G7 otwiera rezerwy: 100 mln baryłek, najpierw diesel. Polska od soboty z cenami maksymalnymi
Przywódcy G7 uzgodnili uwolnienie do 100 mln baryłek ropy i diesla z rezerw strategicznych, z dużą porcją oleju napędowego w ciągu 20 dni. Europa zgodziła się po tygodniu nacisków Waszyngtonu, który przed wyborami połówkowymi grozi zakazem eksportu diesla. Notowania oleju napędowego spadły, ropa prawie nie drgnęła. W Polsce od soboty obowiązują ceny maksymalne paliw, niższy VAT i akcyza.
Zbiorniki terminalu St. James w Luizjanie, części amerykańskiej Strategicznej Rezerwy Ropy, zdjęcie archiwalne Departamentu Energii. W marcu z amerykańskiej rezerwy popłynęły 172 mln baryłek, teraz G7 sięga do zapasów po raz drugi w tym roku.
Informacje uporządkowane według pewności
100 mln baryłek
Oświadczenie przywódców G7: skoordynowane przez MAE uwolnienie 100 mln baryłek, od zaraz, przez cztery miesiące, z dużą porcją diesla w pierwszych 20 dniach.
Nowe czy stare zobowiązania
G7 pisze o realizacji swoich zobowiązań. Część analityków uważa, że chodzi o przyspieszenie dostaw obiecanych w marcu, a nie o nowe baryłki.
Podział
Na etapie propozycji Francja mówiła o 50 mln baryłek diesla z rezerw europejskich i 50 mln baryłek ropy od państw MAE. Oświadczenie nie podaje podziału ani udziałów państw.
Polska
Nie wiadomo, czy i ile dołożą polskie zapasy. W marcu Polska zadeklarowała 7,5 mln baryłek.
Drugi raz w tym roku najbogatsze państwa świata sięgają do strategicznych zapasów paliw. W marcu, po wybuchu wojny z Iranem, uwolniły rekordowe 400 mln baryłek. Teraz 100 mln, ale tym razem chodzi przede wszystkim o diesla, którego brakuje na świecie bardziej niż ropy. Europa zgodziła się po tygodniu presji z Waszyngtonu, gdzie przed wyborami połówkowymi cena oleju napędowego stała się sprawą polityczną. Czy to obniży ceny na stacjach, zależy od tego, jak długo potrwają przyczyny, których rezerwy nie usuną.
Rekordowe 400 mln baryłek
Wszystkie 32 państwa Międzynarodowej Agencji Energetycznej uzgadniają największe w historii uwolnienie zapasów po zablokowaniu Ormuz. Ostatecznie deklaracje sięgają 426 mln baryłek.
Szósta wspólna akcja MAE w historii.
Zakaz eksportu diesla
Rosja wstrzymuje eksport oleju napędowego. 30 września przedłuża zakaz do 31 października.
Z rynku znika jeden z największych eksporterów.
Huti przy Bab al-Mandab
Huti zajmują Mokkę i wyspę Perim, przejmując faktyczną kontrolę nad cieśniną.
Druga, obok Ormuz, zablokowana droga morska regionu.
Trump do Zełenskiego
Trump wzywa Ukrainę, by przestała uderzać w rosyjską produkcję diesla, bo to szkodzi całemu światu.
Ceny diesla stają się argumentem w wojnie.
Najdroższy diesel w historii
W Unii średnia cena diesla sięga rekordowych 2,226 euro za litr, w USA rekordowych około 6,52 dolara za galon.
Rekordy w 19 państwach UE.
Waszyngton naciska
Sekretarz energii Chris Wright zarzuca Europejczykom, że uwolnili tylko ułamek obiecanych zapasów. Biały Dom żąda co najmniej 100 mln baryłek i grozi zakazem eksportu diesla.
Około połowy importu diesla do UE pochodziło w sierpniu z USA.
100 mln baryłek
Przywódcy G7 uzgadniają uwolnienie zapasów, skoordynowane remonty rafinerii i rezygnację z ograniczeń eksportu paliw między sobą.
Trump: Europa właśnie zgodziła się uwolnić ogromną ilość diesla.
Co uzgodniło G7
Oświadczenie przywódców, opublikowane przez Pałac Elizejski, bo Francja przewodniczy w tym roku G7, mówi o skoordynowanym przez Międzynarodową Agencję Energetyczną uwolnieniu 100 mln baryłek, które ma się zacząć od razu i potrwać cztery miesiące. W pierwszych 20 dniach członkowie i partnerzy mają uwolnić dużą porcję diesla. To mniej więcej jedna doba światowego popytu na ropę, rozłożona na cztery miesiące daje około 830 tysięcy baryłek dziennie.
Rezerwy to tylko część porozumienia. Państwa G7 mają koordynować przeglądy rafinerii, żeby nie stawały jednocześnie, zwiększać ich wykorzystanie i namawiać kraje z dużymi mocami przerobowymi do produkcji większej ilości diesla. Zobowiązały się też nie ograniczać eksportu paliw między sobą, co było odpowiedzią na groźby z Waszyngtonu. Sankcje na Rosję pozostają, a MAE ma w ciągu 20 dni zdać sprawę z realizacji.
„Wykonamy nasze zobowiązania poprzez skoordynowane przez MAE uwolnienie 100 milionów baryłek, które zacznie się natychmiast i potrwa cztery miesiące, w tym dużą porcję diesla w ciągu pierwszych 20 dni”
KontekstTłumaczenie Vardis.
Macron mówił, że uwolnienie ma wysłać rynkom jasny sygnał, a ceny na stacjach powinny spaść jak najszybciej. Rozmowę z Trumpem nazwał konstruktywną i dodał, że amerykański prezydent był szczególnie stanowczy przeciw zakazom eksportu. Trump napisał na Truth Social, że Europa właśnie zgodziła się uwolnić ogromną ilość swoich dużych zapasów diesla, a w sobotę zapewnił, że zakaz eksportu nigdy nie był na stole, choć jeszcze kilka dni wcześniej mówił, że go rozważa. Szef MAE Fatih Birol powiedział w Stambule, że ceny zaczynają spadać.
Ceny na stacji paliw w Eugene w stanie Oregon, 26 września 2026 roku: benzyna po 4,99, diesel po 6,89 dolara za galon.
Diesel tanieje, ropa nie
Rynek odczytał decyzję jako sprawę diesla. Notowania oleju napędowego w Europie spadły w piątek chwilowo o ponad 8 procent, w USA o 5,6 procent, a amerykańskie kontrakty zamknęły się 3 procent niżej, na poziomie 4,50 dolara za galon. Marża rafineryjna na dieslu spadła z prawie 77 do 69 dolarów na baryłce. Ropa prawie nie drgnęła: grudniowy Brent zakończył dzień na 102,25 dolara, o 6 centów niżej, a WTI spadł o 1,9 procent do 91,11 dolara.
Kryzys diesla jesienią 2026
galon diesla w USA
Średnio w piątek według AAA. Rekord, 6,52 dolara, padł 22 września.
litr diesla w UE
Średnio pod koniec września, wobec 1,59 euro przed wojną z Iranem.
baryłka Brent
Na zamknięciu w piątek, praktycznie bez zmian po decyzji G7.
baryłek w marcu
Tyle zadeklarowały państwa MAE w rekordowej akcji z marca, z czego Polska 7,5 mln.
UwagaNa podstawie AAA, Al Jazeery, fuel-prices.eu, Rigzone i MAE.
Analitycy są ostrożni. Andy Lipow z Lipow Oil Associates szacuje, że uwolnienie może obniżyć cenę diesla w USA o około 25 centów za galon, ale tymczasowo. Emily Ashford ze Standard Chartered mówi, że to tylko kupuje czas. Przyczyny zostają: Ormuz wciąż przepuszcza według Macrona około trzech czwartych przedwojennych wolumenów, licząc z saudyjskim rurociągiem do Janbu, Rosja nie eksportuje diesla, Huti kontrolują Bab al-Mandab, a w Europie w ciągu 15 lat zamknięto około 30 rafinerii. Do tego ropę z rezerw trzeba jeszcze przerobić, więc efekt zależy od mocy rafinerii.
Polska: ceny maksymalne od soboty
Polska idzie własną drogą. Od soboty obowiązują ceny maksymalne z rządowego programu „Ceny Paliwa Niżej”: na 3-5 października minister energii Miłosz Motyka ustalił 6,73 zł za litr benzyny 95, 7,59 zł za benzynę 98 i 7,88 zł za olej napędowy. Jeszcze 30 września średnie ceny wynosiły odpowiednio 8,19 i 9,14 zł. Do końca roku VAT na paliwa spada z 23 do 8 procent, a akcyza na diesla z 1160 do 880 zł za tysiąc litrów. Ceny maksymalne mają być aktualizowane w dni robocze.
Część kosztów ma pokryć podatek od nadmiarowych zysków koncernów paliwowych, który prezydent Karol Nawrocki podpisał w czwartek, zapowiadając jednocześnie skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie następczym. Stawki to 60 procent dla producentów i 50 procent dla sprzedawców, za okres od marca 2026 do marca 2027 roku, z oczekiwanym wpływem około 4 mld zł. Orlen wstępnie szacuje swój podatek za marzec-sierpień na 2 mld zł. Minister Motyka ostrzegał, że ewentualne amerykańskie embargo, a z USA pochodzi około 11 procent polskiego importu diesla, dodatkowo podniosłoby ceny.
2022
- Powód
- Rosyjska inwazja na Ukrainę
- Skala
- Dwie akcje, razem 182,7 mln baryłek
11.03.2026
- Powód
- Wojna z Iranem i blokada Ormuz
- Skala
- 400 mln baryłek, ostatecznie 426 mln deklaracji
2.10.2026
- Powód
- Kryzys diesla
- Skala
- Do 100 mln baryłek w cztery miesiące, najpierw diesel
Na podstawie MAE. Wcześniejsze akcje miały miejsce w 1991, 2005 i 2011 roku.
Budowa zbiorników terminalu St. James amerykańskiej Strategicznej Rezerwy Ropy, zdjęcie archiwalne. Stany Zjednoczone dały w marcu najwięcej ze wszystkich państw MAE, 172 mln baryłek.
Rezerwy na czas wyborów
Uwolnienie zapasów to narzędzie na krótki kryzys, a obecny trwa od lutego i ma kilka źródeł naraz. Decyzja G7 obniży ceny diesla na kilka tygodni, akurat do amerykańskich wyborów połówkowych 3 listopada, ale nie otworzy Ormuz ani Bab al-Mandab i nie przywróci rosyjskiego eksportu. Dla Europy ważniejsze od samych baryłek może być zobowiązanie, że USA nie zakręcą kurka z dieslem, od którego Unia stała się w tym roku zależna.
Co sprawdzamy dalej
Ceny w Polsce i w Europie
Czy w ciągu 20 dni, gdy ma popłynąć najwięcej diesla, ceny na stacjach w Europie wyraźnie spadną.
Raport z realizacji
MAE ma w ciągu 20 dni ocenić wykonanie porozumienia i pokazać, kto ile uwolnił.
Zakaz eksportu diesla
Rosyjski zakaz obowiązuje do 31 października. Czy zostanie przedłużony.
Ceny maksymalne i Trybunał
Jak będą zmieniać się ceny maksymalne i co Trybunał Konstytucyjny zrobi z podatkiem od nadmiarowych zysków.
Źródła
- G7 Leaders’ Statement on Global Energy Security and Market Stability – Pałac Elizejski
- G7 countries to release up to 100 million barrels of diesel and crude oil reserves – NBC News
- G-7 Agrees to Release 100 Million Barrels of Reserve Diesel – Foreign Policy
- G7 to release up to 100 million barrels of diesel, crude – Bloomberg / Spokesman-Review
- G7 members agree to release 100 million barrels of diesel and other reserves – The National
- G7 agrees 100 million barrel emergency oil release amid US pressure over diesel – Euronews
- Trump says Europe agrees to release massive amount of diesel stockpile – Al Jazeera
- Oil falls as G7 taps emergency supplies – Rigzone
- Diesel falls sharply as EU considers releasing 50m barrels under Trump pressure – The Irish Times
- Trump officials press Europe on diesel reserves, weigh export ban – NBC News
- IEA member countries to carry out largest ever oil stock release – MAE
- IEA confirms member country contributions to collective action – MAE
- Average EU diesel price hits record – AFP / Yahoo Finance
- Od soboty paliwo będzie tańsze. Rząd podał maksymalne ceny – Interia
- Nawrocki: podpisałem ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków – Do Rzeczy
- Taniej na stacjach, ale nie za 5 zł. Ile będzie kosztowało mrożenie cen – Parkiet
- Motyka: ewentualne embargo na eksport paliw z USA dodatkowo podniosłoby ceny na stacjach – WNP
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
