Starship po raz pierwszy na orbicie. Z awarią silnika i skróconym lotem
W czternastym locie testowym największa rakieta świata dotarła na orbitę i wypuściła 26 satelitów Starlink V3. Po drodze wyłączył się jeden z silników statku, więc SpaceX skrócił misję z planowanych prawie dziesięciu godzin do nieco ponad trzech. Lot wypadł dokładnie 18 lat po pierwszym orbitalnym starcie Falcona 1, a NASA nazywa go kamieniem milowym na drodze na Księżyc.
Ship 39, pierwszy statek Starship w wersji V3, w hali Megabay 2 w Starbase, styczeń 2026 roku. W poniedziałek statek tej samej wersji, Ship 41, jako pierwszy Starship dotarł na orbitę.
Informacje uporządkowane według pewności
Orbita osiągnięta
SpaceX potwierdza, że Ship 41 wszedł na orbitę po odpaleniu jednego silnika około 25 minut po starcie. Wysokość według Space.com, NPR i Gizmodo to około 275 km.
26 satelitów
Wszystkie satelity Starlink V3 wypuszczone w ciągu około pół godziny. SpaceX: łączność nawiązana z każdym z nich.
Awaria silnika
W czasie wznoszenia wcześniej wyłączył się jeden z trzech silników próżniowych statku. Z tego powodu skrócono pobyt na orbicie.
Przyczyna i osłona
SpaceX nie podał przyczyny awarii silnika ani stanu osłony termicznej po powrocie. Nie znamy też nachylenia orbity.
Przez chwilę wyglądało na to, że znów się nie uda. Kilka minut po starcie rzecznik SpaceX Dan Huot przekazał, że zespół postanowił nie wchodzić na orbitę, bo jeden z silników statku wyłączył się za wcześnie. Dodał jednak, że nie składają jeszcze broni. Około 22 minut po starcie kontrola lotu dała zgodę, statek odpalił jeden silnik i po kilkunastu sekundach był na orbicie. Po trzech latach i trzynastu lotach testowych, z których kilka skończyło się eksplozją, największa rakieta w historii zrobiła to, do czego ją zbudowano.
Start
Super Heavy B21 z 33 silnikami Raptor 3 i statek Ship 41 startują z nowej wyrzutni Pad 2. To trzeci lot Starshipa w wersji V3.
Pierwsza próba wejścia na orbitę w historii programu.
Rozdzielenie stopni
Po około 2 minutach 20 sekundach wyłączają się silniki stopnia dolnego i następuje rozdzielenie. Stopień dolny, z jednym silnikiem wyłączonym w czasie wznoszenia, zawraca i ląduje w wodach Zatoki Meksykańskiej. Nie łapano go wieżą.
SpaceX celowo wypalał paliwo do końca, żeby sprawdzić granice możliwości stopnia.
Awaria silnika
W czasie pracy silników statku jeden silnik próżniowy wyłącza się przedwcześnie. Pozostałe pięć pracuje dłużej niż planowano i doprowadza statek na bezpieczną trajektorię suborbitalną.
Rzecznik SpaceX ogłasza, że zespół nie wejdzie na orbitę, ale nie rezygnuje.
Wejście na orbitę
Po zgodzie kontroli lotu statek na około 19 sekund odpala jeden silnik atmosferyczny i wchodzi na orbitę około 275 km nad Ziemią.
Pierwszy Starship na orbicie.
26 satelitów Starlink V3
Statek wypuszcza satelity jeden po drugim. Trzy z nich mają kamery do fotografowania osłony termicznej statku.
Pierwszy użyteczny ładunek dostarczony przez Starshipa na orbitę.
Pierwsze zejście z orbity
Jeden silnik atmosferyczny wykonuje pierwsze w historii Starshipa hamowanie do zejścia z orbity. Statek kieruje się do zapasowego, wcześniej uzgodnionego rejonu na północnym Pacyfiku.
Plan zakładał około sześciu okrążeń i wodowanie u wybrzeży Chile.
Wodowanie
Statek wykonuje obrót i hamowanie trzema silnikami i ląduje na wodzie na północ od Hawajów, po czym, zgodnie z przewidywaniami, przewraca się i eksploduje.
Lot trwał nieco ponad trzy godziny.
Orbita na jednym silniku
Lot 14, oznaczony jako misja Starlink 31-1, był pierwszym, w którym SpaceX w ogóle próbował wejść na orbitę. Wszystkie wcześniejsze loty kończyły się na trajektorii suborbitalnej, a ładunek, jeśli był, spłonął w atmosferze. W lipcu, w locie 13, Starship wiózł 20 satelitów V3, które zgodnie z planem nie przetrwały. Tym razem SpaceX nie planował odzyskiwania żadnego ze stopni, a wieża nie miała łapać ani stopnia dolnego, ani statku.
Kłopot pojawił się kilka minut po starcie. Według SpaceX jeden z trzech silników próżniowych statku wyłączył się przedwcześnie, a pozostałe pięć pracowało dłużej, żeby statek osiągnął zaplanowaną trajektorię suborbitalną, bezpieczną w razie dalszych problemów. Wejście na orbitę wymagało jeszcze jednego odpalenia, już w kosmosie. Po naradzie kontrola lotu dała zgodę i około 19-sekundowe odpalenie jednego silnika wystarczyło.
„Z nadmiernej ostrożności, biorąc pod uwagę problem z silnikiem w czasie wznoszenia, kontrola lotu postanowiła ograniczyć czas na orbicie i sprowadzić Starshipa do wodowania na północnym Pacyfiku”
KontekstFirma dodała, że był to jeden z dwóch wcześniej uzgodnionych rejonów lądowania, zamknięty dla ruchu morskiego i lotniczego. Tłumaczenie Vardis.
Na orbicie statek wypuścił 26 satelitów Starlink trzeciej generacji. Każdy z nich ma według SpaceX przepustowość około terabita na sekundę w dół, a pełny ładunek Starshipa to do 60 takich satelitów. Rzecznik Huot porównał ten jeden lot do dwudziestu startów Falcona 9 pod względem dostarczonej przepustowości. Trzy satelity miały kamery, które fotografowały osłonę termiczną statku i próbne płytki. SpaceX nie opublikował jeszcze oceny, jak osłona przetrwała powrót.
Start Starshipa w locie 11 ze Starbase, 13 października 2025 roku. To był ostatni lot wersji V2 i ostatni z pierwszej wyrzutni.
Pierwszy orbitalny Starship
wysokość orbity
Według Space.com, NPR i Gizmodo. Spaceflight Now podaje około 290 km.
satelitów Starlink V3
Pełny ładunek Starshipa to do 60 takich satelitów.
czas lotu
Zamiast planowanych około 9 godzin 50 minut.
wysokość rakiety
Super Heavy z 33 silnikami Raptor 3 i statek z sześcioma silnikami. Ładowność ponad 100 ton na orbitę.
UwagaNa podstawie SpaceX, Space.com, NPR, Gizmodo i Spaceflight Now.
Czternaście lotów do orbity
Pierwszy Starship wystartował w kwietniu 2023 roku i eksplodował po czterech minutach. W październiku 2024 roku SpaceX po raz pierwszy złapał stopień dolny ramionami wieży startowej, co udało się jeszcze dwa razy. Rok 2025 zaczął się od trzech porażek z rzędu: w lotach 7, 8 i 9 statki były tracone, a szczątki z lotów 7 i 8 spadały nad Karaibami. Latem i jesienią 2025 roku loty 10 i 11 zakończyły się pełnym sukcesem, a w maju 2026 roku zadebiutowała wersja V3, wyższa i mocniejsza, startująca z nowej wyrzutni.
1
- Data
- 20.04.2023
- Co się stało
- Eksplozja po około czterech minutach, zniszczona wyrzutnia
5
- Data
- 13.10.2024
- Co się stało
- Pierwsze złapanie stopnia dolnego przez wieżę
7 i 8
- Data
- 16.01 i 6.03.2025
- Co się stało
- Utrata statku, stopień dolny złapany
9
- Data
- 27.05.2025
- Co się stało
- Utrata stopnia dolnego i kontroli nad statkiem
10 i 11
- Data
- 26.08 i 13.10.2025
- Co się stało
- Pełne sukcesy, koniec wersji V2
12
- Data
- 22.05.2026
- Co się stało
- Debiut V3 i nowej wyrzutni, twarde wodowanie stopnia dolnego, dochodzenie FAA
13
- Data
- 24.07.2026
- Co się stało
- 20 satelitów V3 na trajektorii suborbitalnej, najłagodniejsze wodowanie statku
14
- Data
- 28.09.2026
- Co się stało
- Pierwsza orbita, 26 satelitów, skrócony lot
Daty według czasu UTC, na podstawie Wikipedii (lista startów Starshipa), Space.com i Spaceflight Now.
Stopień Super Heavy tuż przed złapaniem przez ramiona wieży w locie 5, 13 października 2024 roku. W poniedziałek stopień wodował w Zatoce Meksykańskiej.
Dlaczego orbita jest ważna
Bez orbity Starship nie ma zastosowania. Dopiero z niej może wynosić satelity Starlink V3, których Falcon 9 nie uniesie, i dopiero na orbicie można ćwiczyć tankowanie w kosmosie. Od tego zależy księżycowy program NASA. Starship w wersji lądownika HLS ma zabrać astronautów na powierzchnię Księżyca, a do jednej takiej misji potrzeba około piętnastu lotów tankowców. W lutym NASA przebudowała misję Artemis III na załogowy test na niskiej orbicie Ziemi, z dokowaniem Oriona do lądowników Starship i Blue Moon, a lądowanie przesunęła na Artemis IV w 2028 roku.
„Starship osiągnął dziś ważny kamień milowy, docierając na orbitę, i jest kluczowy dla zdolności Ameryki do powrotu na Księżyc”
KontekstNa konferencji prasowej, za CNN. Tłumaczenie Vardis.
Konkurencja ma w tym roku gorzej. W maju rakieta New Glenn firmy Blue Origin eksplodowała na wyrzutni i poważnie ją uszkodziła, a firma liczy na powrót do lotów pod koniec roku. Elon Musk po poniedziałkowym wodowaniu napisał, że pierwszy orbitalny lot Starshipa zakończył się sukcesem. Następny, lot 15, może według planów przekazanych FAA wystartować najwcześniej 19 października i SpaceX rozważa w nim pierwsze złapanie wieżą samego statku. Musk szacował szanse na powodzenie takiej próby na co najmniej 50-60 procent.
Sukces z gwiazdką
Najważniejszy cel lotu został osiągnięty: Starship był na orbicie i dostarczył na nią ładunek. Ale awaria jednego z sześciu silników statku i skrócenie misji pokazują, że do rutyny, której potrzebuje NASA, jeszcze daleko. Lądownik księżycowy będzie musiał wykonać kilkanaście lotów tankowców bez takich przerw. Prawdziwy test przyjdzie, gdy SpaceX zacznie tankować na orbicie i łapać statki wieżą.
Co sprawdzamy dalej
Przyczyna awarii
Co wyłączyło silnik próżniowy i czy FAA uzna to za zdarzenie wymagające dochodzenia.
Stan statku
Zdjęcia z kamer na satelitach i ocena osłony termicznej po pierwszym powrocie z orbity.
Złapanie statku
Czy lot 15, planowany najwcześniej na 19 października, zachowa próbę złapania statku przez wieżę.
Tankowanie na orbicie
Kiedy SpaceX pokaże przelewanie paliwa między dwoma Starshipami, bez którego nie będzie lądowania na Księżycu.
Źródła
- Starship Flight 14 – SpaceX
- Starship returns to Earth; rocket splashes down north of Hawaii after three-hour flight – Spaceflight Now
- Live coverage: SpaceX to launch first Starlink V3 satellites to orbit on Starship – Spaceflight Now
- SpaceX launches Starship into orbit for 1st time – Space.com
- SpaceX Starship Flight 14 live updates – Space.com
- SpaceX’s Starship launches on first orbital mission from Texas – NPR
- Highlights: SpaceX reaches orbit in unprecedented Starship test flight – CNN
- Starship Reaches Orbit for the First Time, Comes Home Early – Gizmodo
- SpaceX’s Starship rocket reaches orbit for the first time – TechCrunch
- Starship reaches orbit, releases 26 high-capacity V3 Starlink satellites – Light Reading
- NASA marches toward Artemis III mission in 2027, names crew members – NASA
- Isaacman extremely confident Artemis III will launch in 2027 – SpacePolicyOnline
- FAA requires SpaceX-led mishap investigation before resumption of Starship launches – Spaceflight Now
- List of Starship launches – Wikipedia
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
