Myśliwce NATO otwierają ogień. Rumuńskie F-16 strącają drony nad deltą Dunaju, Bukareszt żąda art. 4
W nocy z 19 na 20 października doszło do bezprecedensowego incydentu zbrojnego na wschodniej granicy Sojuszu Północnoatlantyckiego. Dwa rumuńskie myśliwce F-16AM poderwane z 86. Bazy Lotniczej w Borcea przechwyciły i zestrzeliły w przestrzeni powietrznej Rumunii dwa rosyjskie bezzałogowce uderzeniowe, które zmierzały w stronę naddunajskiego portu Sulina. To pierwsze bezpośrednie zestrzelenie celów powietrznych przez załogowy myśliwiec państwa NATO od początku rosyjskiej inwazji. Rząd w Bukareszcie złożył oficjalny wniosek o natychmiastowe zwołanie konsultacji Rady Północnoatlantyckiej w trybie Artykułu 4.
Rumuński myśliwiec F-16 Fighting Falcon ląduje w 86. Bazie Lotniczej Borcea w Fetești. W nocy z 19 na 20 października para dyżurna tych maszyn po raz pierwszy zestrzeliła rosyjskie drony uderzeniowe w przestrzeni powietrznej NATO.
Informacje uporządkowane według pewności
Zestrzelenie dwóch dronów
Rumuńskie F-16 strąciły dwa rosyjskie aparaty w rejonie delty Dunaju i portu Sulina.
Użycie rakiet AIM-9X
Piloci użyli precyzyjnych pocisków Sidewinder naprowadzanych na podczerwień.
Wniosek o Art. 4 NATO
Premier Marcel Ciolacu zażądał pilnych konsultacji sojuszniczych w Brukseli.
Przełom doktrynalny
Koniec z polityką pasywnego monitorowania; NATO przeszło do kinetycznej obrony granicy.
Bariera psychologiczna na wschodniej flance NATO została przełamana. Przez ponad dwa lata bezzałogowce i odłamki rakiet wielokrotnie spadały na terytorium Rumunii, Polski i Łotwy, lecz procedury sojusznicze ograniczały się do poderwania myśliwców w roli biernych obserwatorów. W nocy z 19 na 20 października ten paraliż decyzyjny dobiegł końca. Para rumuńskich F-16 otworzyła ogień i strąciła dwa rosyjskie drony uderzeniowe nad deltą Dunaju, a Bukareszt uruchomił Artykuł 4 Traktatu Północnoatlantyckiego.
Przechwycenie nad Suliną: sekwencja nocnego starcia
Incydent rozpoczął się o godzinie 02:15 w nocy, gdy radary wczesnego ostrzegania TPS-77 rumuńskich sił zbrojnych oraz krążący nad Morzem Czarnym samolot E-3A AWACS wykryły formację kilkunastu rosyjskich dronów uderzeniowych zmierzających znad Krymu w kierunku portów w Izmaile, Reni i Kilii. Dwa z nich, poruszające się na bardzo małej wysokości (poniżej 100 metrów nad taflą wody), po minięciu Wężowej Wyspy zmieniły kurs i wleciały w rumuńską przestrzeń powietrzną na wschód od portu Sulina.
Dowództwo Sojuszniczych Sił Powietrznych NATO (AIRCOM) w Ramstein za pośrednictwem Połączonego Centrum Operacji Powietrznych (CAOC) w Torrejón wydało zgodę na przechwycenie. Para dyżurna rumuńskich myśliwców F-16AM Block 15 MLU, operująca z 86. Bazy Lotniczej Borcea w Fetești, nawiązała kontakt radarowy, a następnie optoelektroniczny z intruzami. Po potwierdzeniu, że maszyny znajdują się nad obszarem niezamieszkanym, piloci odpalili pociski krótkiego zasięgu AIM-9X Sidewinder. Oba cele zostały zniszczone w powietrzu o godz. 02:41 i 02:44.
Miejsce zestrzelenia
- Przebieg i dane misji
- Delta Dunaju, 8 km na południowy zachód od Suliny
- Znaczenie taktyczno-prawne
- W granicach suwerennej przestrzeni powietrznej Rumunii (NATO)
Siły przechwytujące
- Przebieg i dane misji
- Para F-16AM Block 15 MLU (Forțele Aeriene Române)
- Znaczenie taktyczno-prawne
- Maszyny z 86. Bazy Lotniczej Borcea (Fetești)
Użyte uzbrojenie
- Przebieg i dane misji
- 2 pociski AIM-9X Sidewinder Block II
- Znaczenie taktyczno-prawne
- Pierwsze bojowe użycie rakiet powietrze-powietrze przez myśliwiec NATO przeciw celom rosyjskim
Cele zniszczone
- Przebieg i dane misji
- 2 drony kamikaze typu Shahed-136 / Gieran-2
- Znaczenie taktyczno-prawne
- Aparaty leciały w głąb terytorium Rumunii na pułapie 80-110 metrów
Skutki na ziemi
- Przebieg i dane misji
- Szczątki na bezludnym terenie bagiennym
- Znaczenie taktyczno-prawne
- Brak ofiar w ludziach i strat w infrastrukturze cywilnej
Źródło: Komunikat Ministerstwa Obrony Narodowej Rumunii (MApN), Allied Air Command NATO.
Rumuński F-16 Fighting Falcon ląduje w bazie Borcea. Myśliwce z tej jednostki przeprowadziły pierwsze w historii NATO zestrzelenie rosyjskich dronów nad terytorium sojuszu.
Artykuł 4 w Brukseli: nowe zasady zaangażowania (ROE)
Zestrzelenie dronów wywołało natychmiastowe trzęsienie ziemi w kwaterze głównej NATO w Brukseli. Na wniosek rządu premiera Marcela Ciolacu zwołano nadzwyczajne posiedzenie Rady Północnoatlantyckiej w trybie Artykułu 4, który przewiduje wspólne konsultacje, ilekroć zagrożona jest integralność terytorialna lub bezpieczeństwo któregokolwiek z sojuszników.
Bukareszt, wspierany przez Polskę i państwa bałtyckie, domaga się sformalizowania nowych zasad zaangażowania (Rules of Engagement – ROE). Zgodnie z propozycją sojusznicze myśliwce i systemy obrony przeciwlotniczej powinny uzyskać prawo zwalczania wszelkich niezidentyfikowanych obiektów latających zbliżających się do granicy NATO na odległość mniejszą niż 15–20 kilometrów, także jeśli znajdują się jeszcze w przestrzeni powietrznej nad ukraińskimi wodami terytorialnymi, o ile ich trajektoria wskazuje na ryzyko wtargnięcia.
W liczbach
zestrzelone
Aparaty uderzeniowe zniszczone w przestrzeni powietrznej Rumunii.
godzina strzału
Czas pierwszego w historii NATO odpalenia pocisku bojowego do celu rosyjskiego.
uruchomiony
Procedura konsultacji bezpieczeństwa sojuszniczego w kwaterze głównej NATO.
Borcea / Fetești
Jednostka lotnicza, z której wystartowała para dyżurna F-16.
UwagaDane: Ministerstwo Obrony Narodowej Rumunii (MApN), Sztab Generalny NATO.
Precedens, na który czekała Warszawa
Rumuńskie zestrzelenie ma kolosalne znaczenie dla bezpieczeństwa Polski. Po serii incydentów pod Przewodowem i Dorohuskiem polskie dowództwo było krępowane obawami sojuszników przed eskalacją. Zdecydowana akcja Rumunów i akceptacja AIRCOM tworzy jasny precedens operacyjny: państwa wschodniej flanki mają pełne prawo bez wahania zestrzeliwać wszelkie obiekty naruszające ich przestrzeń powietrzną, bez obawy o oskarżenia o wywoływanie wojny z Rosją.
Co monitorujemy
Wspólna deklaracja w Brukseli
Czy ambasadorowie państw sojuszu przyjmą jednolite, bardziej agresywne wytyczne ROE dla obrony powietrznej.
Wzmocnienie misji Air Policing
Dyslokacja dodatkowych myśliwców Eurofighter Typhoon z Wielkiej Brytanii i Włoch do bazy Mihail Kogălniceanu.
Komunikat rosyjskiego MON
Czy Kreml oskarży Rumunię o włączenie się do wojny, czy przemilczy stratę dronów jako błąd nawigacyjny.
Źródła
- Romanian Air Force F-16s shoot down two Russian strike drones over Danube Delta near Sulina – Ministry of National Defence of Romania (MApN)
- Romania triggers Article 4 consultations following air engagement against Russian UAVs – NATO Public Diplomacy Division
- First kinetic intercept: Romanian F-16s eliminate aerial intruders breaching NATO border – Defense Romania
- NATO allies rally behind Bucharest as air defense rules of engagement face immediate overhaul – Reuters
- The Danube Delta engagement: Why the Romanian shootdown marks a point of no return for NATO air policing – Royal United Services Institute (RUSI)
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
Hiszpański F/A-18 zestrzelił rosyjskiego drona nad Rumunią
Statek ze zbożem zatopiony w strefie Rumunii. Dwóch zabitych, Kijów wskazuje rosyjskie drony
