VARDIS.
Bliski Wschód/Bliski Wschód

Arabia Saudyjska szykuje ofensywę na Huti. Stawką jest Bab al-Mandab, Ameryka trzyma się z boku

Według Reutersa Rijad przygotowuje ofensywę, która ma odbić z rąk Huti cieśninę Bab al-Mandab i wybrzeże zajęte we wrześniu. Na lądzie mają nacierać kontrolowane przez Saudyjczyków siły jemeńskie, nawet ponad 100 tysięcy żołnierzy, przy wsparciu saudyjskiego lotnictwa. Waszyngton po raz drugi odmówił udziału w nalotach, Pakistan wysłał do Adenu broń i doradców.

Redakcja Vardis•••8 min czytania
Zdjęcie satelitarne wąskiej cieśniny między dwoma brązowymi lądami, w przesmyku mała wyspa

Cieśnina Bab al-Mandab sfotografowana z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w lutym 2020 roku. Po prawej Jemen, po lewej Dżibuti, w przesmyku wyspa Perim, którą Huti przejęli we wrześniu.

Stan informacji

Informacje uporządkowane według pewności

rozwijające się
potwierdzone

Plan ofensywy

Reuters powołuje się na sześć osób znających przygotowania, w tym urzędników z Zatoki, Jemenu, regionu i Zachodu. Axios potwierdza, że saudyjski minister obrony przedstawił plan Pete’owi Hegsethowi.

potwierdzone

USA bez nalotów

Według Axios Waszyngton po raz drugi odmówił Saudyjczykom udziału w uderzeniach. Zapewnia wywiad i dane o celach.

potwierdzone

Ofensywa ogłoszona

Raszad al-Alimi ogłosił 4 października w wystąpieniu telewizyjnym z Rijadu początek operacji. Rzecznik koalicji Turki al-Maliki zapowiedział pełne wsparcie operacyjne.

kontekst

Mokka i Zubab

Rząd twierdzi, że jego siły weszły do Mokki i zajęły większość okręgu Zubab nad cieśniną. Huti zaprzeczają, a źródło Xinhua nazywa doniesienia o Mokce przedwczesnymi. Wyspa Perim pozostaje w rękach Huti.

potwierdzone

Pakt mekkański

Arabia Saudyjska, Turcja i Pakistan uzgodniły 5 października w Rijadzie uruchomienie wspólnego odstraszania i szybkie rozmieszczenie sił w królestwie.

oczekujemy

Oficjalne stanowiska

Rzecznicy wojska Arabii Saudyjskiej, Jemenu, Huti i USA nie odpowiedzieli na pytania Reutersa. Huti nie skomentowali samego planu.

Przez całe lato Bab al-Mandab była dla Arabii Saudyjskiej oknem na świat: przy zablokowanej Cieśninie Ormuz saudyjski eksport ropy przez Morze Czerwone wzrósł ośmiokrotnie. We wrześniu Huti zatrzasnęli to okno, zajmując wybrzeże i wyspy przy cieśninie. Teraz Rijad szykuje się, żeby je wyważyć. Według Reutersa do ofensywy może ruszyć ponad 100 tysięcy jemeńskich żołnierzy pod saudyjską kontrolą. Pytanie, czy rozbite i skłócone siły antyhuckie są do tego gotowe, a także czy Amerykanie, którzy na razie odmawiają, w końcu nie dołączą.

Wrzesień nad Bab al-Mandab
potwierdzone
01 / WYBRZEŻE

Ofensywa Huti

Huti ruszają wzdłuż wybrzeża w stronę cieśniny. W walkach ginie ponad 120 osób.

Dlaczego to ważne

Początek wrześniowej kampanii.

Times of Israel
potwierdzone
02 / ARABIA SAUDYJSKA

Pociski na Abhę i Dżazan

Pociski i drony trafiają m.in. Abhę, Chamis Muszajt, Dżazan i Nadżran. Rannych jest 73 osoby, płoną instalacje naftowe, ostrzelana zostaje baza lotnicza.

Dlaczego to ważne

Huti mówią o odpowiedzi na ponad sto saudyjskich nalotów.

NPR
potwierdzone
03 / MOKKA

Port w rękach Huti

Huti zajmują Mokkę oraz okręgi Hajs i Al-Chauch. Ogłaszają blokadę saudyjskiej żeglugi, ropa przekracza 100 dolarów.

Dlaczego to ważne

Według Reutersa irańska broń i doradcy pomogli zdobyć miasto.

Al Jazeera
potwierdzone
04 / WYSPY

Perim i Hanisz

Rząd jemeński potwierdza wycofanie z Perimu i upadek Dhubabu. Huti przejmują też wyspy Hanisz. Ruch przez cieśninę spada z 30 do 15 statków na dobę.

Dlaczego to ważne

Faktyczna kontrola nad Bab al-Mandab.

The National
potwierdzone
05 / WASZYNGTON

Trump mówi nie

Mohammed bin Salman dwa razy dzwoni do Trumpa z prośbą o amerykańskie naloty. Trump zgadza się tylko na wywiad i dane o celach, a 20 września rozważa uderzenia, ale się wstrzymuje.

Dlaczego to ważne

W królestwie jest około 200 Amerykanów, wsparcie bez działań bojowych.

Jerusalem Post / Axios
potwierdzone
06 / RIJAD

Pierwszy atak na stolicę

Huti po raz pierwszy uderzają w Rijad, wybucha pożar na międzynarodowym lotnisku imienia króla Chalida. Twierdzą też, że trafili instalacje Aramco w Janbu.

Dlaczego to ważne

Wojna dociera do stolicy królestwa.

Al Jazeera
potwierdzone
07 / TAIZ

Nalot na targ

Według ministerstwa zdrowia Huti nalot na targ w Taizie zabija 7 osób i rani 40. Rząd twierdzi, że trafił obóz Huti. Szkoły w Rijadzie przechodzą na naukę zdalną.

Dlaczego to ważne

Wojna uderza w obie strony.

Reuters
potwierdzone
08 / REUTERS

Plan ofensywy

Reuters ujawnia plan saudyjskiej ofensywy. Huti twierdzą, że w ciągu doby Saudyjczycy przeprowadzili 94 naloty, łącznie 1350 od początku eskalacji.

Dlaczego to ważne

Przygotowania do kontrataku są w toku.

Jerusalem Post

Sto tysięcy żołnierzy i saudyjskie lotnictwo

Reuters powołuje się na sześć osób znających przygotowania: urzędników z Zatoki, Jemenu, regionu i Zachodu oraz dwóch Pakistańczyków. Ofensywą na lądzie mają kierować siły jemeńskie nadzorowane przez Rijad, przy wsparciu saudyjskich nalotów. Agencja nie wymienia konkretnych formacji, pisze tylko o zróżnicowanej koalicji jemeńskich ugrupowań. W zależności od skali operacji można zmobilizować ponad 100 tysięcy żołnierzy. Pierwszy wariant to uderzenie skoncentrowane wokół Bab al-Mandab, drugi łączy je z jednoczesnymi atakami w Al-Bajdzie, Maribie, Taizie i Al-Dżawfie.

Rijad szuka wsparcia, gdzie może. Pakistan wysłał do Adenu cztery samoloty transportowe z systemami przeciwlotniczymi, lekką artylerią, dronami i systemami antydronowymi, a jego doradcy wojskowi są na miejscu przy siłach jemeńskich. W samej Arabii Saudyjskiej stacjonuje 30-40 tysięcy pakistańskich żołnierzy, ale decyzji o wysłaniu ich do walki w Jemenie nie ma. Nad Jemenem latają kupione wcześniej tureckie drony, a Francja zapowiedziała wysłanie systemów obronnych i żołnierzy do ochrony portu Janbu.

„Wiele sił antyhuckich wciąż nie jest zorganizowanych ani przygotowanych do takiej długotrwałej ofensywy, jaka jest potrzebna, by odepchnąć zdyscyplinowane wojsko Huti”
Mohammed Albasha, analityk zajmujący się JemenemProthom Alo / Reuters ↗

KontekstW rozmowie z Reutersem. Tłumaczenie Vardis.

Saudyjski analityk Ali Szihabi mówi, że dotąd priorytetem była obrona pozycji i stabilizacja frontu, ale ofensywa na pewno nastąpi, a jej powodzenie zależy od jakości miejscowych sił. Były ambasador USA w Rijadzie Michael Ratney spodziewa się operacji mniejszej niż interwencja z 2015 roku: najlepiej ograniczonej do odbicia wybrzeża i przywrócenia normalnego ruchu statków. Zimą siły antyhuckie były jeszcze bardziej podzielone, bo wspierani przez ZEA południowcy próbowali zająć tereny na wschodzie kraju.

Granatowy samolot myśliwski z białym wzorem zębów na zbiorniku i napisem Vision 2030, w tle ludzie w białych szatach

Eurofighter Typhoon Królewskich Saudyjskich Sił Powietrznych na pokazie z okazji 95. Święta Narodowego Arabii Saudyjskiej, październik 2025 roku. Saudyjskie lotnictwo ma wspierać jemeńskie siły w planowanej ofensywie.

Ameryka na razie z boku

Według Axios saudyjski minister obrony Chalid bin Salman zadzwonił w czwartek do Pete’a Hegsetha, przedstawił plan i znów poprosił o amerykańskie naloty. To druga odmowa w ciągu kilku tygodni. Pierwsza padła 10 września, gdy Mohammed bin Salman dwa razy dzwonił do Trumpa. Amerykański urzędnik powiedział, że USA na razie nie podejmą działań bojowych, ale to może się zmienić, jeśli operacja napotka trudności. Waszyngton zapewnia Saudyjczykom doradców wojskowych i dane wywiadowcze, w tym o celach dla lotnictwa. W piątek w Camp David odbyło się tajne spotkanie najważniejszych doradców Trumpa w sprawie Iranu i Jemenu.

Bab al-Mandab w liczbach

Cieśnina, o którą toczy się wojna

>100 tys.

jemeńskich żołnierzy

Tylu może zmobilizować Rijad do ofensywy, zależnie od jej skali, według Reutersa.

30 → 15

statków na dobę

Spadek ruchu przez cieśninę między 10 a 11 września według danych Kpler.

8 razy

więcej saudyjskiej ropy

Tyle razy wzrósł od marca do lipca saudyjski eksport przez Bab al-Mandab po zablokowaniu Ormuz.

1350

saudyjskich nalotów

Według Huti od początku eskalacji, w tym 94 w ciągu jednej doby do 2 października.

UwagaNa podstawie Reutersa, The National i Al Jazeery. Liczba nalotów podawana przez Huti.

Zdjęcie satelitarne wąskiej cieśniny między dwoma brązowymi lądami, w przesmyku mała wyspa

Bab al-Mandab z orbity. Cieśnina łączy Morze Czerwone z Zatoką Adeńską, w najwęższym miejscu ma około 30 kilometrów.

Aktualizacja: ofensywa ogłoszona, Huti idą pod Taizem

W niedzielę przewodniczący jemeńskiej Prezydenckiej Rady Przywódczej Raszad al-Alimi ogłosił w wystąpieniu telewizyjnym z Rijadu początek operacji wojskowej, która ma odbić resztę terytorium kraju z rąk Huti. Mówił, że możliwości deeskalacji się wyczerpały, a operacja nie jest wojną z mieszkańcami terenów kontrolowanych przez Huti ani z żadnym wyznaniem czy plemieniem. Rząd nazwał ją bitwą o wyzwolenie i zaproponował bojownikom Huti amnestię, jeśli złożą broń. Rzecznik koalicji pod wodzą Arabii Saudyjskiej Turki al-Maliki zapowiedział pełne wsparcie operacyjne. Według Axios Waszyngton nadal nie bierze udziału w nalotach, choć może to zmienić, jeśli operacja napotka trudności.

„Takie groźby podważają bezpieczeństwo regionalne i międzynarodowe, zagrażają swobodzie żeglugi i handlowi międzynarodowemu, krwiobiegowi światowej gospodarki”
Turki al-Maliki, rzecznik koalicji pod wodzą Arabii Saudyjskiej, 4 października 2026CNN ↗

KontekstZa CNN. Tłumaczenie Vardis.

Pierwsze dni to przede wszystkim naloty. Rzecznik Huti Jahja Sari twierdzi, że w ciągu doby Saudyjczycy przeprowadzili 106 uderzeń z powietrza i rakietowych na Sanę, Al-Dżawf i Taiz, łącznie 1516 od początku eskalacji. Wojsko rządowe twierdziło już 2 października, że w ciągu doby zabiło lub raniło 1540 bojowników Huti. Żadnej z tych liczb nie da się sprawdzić. Na ziemi to Huti zyskują teren: 4 października bez walki zajęli At-Turbę na południe od Taizu, po raz pierwszy od 2014 roku, i przecięli główną drogę z Taizu do Adenu. Taiz jest otoczony z trzech stron. Huti twierdzą też, że uderzyli w instalacje Aramco w Rijadzie i Churajs, co koalicja nazywa wprowadzaniem w błąd. Ropa Brent podrożała w poniedziałek o 81 centów, do 103 dolarów za baryłkę.

Aktualizacja: Mokka, Zubab i wojska z Turcji i Pakistanu

W poniedziałek rząd nadał ofensywie nazwę Operacja Świt Jemenu. Al-Alimi mówił, że jej celem jest odbudowa instytucji państwa, wyzwolenie Sany i koniec puczu Huti. Według rzecznika koalicji Turkiego al-Malikiego bierze w niej udział 100 samolotów bojowych, które na początku zniszczyły 324 ważne cele. Reuters, powołując się na źródła wojskowe, podał, że siły rządowe zajęły dużą część okręgu Zubab, górującego nad Bab al-Mandab, w tym tamtejsze lotnisko, i przecięły drogę z Zubabu do Mokki. Państwowa agencja Saba twierdzi, że oddziały Tarczy Narodowej, Brygad Gigantów i Ruchu Oporu Tihamy weszły do Mokki, którą Huti zajęli około 10 września. Huti zaprzeczają, a ich zastępca gubernatora Taizu mówił Al Jazeerze, że chodzi po ulicach Mokki. Wyspa Perim nadal jest w rękach Huti.

„Komitet uzgodnił uruchomienie środków wspólnego odstraszania w ramach sojuszu, w odpowiedzi na ataki”
Chalid ibn Salman, minister obrony Arabii Saudyjskiej, 5 października 2026Al Jazeera ↗

KontekstPo nadzwyczajnym posiedzeniu paktu mekkańskiego w Rijadzie, za Al Jazeerą. Tłumaczenie Vardis.

Tego samego dnia w Rijadzie zebrał się po raz pierwszy komitet paktu mekkańskiego, sojuszu obronnego Arabii Saudyjskiej, Turcji i Pakistanu podpisanego 7 sierpnia. Pakistan reprezentowali wicepremier Ishaq Dar, marszałek polny Asim Munir i minister obrony Khawaja Asif, Turcję ministrowie Hakan Fidan i Yaşar Güler oraz szef sztabu generalnego. Strony postanowiły dostarczyć uzgodnione siły i zapewnić ich szybkie rozmieszczenie w królestwie. Oświadczenie potępia próbę ataku na Mekkę i Medynę, o którą Rijad oskarżał Huti już we wrześniu, a oni temu zaprzeczali. Huti twierdzą, że w odpowiedzi uderzyli rakietami i dronami w lotnisko w Rijadzie i rafinerię Aramco w Rabighu, czego Saudyjczycy nie potwierdzili. Według WHO od sierpnia w walkach zginęło 959 osób, a blisko 200 tysięcy musiało opuścić domy. Ropa Brent spadła we wtorek do około 101 dolarów.

Jak to czytać

Wojna o cieśninę, która zastąpiła Ormuz

Dla Arabii Saudyjskiej odbicie Bab al-Mandab to sprawa eksportu, bo przy zablokowanym Ormuz około 70 procent jej ropy wychodzi przez porty Morza Czerwonego. Dla rynków to druga z dwóch zatkanych cieśnin regionu. Ofensywa prowadzona rękami skłóconych jemeńskich frakcji, bez amerykańskiego lotnictwa, może jednak utknąć, jak saudyjska interwencja z 2015 roku. Wtedy z planowanej szybkiej operacji zrobiło się dziesięć lat wojny.

Co sprawdzamy dalej

01 / START

Początek ofensywy

Kiedy ruszy operacja i czy obejmie tylko wybrzeże, czy także Marib, Taiz i Al-Bajdę.

02 / USA

Amerykańskie lotnictwo

Czy Trump zmieni zdanie, jeśli ofensywa napotka opór. Waszyngton nie wyklucza tego wprost.

03 / ŻEGLUGA

Ruch przez cieśninę

Czy liczba statków w Bab al-Mandab zacznie wracać do poziomu sprzed września.

04 / IRAN

Odpowiedź Teheranu

Iran zaprzecza udziałowi w wojnie w Jemenie. Czy zareaguje na saudyjską ofensywę.

Źródła

  1. Yemen government forces claim Bab al-Mandeb gains as Saudi coalition says 100 jets join Houthi offensive – The National
  2. Yemeni government forces seize district by Bab el-Mandeb, military sources say – Reuters / U.S. News
  3. Yemen forces claim to seize Dhubab sites near Bab al-Mandeb from Houthis – Al Jazeera
  4. Mecca alliance agrees to activate collective deterrence measures – Al Jazeera
  5. Houthis lose ground along strategic Bab al-Mandab strait in Saudi-backed counteroffensive – The War Zone
  6. Türkiye, Pakistan commit forces to Saudi Arabia after emergency Mecca alliance talks – Türkiye Today
  7. Houthis deny losing Mocha as Yemen offensive continues – Xinhua
  8. Yemen’s government launches offensive against Houthis with Saudi backing – CNN
  9. Yemen’s leader announces military operation to retake Houthi-held territory – Al Jazeera
  10. Al-Alimi announces start of full-scale military campaign against Houthis – Asharq Al-Awsat
  11. Yemen leader announces counter-offensive as Houthis cut off supply route to besieged city of Taiz – France 24 / AFP
  12. Houthis extend gains in Yemen’s Taiz as government announces major military campaign – Xinhua / The Hans India
  13. Yemen counteroffensive against Houthis – Axios
  14. Yemen army claims 474 operations against Houthis, 1,540 casualties in 24 hours – Arab Times
  15. Saudis plan assault on Houthis to break Red Sea chokehold – Reuters / Spokesman-Review
  16. Saudis plan assault on Houthis to break Red Sea chokehold – Reuters / Prothom Alo
  17. Saudis plan assault on Houthis to break Red Sea chokehold – Reuters / Al-Monitor
  18. Saudis plan major offensive against the Houthis, but U.S. won’t join for now – Axios
  19. Saudi Arabia planning operation to push back Houthis’ Red Sea chokehold – Jerusalem Post
  20. Houthi spokesman says Saudi Arabia carried out more than 90 attacks across Yemen – Jerusalem Post
  21. Trump declines Saudi crown prince’s call for US strikes on Houthis – Jerusalem Post / Axios
  22. Trump’s top national security aides meet secretly at Camp David on Iran, Yemen – Asharq Al-Awsat / Axios
  23. Over 120 killed in deadly Yemen clashes as Houthis push toward key strait – Times of Israel
  24. Houthi attacks on Saudi Arabia – NPR
  25. Yemen’s Houthis seize strategic Red Sea city of Mocha – Al Jazeera
  26. Ship traffic in Bab al-Mandab strait halves as Houthis seize control of key island – The National
  27. Saudi-led coalition says defences intercept Houthi missile fired at Riyadh – Al Jazeera
  28. Seven people killed in strike on market in Yemen, Houthi-run health ministry says – Reuters
  29. Saudi-Houthi fighting in Yemen escalates: what happened and what’s next – Al Jazeera
  30. Iranian arms, advice helped Yemen’s Houthis seize key Red Sea city, sources say – Reuters
RV
Redakcja

Redakcja Vardis

Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.

Dalej w Vardis
Dobór na podstawie tematu i działu