450 dronów nad Moskwą w dniu wyborów. Rozejm energetyczny, którego nikt nie podpisał

Szóstego dnia rozejmu energetycznego, którego nie potwierdziła żadna ze stron, nad Moskwą zapaliła się rafineria. Mer mówi o czterystu pięćdziesięciu dronach lecących na stolicę, gubernator obwodu o dwóch zabitych i czterystu ewakuowanych, a resort obrony o ponad tysiącu sześciuset maszynach zestrzelonych w całym kraju. Było to w ostatnim dniu wyborów do Dumy. Zbieramy to, co wiadomo, i odtwarzamy sześć dni porozumienia, które istniało wyłącznie we wpisie amerykańskiego prezydenta.

Co się działo nad Moskwą

Uderzenie przyszło w nocy z soboty na niedzielę. Według Ukraińskiej Prawdy drony wchodziły nad obrzeża miasta grupami i szły w stronę centrum. Pożary wybuchły w dwóch miejscach: w rafinerii w Kapotni i w parku logistycznym Sofjino w obwodzie moskiewskim. Słupy czarnego dymu były widoczne z kilku kilometrów, a nagrania z nich krążyły po rosyjskich kanałach jeszcze przed świtem.

Gubernator obwodu moskiewskiego Andriej Worobjow podał, że na jego terenie zginęły dwie osoby, a w Ramienskoje ewakuowano czterysta osób, w tym siedemdziesięcioro dzieci, z dwudziestojednopiętrowego bloku. Podmoskiewskie lotniska Domodiedowo, Wnukowo i Żukowski wstrzymały operacje; ograniczenia wprowadzono też w Saratowie. Służba prasowa SBU potwierdziła, że to jej drony trafiły rafinerię, i opublikowała nagranie uderzenia w trzecim kwartale dzielnicy Kapotnia.

Czym jest zakład w Kapotni

Moskiewska Rafineria Ropy Naftowej należy od 2011 roku do Gazprom Nieftu i przerabia jedenaście milionów ton ropy rocznie. Odpowiada za blisko 40 procent benzyny dla aglomeracji moskiewskiej, znaczną część oleju napędowego i za paliwo lotnicze dla okolicznych baz. To nie jest zakład na uboczu: leży w granicach administracyjnych miasta, a w ostatnich latach wokół niego wyrosła wysoka zabudowa mieszkaniowa.

Rafineria była już celem. We wrześniu 2024 roku uszkodzono instalację Euro+, odpowiadającą za około połowę mocy przerobowych zakładu, a miesiąc później wokół obiektu rozwieszono siatki przeciwdronowe. Tej nocy siatki nie wystarczyły. Rosyjskie kanały monitorujące ASTRA i Exilenova+ wskazują, że trafiona została instalacja ELOU-AWT-6, czyli jedna z jednostek destylacji atmosferyczno-próżniowej. Żaden urzędowy komunikat tego nie potwierdza i traktujemy to jako informację niepotwierdzoną.

Rozejm, którego nie potwierdziła żadna ze stron

Żeby zrozumieć, dlaczego ta noc ma znaczenie wykraczające poza jeden pożar, trzeba się cofnąć o sześć dni. W poniedziałek 14 września o 18:47 Donald Trump napisał w swoim serwisie społecznościowym dwa zdania, które obiegły świat jako przełom w wojnie energetycznej. Poprzedziły je jego własne wypowiedzi obwiniające ukraińskie uderzenia w rosyjskie rafinerie o wzrost światowych cen oleju napędowego.

Odpowiedź z Kijowa przyszła mniej więcej godzinę później i była ostrożna. Wołodymyr Zełenski napisał na Telegramie, że nie ma pewności co do rosyjskich zobowiązań, i że Ukraina wstrzyma uderzenia, jeśli partnerzy zdołają zagwarantować, że Rosja naprawdę przestanie atakować ukraiński system elektroenergetyczny, inne obiekty energetyczne, infrastrukturę krytyczną i szlaki dostaw żywności. Wysoki urzędnik ukraińskiego sektora energetycznego powiedział anonimowo dziennikarzom Kyiv Independent, że nie ma żadnej informacji o jakimkolwiek rozejmie energetycznym.

Moskwa odpowiedziała w swoim stylu: pochwaliła pomysł i postawiła warunek, którego nie sposób spełnić szybko. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow nazwał propozycję „bardzo dobrym pomysłem”, ale uzależnił ją od zniesienia sankcji na rosyjską energetykę, które określił jako nielegalne, oraz od zapewnienia bezpiecznego handlu morskiego. Minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow dodał, że Rosja nie zawiesi działań wojennych na czas rozmów. Według „Financial Timesa” ze strony rosyjskiej żadne zobowiązanie w sprawie energetyki nigdy nie padło.

Warto odnotować skalę tła. Od początku 2026 roku rosyjskie wojska przeprowadziły ponad dwieście ataków na ukraińską infrastrukturę energetyczną, a w ostatnich miesiącach trafiły około trzystu stacji paliw, głównie w obwodach przyfrontowych. Pomysł wzajemnej powściągliwości wobec energetyki wracał w rozmowach pokojowych wielokrotnie, ostatnio przy wrześniowej wizycie amerykańskich wysłanników w Moskwie i Kijowie. Za każdym razem kończyło się tak samo.

Czym Ukraina sięga na tysiąc kilometrów

Ukraina nie podała, jakiej konstrukcji użyto tej nocy, i konsekwentnie tego nie robi. Uderzenia na tę odległość wykonują jednak drony jednej klasy, a jej najbardziej znanym przedstawicielem jest Antonow An-196 Liutyj: zaprojektowany w październiku 2022 roku jako ukraińska odpowiedź na Shaheda, o masie 250-300 kilogramów, zasięgu od tysiąca do dwóch tysięcy kilometrów i głowicy 50-75 kilogramów. Kosztuje około dwustu tysięcy dolarów i nawiguje z użyciem układu bezwładnościowego, sygnału satelitarnego oraz rozpoznawania obrazu.

Dorobek tej konstrukcji mówi o zasięgu więcej niż karta katalogowa: rafineria w Saratowie z dystansu ponad sześciuset kilometrów w listopadzie 2024 roku, fabryka podzespołów wojskowych w Czeboksarach z dziewięciuset siedemdziesięciu pięciu kilometrów w lipcu 2025 roku, platforma Łukoilu na Morzu Kaspijskim w grudniu 2025 i rafineria w Uchcie w Republice Komi z około tysiąca siedmiuset kilometrów w lutym 2026. Moskwa leży bliżej niż którykolwiek z tych celów.

Ta sama służba, druga strona rachunku

Uderzenie w Kapotni jest o tyle ciekawe, że przyznała się do niego Służba Bezpieczeństwa Ukrainy, a więc ta sama instytucja, która dzień wcześniej pokazała nagranie ze zestrzelenia rosyjskiego Gierania-5 nowym dronem przechwytującym. W ciągu dwóch dób ta sama służba pokazała obie strony wojny dronowej: tanią obronę nad własnym terytorium i tani atak tysiąc kilometrów w głąb przeciwnika. To nie przypadek, tylko opis tego, czym stała się ta wojna.

Uderzenie w ostatnim dniu głosowania

Nalot wypadł w ostatnim z trzech dni głosowania w wyborach do Dumy Państwowej, pierwszych od początku pełnoskalowej inwazji. Rosyjscy urzędnicy przedstawili to jako celowe działanie obliczone na zakłócenie wyborów. Ukraina nie odniosła się do tego wątku ani słowem, a cel uderzenia, rafineria pracująca na paliwo dla aglomeracji i okolicznych baz lotniczych, tłumaczy się bez odwoływania się do kalendarza politycznego. Pełne wyniki wyborów mają być znane w poniedziałek.

Dalej w Vardis

Czytaj dalej

Dobór na podstawie tematu i działu

Europa Wschodnia

822 drony w jedną noc. Największy ukraiński atak w tym roku

16 sierpnia 2026 · 15:45•9 min czytania

Wojna w Ukrainie

Tani dron zestrzelił drogiego. Pierwsze nagranie przechwycenia odrzutowego Gierania

19 września 2026 · 16:30•10 min czytania

Wojna w Ukrainie

Ukraińskie drony nad Jamałem. Rosja odpowiada nalotem na pięć obwodów

10 września 2026 · 13:30•10 min czytania