Były szef niemieckiego wywiadu zatrzymany. Hanning miał kupować tajne dokumenty BND
August Hanning, prezes BND w latach 1998-2005, został zatrzymany pod zarzutem zdrady i szpiegostwa. Według prokuratury przez 12 lat kupował od swojego byłego szefa biura blisko 2000 dokumentów wywiadu i wykorzystywał je w prywatnych interesach, także w kontaktach z obcymi służbami.
Centrala Federalnej Służby Wywiadowczej (BND) przy Chausseestraße w Berlinie. Przeprowadzkę wywiadu z Pullach do stolicy zapoczątkował August Hanning, który kierował BND w latach 1998-2005.
Informacje uporządkowane według pewności
Zatrzymania
Prokuratura federalna potwierdziła zatrzymanie Hanninga w Nordwalde i Manfreda D. w Geretsried oraz przeszukania, także w Berlinie.
Areszt Manfreda D.
Sędzia śledczy Federalnego Trybunału Sprawiedliwości aresztował go 6 października.
Areszt Hanninga
Sędzia śledczy BGH w Karlsruhe utrzymał nakaz aresztowania; Hanning pozostaje w areszcie śledczym.
Które państwa
Prokuratura bada powiązania z obcymi służbami. W mediach pojawia się wątek Azerbejdżanu i państw Azji Środkowej; wykluczono bezpośredni ślad rosyjski.
Człowiek, który przez siedem lat kierował niemieckim wywiadem, a potem przez cztery lata był drugą osobą w federalnym MSW, został zatrzymany pod zarzutem zdrady. Według prokuratury August Hanning przez dwanaście lat kupował od swojego byłego współpracownika tajne dokumenty BND, w tym materiały przygotowywane dla kierownictwa wywiadu i dla narad wywiadowczych w Urzędzie Kanclerskim. Część miała trafić do obcych służb. To jedna z najpoważniejszych afer w historii BND, w kraju, który od kilku lat odkrywa kolejnych szpiegów w swoich instytucjach.
„Dla BND i dla mnie nie ma kompromisów w sprawie bezpieczeństwa wewnętrznego”
KontekstZa „taz”. Jäger dodał, że wywiad wcześnie wszczął wewnętrzne dochodzenie, które potwierdziło podejrzenia. Tłumaczenie Vardis.
Dwa tysiące dokumentów za pieniądze
Według komunikatu prokuratury federalnej Hanning i Manfred D. umówili się prawdopodobnie wiosną 2010 roku. D. był szefem biura Hanninga w BND, potem jego asystentem w MSW, a od marca 2012 do marca 2026 roku szefem biura kolejnych prezesów wywiadu. Do czerwca 2022 roku miał przekazać mu za wynagrodzeniem blisko 2000 dokumentów, wiele z klauzulą niejawności, przeznaczonych dla kierownictwa BND i narad wywiadowczych w Urzędzie Kanclerskim. Hanning miał wykorzystywać je z zyskiem w swojej prywatnej działalności doradczej. Prokuratura nie podała kwot. Hanningowi zarzuca zdradzieckie wyszpiegowanie i wykradanie tajemnic państwowych, usiłowanie zdrady stanu i działalność agenturalną, a D. pomocnictwo.
Prokuratura opisuje dwa wątki zagraniczne. Hanning miał na podstawie niejawnych materiałów przygotować analizę dla pracownika obcego aparatu wywiadowczego, nie wiadomo, czy do niego dotarła. Przez lata miał też intensywnie wymieniać się informacjami z członkiem innej państwowej służby i przekazywać mu wiadomości polityczne, częściowo z dokumentów od D. Według „Der Spiegel” pierwsza analiza miała trafić do wywiadu Azerbejdżanu, prokuratura tego nie komentuje. Reuters, AFP i „taz” piszą, że nie chodzi o Rosję. Według „Süddeutsche Zeitung”, NDR i WDR wśród dokumentów były materiały o irańskim programie atomowym, rosyjskiej armii i informacje od partnerskich służb, a u Hanninga znaleziono nośnik danych.
Główny wjazd do dawnej centrali BND w Pullach pod Monachium, 2015 rok. Stąd wywiad kierował Hanning, zanim zaczął przenosić służbę do Berlina.
Od Pullach do prywatnego biznesu
Hanning, 80-letni prawnik z Nordwalde w Nadrenii Północnej-Westfalii, od 1977 roku pracował w MSW, potem w Urzędzie Kanclerskim, gdzie w 1996 roku został koordynatorem służb specjalnych. Prezesem BND był od grudnia 1998 do listopada 2005 roku i zapoczątkował przeprowadzkę wywiadu z Pullach do Berlina. Potem przez cztery lata był sekretarzem stanu w MSW u Wolfganga Schäublego. Na emeryturze prowadził firmę doradczą, zasiadał we władzach spółek i Niemiecko-Azerbejdżańskiego Forum oraz w radzie nadzorczej łotewskiego banku PNB Banka, którego syndyk domaga się od członków władz 32 mln euro. Hamburska prokuratura podejrzewa go też o udział w zleceniu porwania dzieci Christiny Block, czemu zaprzecza.
„Wstrząsnął samymi fundamentami. Jeśli zarzuty się potwierdzą, to wchodzi w zakres zdrady stanu”
KontekstW programie „tagesthemen” ARD. Tłumaczenie Vardis.
Polscy czytelnicy mogą kojarzyć Hanninga z wywiadu dla „Die Welt” z sierpnia 2024 roku, w którym sugerował, że prezydenci Andrzej Duda i Wołodymyr Zełenski mogli porozumieć się w sprawie ataku na gazociągi Nord Stream. Rząd federalny nie komentuje zatrzymania ze względu na śledztwo. Konstantin von Notz z Zielonych mówi o „abgründige Geschichte”, czyli o sprawie sięgającej dna, i domaga się pełnego wyjaśnienia. Roderich Kiesewetter z CDU ostrzega, że afera może zagrozić współpracy BND z partnerami w niektórych obszarach.
W liczbach
dokumentów
Tyle według prokuratury Manfred D. przekazał Hanningowi w latach 2010-2022.
procederu
Od wiosny 2010 do czerwca 2022 roku, według komunikatu prokuratury federalnej.
na czele BND
Hanning kierował wywiadem od 1998 do 2005 roku.
minimum
Najniższa kara za zdradę stanu z paragrafu 94 niemieckiego kodeksu karnego.
UwagaNa podstawie komunikatu prokuratury federalnej i niemieckich mediów.
Aktualizacja: areszt i linia obrony
W środę sędzia śledczy Federalnego Trybunału Sprawiedliwości w Karlsruhe zastosował wobec Hanninga areszt, dzień po Manfredzie D. Adwokat byłego szefa BND Leon Kruse powiedział „Spieglowi”, że jego klient rzeczywiście miał poufne dokumenty, ale zarzut przekazywania zawartych w nich informacji na szkodę Niemiec, tym bardziej za pieniądze, jest nieprawdziwy. Zastępca rzecznika rządu Sebastian Hille nazwał zarzuty poważnymi i zapewnił, że rząd traktuje sprawę niezwykle poważnie. Pytany o państwo, dla którego mogły być przeznaczone informacje, odpowiedział, że niczego nie może wykluczyć. Azerbejdżan, wskazywany przez „Spiegla”, nazywa doniesienia dezinformacją.
„Mój klient jest ścigany niesłusznie”
KontekstW wypowiedzi dla „Der Spiegel”. Tłumaczenie Vardis.
Aktualizacja: BGH utrzymuje areszt w Karlsruhe
Podczas posiedzenia aresztowego przed Federalnym Trybunałem Sprawiedliwości (BGH) w Karlsruhe sędzia śledczy podtrzymał decyzję o izolacji Augusta Hanninga w areszcie śledczym ze względu na wysokie ryzyko matactwa i ucieczki. Niemieccy śledczy po szczegółowej analizie zabezpieczonych nośników danych ujawnili, że współpraca z Manfredem D. miała charakter ciągły od wiosny 2010 roku do lata 2022 roku. Hanning miał regularnie opłacać dostarczanie ściśle tajnych meldunków i analiz wywiadowczych BND przygotowywanych m.in. dla Urzędu Kanclerskiego, które następnie wykorzystywał w komercyjnych analizach i udostępniał kontaktom powiązanym z zagranicznymi służbami specjalnymi.
Problem zaufania do niemieckiego wywiadu
Afera Hanninga dołącza do serii niemieckich spraw szpiegowskich: trwającego procesu pracownika BND Carstena L., oskarżonego o szpiegostwo na rzecz Rosji, wyroku dla asystenta europosła AfD szpiegującego dla Chin i skazań za rosyjskie plany sabotażu. Tym razem podejrzany jest były szef całej służby, a wyciekać miały także informacje od partnerów. Dla sojuszników, w tym Polski, to pytanie o bezpieczeństwo danych wywiadowczych dzielonych z Berlinem. Dla BND to cios w chwili, gdy rząd chce dać służbom większe uprawnienia.
Co sprawdzamy dalej
Postępowanie dowodowe
Kolejne decyzje procesowe BGH i ewentualne zażalenie obrońców na areszt tymczasowy.
Obce służby
Czy prokuratura ujawni, którym państwom mogły trafić informacje i czy potwierdzi się wątek Azerbejdżanu.
Partnerskie dane
Czy wyciekły informacje przekazane BND przez sojusznicze służby i jak zareagują partnerzy.
Źródła
- Bundesgerichtshof bestätigt Untersuchungshaft gegen Ex-BND-Chef Hanning – Der Spiegel
- Ermittlungen gegen Hanning: Mehr als 2000 Geheimdokumente gehandelt – tagesschau.de
- Court orders German ex-spy chief kept in jail after spying, treason arrest – Courthouse News
- Ex-BND-Chef Hanning: Ermittlungsrichter am BGH – ZDFheute
- August Hanning: Spionageverdacht und Fragen an die Bundesregierung – Berliner Zeitung
- Festnahme eines ehemaligen BND-Präsidenten und seines früheren Büroleiters – Generalbundesanwalt
- Ex-Geheimdienstchef Hanning wegen Spionageverdacht festgenommen – t-online
- Papiere aus dem Geheimdienst angekauft – taz
- Hanning vor dem Ermittlungsrichter des BGH – tagesschau.de
- Interview mit PKGr-Chef Henrichmann – tagesschau.de
- Ex-BND-Chef Hanning soll Analyse für Geheimdienst von Aserbaidschan erstellt haben – Der Spiegel
- Von Notz dringt nach Hanning-Festnahme auf Aufklärung – t-online
- Ex-BND-Chef Hanning: Festnahme nach Durchsuchung im Block-Prozess – Legal Tribune Online
- Das ist der Mann, der Staatsgeheimnisse verraten haben soll – Tagesspiegel
- Großeinsatz in Geretsried: ehemaliger Büroleiter festgenommen – Abendzeitung
- Former German spy chief arrested over treason allegations – ABC News (Australia) / Reuters
- Germany arrests ex-spy chief on espionage and treason charges – Haaretz
- Oskarżał Dudę i Zełenskiego o tajne porozumienie. Były szef BND zatrzymany za szpiegostwo – Energetyka24
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
Siedemdziesiąt jeden dokumentów. CIA odtajnia ostrzeżenia sprzed zamachów
Kreml przejmuje rosyjskie Metro. Zarządcą firma sprzed trzech tygodni i szef własnej spółki
