Dwadzieścia minut z Ławrowem. Pierwsza rozmowa szefów dyplomacji Niemiec i Rosji od 2022 roku
Johann Wadephul spotkał się w Nowym Jorku z Siergiejem Ławrowem. To pierwsza taka rozmowa od stycznia 2022 roku i miesiąc po tym, jak Berlin obwinił Moskwę o drona nad Lipskiem. Wadephul mówi, że Europa nie może zostawić kontaktów z Rosją samym Amerykanom. Ławrow odpowiada, że nie usłyszał nic nowego, a gość mógł po prostu zadzwonić.
Siergiej Ławrow na forum w Radzie Federacji, maj 2025 roku. W sobotę w Nowym Jorku rosyjski minister spraw zagranicznych przez nieco ponad dwadzieścia minut rozmawiał z szefem niemieckiej dyplomacji Johannem Wadephulem.
Informacje uporządkowane według pewności
Spotkanie się odbyło
W sobotę w sali delegacji rosyjskiej w budynku ONZ, przed wystąpieniem Ławrowa w debacie generalnej. Trwało od 20 do 22 minut, zależnie od źródła, i skończyło się uściskiem dłoni.
Bez porozumienia
Wadephul: w zasadniczych punktach nie doszliśmy do porozumienia. Ławrow: nic nowego z tego nie wyniosłem.
Kto zabiegał o rozmowę
Według Moskwy o spotkanie poprosili Niemcy, w ostatniej chwili. Według kuluarowej wersji opisanej przez agencję dpa to Ławrow przez państwa trzecie sygnalizował gotowość do rozmowy.
Sojusznicy poinformowani
Po spotkaniu Wadephul poinformował europejskich partnerów i zadzwonił do szefa ukraińskiej dyplomacji Andrija Sybihy, który podziękował mu za przekazanie wspólnego stanowiska.
Przez ponad cztery i pół roku szefowie dyplomacji Niemiec i Rosji mijali się na tych samych szczytach, nie zamieniając słowa w cztery oczy. W sobotę w Nowym Jorku rozmawiali przez dwadzieścia minut. Rozmowa niczego nie zmieniła i obie strony to przyznają. Ciekawsze od jej treści jest to, dlaczego w ogóle się odbyła. Berlin, który miesiąc temu obwinił Rosję o drona z materiałem wybuchowym nad lotniskiem w Lipsku i zamknął jej ostatni konsulat w Niemczech, uznał, że nie chce zostawiać rozmów z Moskwą wyłącznie Waszyngtonowi.
Dron nad lotniskiem
Nieudany atak drona z materiałem wybuchowym na lotnisku Lipsk/Halle. Niemiecki rząd przypisuje go Rosji.
Początek sprawy, która miesiąc później skończy się sankcjami i zamknięciem konsulatu.
Sankcje po Lipsku
Ministrowie Dobrindt i Wadephul wskazują Rosję. Zamknięcie konsulatu generalnego w Bonn, ostatniego rosyjskiego konsulatu w Niemczech, i wypowiedzenie umowy o Domu Rosyjskim w Berlinie. Moskwa w odwecie zamyka Instytuty Goethego.
Relacje dwustronne na najniższym poziomie od lat.
Rubio i Ławrow
Sekretarz stanu USA rozmawia z Ławrowem za zamkniętymi drzwiami, według Interfaksu około godziny. Waszyngton zaprosił już Putina na grudniowy szczyt G20 w Miami.
Amerykanie mają własny kanał do Moskwy, a Europejczycy nie.
Wadephul o G20
Wadephul nazywa zaproszenie Putina na G20 testem, czy jest gotów poważnie negocjować, i dodaje, że do poważnych rozmów potrzebny jest rozejm.
Dzień przed spotkaniem Berlin mówi o negocjacjach, ale stawia warunek.
Dwadzieścia minut
Spotkanie w sali udostępnionej przez delegację rosyjską. Tematy według strony niemieckiej: eskalacja wobec Niemiec, Europy i NATO, Lipsk, Ukraina i eksport zboża. Według MSZ Rosji: stosunki dwustronne i Ukraina.
Pierwsza rozmowa szefów dyplomacji od 18 stycznia 2022 roku.
Ławrow o Niemczech
W przemówieniu Ławrow nazywa Niemcy głównym sponsorem Kijowa i pyta, czy Berlin rozumie, do czego to może prowadzić, i czy nie wyciągnął lekcji z II wojny światowej. Na konferencji prasowej mówi, że z rozmowy nic nowego nie wyniósł.
Publiczna odpowiedź Moskwy jest ostrzejsza od samej rozmowy.
Co powiedzieli
Wadephul przyszedł z listą, którą znali wszyscy. Według jego otoczenia wezwał Rosję do zejścia z niebezpiecznej ścieżki eskalacji wobec Niemiec, Europy i NATO, wymienił próbę zamachu w Lipsku i inne ataki hybrydowe, zażądał wycofania wojsk z Ukrainy i trwałego rozejmu. Poprawa relacji jest możliwa, jeśli Rosja zakończy wojnę i pomoże odbudować trwały ład pokojowy w Europie. Osobno poprosił o porozumienie w sprawie eksportu zboża przez Morze Czarne.
„To była intensywna rozmowa. Oczywiście w zasadniczych punktach nie doszliśmy do porozumienia”
KontekstW wywiadzie dla telewizji ZDF po spotkaniu. Wadephul dodał, że zaproponował deeskalację, zwłaszcza w sprawie Ukrainy, ale propozycja „nie trafiła jeszcze na otwarte uszy”. Tłumaczenie Vardis.
Ławrow opisał to samo spotkanie po swojemu. Na konferencji prasowej opowiadał, że poprosił gościa, by przedstawił, z czym przyszedł. Wadephul wyjął notatki i odczytał tekst, który według Ławrowa w całości powtarzał to, co niemieccy politycy mówią publicznie każdego dnia. Dodał, że powiedział mu wprost: mógł pan po prostu zadzwonić i powiedzieć, żebym przeczytał pańskie oświadczenie.
„Myślałem, że ma pan coś ciekawego, coś niezwykłego, a tak mógł pan po prostu zadzwonić i powiedzieć: proszę przeczytać moje wystąpienie”
KontekstNa konferencji prasowej w siedzibie ONZ, relacjonując swoje słowa do Wadephula. Tłumaczenie Vardis z rosyjskiego; agencja dpa i Al Jazeera podają to zdanie w krótszej wersji.
Johann Wadephul (z lewej) z ówczesnym szefem brytyjskiej dyplomacji Davidem Lammym w Londynie, lipiec 2025 roku. Po sobotnim spotkaniu z Ławrowem Wadephul w pierwszej kolejności poinformował europejskich partnerów.
Dlaczego Berlin chciał rozmawiać
Wadephul nie ukrywał, o co mu chodzi. Mówił, że wielu kolegów radziło mu, by w którymś momencie znów rozmawiać bezpośrednio, a teraz uznał, że to dobry moment. Najważniejsze zdanie padło jednak w ZDF: nie chce, by Europejczycy zostawili Amerykanom całość kontaktów z Rosją. To odpowiedź na tydzień, w którym Rubio rozmawiał z Ławrowem, i na amerykańskie zaproszenie dla Putina na szczyt G20 w Miami. Tymczasem to Niemcy, odkąd Stany Zjednoczone ograniczyły pomoc, są najważniejszym wsparciem Ukrainy, a przy amerykańsko-rosyjskim stole nie mają własnego głosu.
„Nie negocjuję w sprawie Ukrainy, robią to sami Ukraińcy. Wzywam Rosję, by rozmawiała z Ukrainą”
KontekstW wywiadzie dla ZDF. Tłumaczenie Vardis.
Zboże nie było tematem przypadkowym. Od mniej więcej dwóch miesięcy Rosja i Ukraina atakują nawzajem statki i porty. Według „Moscow Timesa” ukraińskie uderzenia wyłączyły w sierpniu ponad 90 procent rosyjskich mocy eksportu zboża na Morzu Czarnym i Azowskim. Wadephul przypominał, że Egipt sprowadza z Ukrainy jedną trzecią zboża, a brak eksportu oznacza głód na Globalnym Południu. Ławrow odpowiedział na konferencji, że Rosja rozmawia o bezpiecznej żegludze z Indiami, Egiptem i Turcją, a nie z Niemcami.
18.01.2022
- Kto
- Baerbock - Ławrow
- Forma
- Spotkanie w Moskwie, ostatnie przed sobotą
15.11.2024
- Kto
- Scholz - Putin
- Forma
- Rozmowa telefoniczna, około godziny
18.02.2025
- Kto
- Rubio - Ławrow
- Forma
- Rozmowy w Rijadzie
1.07.2025
- Kto
- Macron - Putin
- Forma
- Rozmowa telefoniczna, ponad dwie godziny
15.08.2025
- Kto
- Trump - Putin
- Forma
- Szczyt w Anchorage, bez porozumienia
23.09.2026
- Kto
- Rubio - Ławrow
- Forma
- Nowy Jork, za zamkniętymi drzwiami
26.09.2026
- Kto
- Wadephul - Ławrow
- Forma
- Nowy Jork, 20-22 minuty
Na podstawie Moscow Times, Euronews, CBS News, ABC News, Ukraińskiej Prawdy i dpa. Spotkania Sikorskiego z szefem MSZ Białorusi z 22 września nie wpisujemy, bo to rozmowa z Mińskiem, nie z Moskwą.
Aktualizacja: Merz ocenia
„Późniejsza ocena tej rozmowy przez Rosję pokazała, że Rosja najwyraźniej w ogóle nie jest zainteresowana poważnymi rozmowami w obecnym momencie”
KontekstNa konferencji prasowej z prezydentem Kazachstanu Kasymem-Żomartem Tokajewem w Berlinie. Merz dodał, że Niemcy będą wspierać Ukrainę długo, a Rosja tej wojny nie wygra i sama poniesie ogromne straty. Tłumaczenie Vardis.
To pierwsza ocena spotkania przez kanclerza. Moskwa od początku przedstawiała je po swojemu: rzeczniczka MSZ Maria Zacharowa mówiła 27 września, że Wadephul szukał rozmowy, żeby poprawić notowania Merza. Do środy nie pojawiły się informacje o kolejnych kontaktach ani komentarze koalicyjnej SPD.
Rozmowa jako komunikat
Po obu stronach od początku było jasne, że nic nie zostanie uzgodnione. Wadephul chciał pokazać, że Europa ma własny kanał do Moskwy i nie zostawia go Waszyngtonowi. Ławrow chciał pokazać, że ten kanał nic nie wnosi, dopóki Berlin nie ma nic do zaoferowania. Kilka godzin po rozmowie z mównicy ONZ oskarżył Niemcy o militaryzację i rewanżyzm. Na razie wygrał Ławrow, bo to on opowiedział, jak rozmowa wyglądała.
Co sprawdzamy dalej
Porozumienie czarnomorskie
Czy z rozmów o bezpiecznej żegludze, które Rosja prowadzi z Indiami, Egiptem i Turcją, wyłoni się jakiś format z udziałem Europy.
Putin w Miami
Czy Putin przyjmie zaproszenie na grudniowy szczyt G20. Wadephul nazwał je testem jego gotowości do negocjacji.
Reakcje w koalicji
Zieloni z opozycji poparli rozmowę, Merz ocenił, że Rosja nie chce poważnych rozmów. Nie znamy stanowiska koalicyjnej SPD.
Kolejni rozmówcy
Czy za Berlinem pójdą inne stolice Unii i czy Polska, której minister tydzień wcześniej rozmawiał z Mińskiem, wykona podobny ruch wobec Moskwy.
Źródła
- Überraschendes Treffen in New York: Wadephul fordert von Lawrow… – Tagesspiegel / dpa
- Wadephul trifft Lawrow in New York zu Gesprächen – ZDFheute
- Wadephul traf Lawrow in New York zu Gesprächen – t-online
- German, Russian foreign ministers hold rare talks amid rising tensions – Al Jazeera
- Russia’s top diplomat rejects German calls to ease off its ‘dangerous’ escalation toward the country – AP / WSLS
- Wadephul says talks with Lavrov showed deep divisions over Ukraine war – dpa / Yahoo
- Глава МИД ФРГ объяснил, зачем встретился с Лавровым – Kommersant
- Встреча глав МИД России и Германии проходит по инициативе германской стороны – Interfax
- Лавров не услышал ничего нового на встрече с Вадефулем – Wzgliad
- Lavrov issues call for new Eurasian ‘security architecture’ – UN News
- After speaking with Lavrov, Germany’s Foreign Minister called Sybiha – UNN
- Spotkanie szefów MSZ Niemiec oraz Rosji… – Polsat News / PAP
- Wadephul: G20-Einladung der USA Lackmustest für Putin – boerse.de / dpa
- Ukrainian strikes halt most Russian grain exports in the Black Sea – The Moscow Times
- Deutliche Worte: Kanzler spricht Warnung an Russland aus – t-online
- Захарова объяснила, зачем Вадефуль искал встречи с Лавровым в Нью-Йорке – Rossijskaja Gazieta
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
Trump ogłasza rozejm energetyczny, Kijów zaskoczony. Rosyjskie bomby w Zaporożu i Charkowie
„Zostajemy w Kijowie”. Rosja każe dyplomatom wyjechać, Polska i UE odpowiadają
