Cztery kilometry od Dorohuska. Doba, w której Polska trzy razy podrywała myśliwce

Czwartek 17 września był rocznicą sowieckiej agresji z 1939 roku i w Polsce obchodzono go z całą powagą. Był też dniem, w którym rosyjski dron odrzutowy doleciał na cztery kilometry od Dorohuska, syreny wyły w Lublinie i Rzeszowie, a w Łodzi ludzie dzwonili na 112, bo od huku zatrzęsły się bloki. Zbieramy komunikaty wojska, alerty RCB i wpisy polityków w jednym miejscu, bo dopiero razem pokazują, jak wyglądała ta doba.

Co doleciało pod Jagodzin

Jagodzin to ukraińska strona przejścia drogowego Dorohusk–Jagodzin, największego pod względem przepustowości na granicy polsko-ukraińskiej. Tędy idzie znaczna część ciężarówek między Polską a Ukrainą, a kilka kilometrów dalej biegnie linia kolejowa, którą kursują pociągi Kijów–Warszawa. W czwartek przed południem ukraińskie kanały monitorujące śledziły drona, który około 11:26 czasu polskiego leciał w stronę Kamienia Koszyrskiego, potem zmienił kurs na Kowel, a około 11:47 skierował się na Lubomlę i polską granicę.

Rzecznik Dowództwa Operacyjnego ppłk Jacek Goryszewski mówił PAP: „Potwierdzamy jeszcze zapisy naszych systemów, ale mamy pierwsze wskazania, że dron najprawdopodobniej uderzył w cel bądź został zwalczony cztery kilometry po tamtej stronie granicy, po stronie ukraińskiej”. Premier Donald Tusk, na konferencji z kanclerzem Austrii Christianem Stockerem, był bardziej konkretny: „Bardzo blisko polskiej granicy, niedaleko ukraińskiego Jagodzina koło Dorohuska, znowu zaatakowano prawdopodobnie stację benzynową. Była bardzo masywna eksplozja”.

Rzecznik ukraińskiej Państwowej Służby Granicznej Andrij Demczenko zapewnił, że nie doszło do uderzeń w infrastrukturę przygraniczną ani w sam punkt kontrolny. Słowo „znowu” w wypowiedzi premiera nie jest przypadkowe. To trzeci w ciągu tygodnia rosyjski atak w rejonie Jagodzina, na co zwracał uwagę szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha.

Huk, który zatrząsł Łodzią

Kilkanaście minut po alarmie mieszkańcy Łodzi, Piotrkowa Trybunalskiego i okolic usłyszeli dwa, według niektórych trzy, potężne huki. Na Bałutach i Widzewie ludzie wybiegali na balkony, bo „zatrząsł się mocno blok razem z oknami”, jak pisał jeden z nich. Inny relacjonował, że odleciały wszystkie ptaki z okolicy, a po telefonie na 112 usłyszał, że to samolot.

O 12:31 Dowództwo Operacyjne potwierdziło: huk to samoloty bojowe przekraczające barierę dźwięku, poderwane do zabezpieczenia przestrzeni powietrznej podczas rosyjskich uderzeń. Wiceszef MON Cezary Tomczyk doprecyzował później w Sejmie, że chodziło o F-16 lecące na linii Warszawa–Dorohusk, czyli prosto do przejścia granicznego.

Rocznica, drony i spór o jedno zdanie

Tło polityczne tego dnia było wyjątkowe. 17 września to rocznica sowieckiej agresji z 1939 roku i obaj najważniejsi politycy w państwie odnieśli się do niej, zanim skończył się pierwszy alarm. Prezydent Karol Nawrocki pojechał rano do Włodawy nad Bugiem, kilkadziesiąt kilometrów od Dorohuska, gdzie złożył wieńce na cmentarzu wojennym żołnierzy Wojska Polskiego i spotkał się z mieszkańcami. Premier o 12:27, gdy lotnictwo wciąż było w powietrzu, opublikował nagranie ze słowami, że lekcja z 1939 roku nie pójdzie na marne, a ktokolwiek odważy się zaatakować Polskę, spotka się ze stanowczą odpowiedzią „naszą i naszych sojuszników”.

Po południu Kancelaria Prezydenta zacytowała na X zdanie z włodawskiego przemówienia o narodzie, który „może oddać terytorium, ale nigdy nie odda naszej Ojczyzny”. Trzy godziny później premier odpisał, proponując skasowanie wpisu. Odpowiedź prezydenta przyszła o 19:19, gdy nad wschodnią Polską trwał już drugi tego dnia alarm.

Na konferencji z kanclerzem Stockerem premier mówił o tym samym dniu innym tonem: „Ten 17 września niestety jest wyjątkowym dniem także pod względem dzisiejszego bezpieczeństwa”. Dodał, że rząd myśli teraz o tym, jak zabezpieczyć Polskę, a nie o tym, czy Rosja coś planuje, „bo to, że coś planuje, to wiemy”. Przyznał też, że do zimy spodziewa się coraz ostrzejszych rosyjskich ataków na infrastrukturę energetyczną.

Gierań-5, czyli dlaczego wojsko podkreśla słowo „odrzutowy”

W komunikacie z 11:40 Dowództwo Operacyjne użyło sformułowania, którego zwykle nie ma w rutynowych komunikatach: „odrzutowe bezzałogowe statki powietrzne”. Chodzi o rodzinę Gierań-4 i Gierań-5, czyli rosyjskie rozwinięcia irańskiego Shaheda z silnikiem turboodrzutowym zamiast tłokowego. Według ukraińskiego wywiadu wojskowego Gierań-5 rozpędza się do około 600 km/h, niesie głowicę o masie około 90 kilogramów i był już notowany na dystansach ponad 900 kilometrów.

Dla obrony powietrznej różnica jest zasadnicza. Klasyczny Shahed leci z prędkością samochodu na autostradzie i można go zwalczać z ziemi mobilnymi grupami ogniowymi. Odrzutowa wersja skraca czas reakcji o połowę i leci wyżej, poza zasięgiem karabinów maszynowych. Portal Militarnyj, na który powołuje się WP Tech, szacuje skuteczność ukraińskich zestrzeleń odrzutowych Gieranów na około 60 procent, wobec 90 procent dla wersji tłokowych.

To tłumaczy, dlaczego ppłk Goryszewski mówił w TVN24 o obiekcie szybko zbliżającym się do polskiej granicy i dlaczego F-16 leciały nad Dorohusk z prędkością naddźwiękową. Dron lecący 600 km/h pokonuje cztery kilometry w dwadzieścia cztery sekundy. Decyzja o zestrzeleniu nie może wtedy czekać na telefon do ministra, stąd rozkaz wydany z wyprzedzeniem, o którym mówił Tomczyk.

Dalej w Vardis

Czytaj dalej

Dobór na podstawie tematu i działu

Polska

Obiekt znad Białorusi okazał się stadem ptaków

6 września 2026 · 15:20•9 min czytania

Polska

Alert RCB w dwóch województwach. Polskie lotnictwo w powietrzu

5 września 2026 · 09:50•9 min czytania

PolskaPilne

Polskie myśliwce w powietrzu, alert RCB w dwóch województwach

20 sierpnia 2026 · 10:20•9 min czytania