Koniec ery UNRWA w Izraelu. Rząd Netanjahu oficjalnie wypowiada porozumienie z ONZ z 1967 roku
Ministerstwo Spraw Zagranicznych Izraela oficjalnie przekazało Przewodniczącemu Zgromadzenia Ogólnego ONZ formalną notyfikację o wypowiedzeniu umowy z 1967 roku regulującej działalność Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim (UNRWA). Krok ten stanowi wdrożenie ustaw przyjętych przez Kneset, które zakazują jakichkolwiek kontaktów administracji państwowej i sił bezpieczeństwa Izraela z agencją oraz uniemożliwiają jej funkcjonowanie na terytorium państwa. Władze w Jerozolimie motywują decyzję głęboką infiltracją struktur UNRWA przez Hamas, podczas gdy ONZ i państwa zachodnie ostrzegają przed katastrofalnym załamaniem pomocy humanitarnej w Strefie Gazy.
Sala obrad Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku. Izraelskie MSZ oficjalnie notyfikowało ONZ o wypowiedzeniu umowy z 1967 roku regulującej funkcjonowanie agencji UNRWA w Izraelu i na terytoriach palestyńskich.
Informacje uporządkowane według pewności
Oficjalna nota dyplomatyczna Izraela
MSZ Izraela przekazało do ONZ formalne pismo o zerwaniu umowy z Comay-Michelmore z 1967 roku.
Trzymiesięczny okres przejściowy
Zakaz działalności i utrata immunitetu UNRWA staną się w pełni prawnie wiążące po upływie 90 dni.
Ostrzeżenia społeczności międzynarodowej
Stany Zjednoczone i ONZ ostrzegają, że agencja nie ma natychmiastowego zastępnika w Strefie Gazy.
W poniedziałek 4 listopada Ministerstwo Spraw Zagranicznych Izraela oficjalnie poinformowało Organizację Narodów Zjednoczonych o wypowiedzeniu porozumienia z 1967 roku (tzw. porozumienia Comay-Michelmore), które przez 57 lat stanowiło prawny fundament działalności Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim (UNRWA) na terytorium państwa Izrael oraz na obszarach kontrolowanych.
Konsekwencja ustawodawstwa Knesetu
Formalna nota została przekazana przez ambasadora Izraela przy ONZ Danny’ego Danona do Przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego ONZ Philémona Yanga. Krok ten jest bezpośrednią konsekwencją przyjęcia przez parlament Izraela (Kneset) 28 października dwóch bezprecedensowych ustaw, popartych przez przytłaczającą większość deputowanych (zarówno z koalicji rządzącej, jak i partii opozycyjnych).
Nowe regulacje zakazują UNRWA prowadzenia jakichkolwiek przedstawicielstw, świadczenia usług czy operacji na terytorium Izraela (w tym we Wschodniej Jerozolimie), a także nakładają bezwzględny zakaz kontaktu z agencją na wszelkie organy izraelskiej administracji państwowej, wojsko (IDF) oraz policję. Ustawy wejdą w życie po 90-dniowym vacatio legis, co oznacza definitywny koniec immunitetów dyplomatycznych, ulg podatkowych oraz możliwości koordynacji konwojów humanitarnych z dowództwem COGAT.
Oświadczenie Danny’ego Danona
„UNRWA w Gazie stała się przybudówką Hamasu. Przedstawiliśmy ONZ niezaprzeczalne dowody na to, że pracownicy agencji brali bezpośredni udział w masakrze 7 października, a tunele terrorystów i składy broni znajdowały się pod szkołami i placówkami UNRWA. ONZ nie zrobiła nic, aby oczyścić tę strukturę. Izrael będzie nadal ułatwiał pomoc humanitarną w Gazie, ale za pośrednictwem organizacji, które nie wspierają terroryzmu.”
Obawy o załamanie pomocy humanitarnej w Strefie Gazy
Decyzja rządu Benjamina Netanjahu wywołała falę protestów ze strony ONZ, Stanów Zjednoczonych, Unii Europejskiej oraz państw arabskich. UNRWA zatrudnia w Strefie Gazy około 13 tysięcy pracowników (głównie miejscowych Palestyńczyków) i stanowi kręgosłup dystrybucji żywności, czystej wody, leków oraz schronienia dla ponad 2 milionów mieszkańców enklawy.
Szef agencji Philippe Lazzarini oraz Sekretarz Generalny ONZ António Guterres podkreślili, że UNRWA jest „niezastąpiona”, a jej usunięcie bez przygotowania alternatywnych mechanizmów doprowadzi do natychmiastowej katastrofy humanitarnej i uniemożliwi pracę innym agendom, takim jak UNICEF, WHO czy Światowy Program Żywnościowy (WFP), które polegają na magazynach i logistyce UNRWA.
Wschodnia Jerozolima
- Skala operacji
- Główna kwatera Sheikh Jarrah, kliniki, szkoły
- Skutki wypowiedzenia porozumienia przez Izrael
- Zamknięcie obiektów, utrata immunitetu, nakaz eksmisji
Strefa Gazy
- Skala operacji
- 13 000 pracowników, centra dystrybucji pomocy, schroniska
- Skutki wypowiedzenia porozumienia przez Izrael
- Zakaz koordynacji z COGAT, blokada wjazdu personelu międzynarodowego
Zachodni Brzeg Jordanu
- Skala operacji
- Obozy dla uchodźców, szkoły, przychodnie
- Skutki wypowiedzenia porozumienia przez Izrael
- Utrata przepustek wojskowych, utrudnienia w poruszaniu się
Status prawny pracowników
- Skala operacji
- Zwolnienia celne, immunitet jurysdykcyjny
- Skutki wypowiedzenia porozumienia przez Izrael
- Całkowite uchylenie przywilejów wynikających z Konwencji ONZ z 1946 r.
Okres przejściowy wynosi 90 dni od daty formalnego doręczenia notyfikacji dyplomatycznej.
Co dalej z pomocą humanitarną?
Władze izraelskie deklarują, że w ciągu 90 dni wypracują we współpracy z organizacjami międzynarodowymi alternatywne kanały dostaw pomocy humanitarnej, opierając się na WFP, Czerwonym Krzyżu oraz prywatnych wykonawcach logistycznych. Waszyngton z kolei ostrzegł rząd w Jerozolimie, że blokowanie dostępu do pomocy humanitarnej w Gazie może zagrozić dalszym dostawom amerykańskiej broni na mocy prezydenckich dyrektyw bezpieczeństwa narodowego.
Źródła
- Oficjalna nota MSZ Izraela do Przewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego ONZ – Ministry of Foreign Affairs of Israel
- Oświadczenie komisarza generalnego UNRWA Philippe’a Lazzariniego – UNRWA
- Wystąpienie Sekretarza Generalnego ONZ António Guterresa – United Nations News
- Stanowisko Departamentu Stanu USA w sprawie ustawodawstwa dotyczącego UNRWA – U.S. Department of State
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
Wojenne wybory w Izraelu. Otwarto lokale wyborcze do Knesetu w cieniu wielofrontowego konfliktu na Bliskim Wschodzie
Trump mówi o bliskim końcu wojny z Iranem. Osiem dni wcześniej mówił co innego
