VARDIS.
Temat

#Wojsko Polskie

Aktualności, analizy i materiały przekrojowe związane z tym zagadnieniem.

Materiały
67
Działy
3
Ignacy Jan Paderewski w powozie w asyście honorowej straży powstańczej i wiwatujących tłumów mieszkańców Poznania 26 grudnia 1918 roku
Materiał wyróżniony / Powstanie Wielkopolskie

Powstanie Wielkopolskie 1918–1919. Zwycięski zryw, zdobycie Ławicy i narodziny Armii Wielkopolskiej

Jak Wielkopolanie wygrali powstanie z pruskim regulaminem w ręku i stworzyli najsilniejszą regularną armię odradzającej się Rzeczypospolitej? Odtwarzamy kulisy zrywu 1918–1919 roku: od przyjazdu Ignacego Jana Paderewskiego do hotelu Bazar i walk ulicznych w Poznaniu, przez brawurowy nocny szturm na Stację Lotniczą Ławica i przejęcie 300 niemieckich samolotów, po żelazną dyscyplinę gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, krwawe zmagania z Grenzschutzem i ultimatum marszałka Focha w Trewirze.

30 października 2026 · 45 min czytania

Pozostałe publikacje

Opancerzony samochód rozpoznawczy BRDM-2 w Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej w Warszawie
Wojska lądowe

BRDM-2. Pół wieku w polskim zwiadzie: od transzei Układu Warszawskiego po piaski Iraku

Niezwykły radziecki wóz z 1962 roku z wysuwanymi kołami brzusznymi i pędnikiem wodnym służył w Wojsku Polskim przez sześć dekad. Zaprojektowany na atomowe pola bitew i nizinne rzeki III wojny światowej, trafił w ręce polskich żołnierzy na misjach w Iraku i Afganistanie, gdzie jego ciasnota i brak ochrony przeciwminowej okazały się śmiertelną pułapką. Historia wozu, którego polska armia przez ćwierć wieku nie potrafiła zastąpić – aż do nadejścia Kleszcza.

•18 min czytania
Lekki opancerzony transporter rozpoznawczy LOTR Kleszcz na wystawie MSPO w Kielcach
Polska

Nowe oczy Wojska Polskiego. Ruszają seryjne dostawy opancerzonych transporterów rozpoznawczych LOTR Kleszcz

Agencja Uzbrojenia rozpoczęła odbiory pierwszej seryjnej partii Lekkich Opancerzonych Transporterów Rozpoznawczych (LOTR) „Kleszcz”, produkowanych przez zakłady AMZ-Kutno w ramach programu Bóbr-3. Nowoczesne, pływające pojazdy 4x4 wyposażone w zintegrowane maszty z głowicami optoelektronicznymi, radary rozpoznania pola walki oraz wynośne bezzałogowce zastępują w pułkach rozpoznawczych przestarzałe poradzieckie wozy BRDM-2. Kleszcze wejdą m.in. na wyposażenie jednostek 16. i 18. Dywizji Zmechanizowanej, stając się mobilnym elementem osłony i wczesnego ostrzegania na Tarczy Wschód.

•8 min czytania
Rzędy żelbetowych zębów smoka i pasy zapór inżynieryjnych na polowej linii obronnej
PolskaPilne

„Tarcza Wschód” osiąga wstępną gotowość. MON uruchamia operację „Wschodni Miecz” i zapory z sojusznikami

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz przedstawił podsumowanie dwuletnich prac nad Narodowym Programem Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód”. Kluczowe odcinki inżynieryjne na granicy z Rosją i Białorusią osiągnęły wstępną gotowość operacyjną. Równolegle Sztab Generalny Wojska Polskiego uruchomił operację „Wschodni Miecz” – komponent precyzyjnego rażenia dalekiego zasięgu, który przekształca pasywne fortyfikacje w aktywny system odstraszania.

•9 min czytania•Aktualizacja 26 października, 20:15
Polski czołg lekki 7TP jednowieżowy z armatą 37 mm Boforsa na czele kolumny podczas defilady w październiku 1938 roku, w tle widoczny wóz dwuwieżowy
Wojska pancerne

7TP. Polski diesel, peryskop Gundlacha i bolesna lekcja skali

W 1939 roku 7TP górował nad większością niemieckich czołgów: miał pierwszy w Europie seryjny silnik Diesla, świetną armatę Boforsa i peryskop Gundlacha, który zrewolucjonizował wojska pancerne aliantów. Zbudowano ich jednak zaledwie 132 sztuki. Analizujemy spór historyków o genialne innowacje, przemysłowe wąskie gardła i błędy doktrynalne, które zaważyły na losach polskiej broni pancernej.

•36 min czytania
Strażnik Korpusu Ochrony Pogranicza przy zasiekach i słupach granicznych w rejonie Stołpc na granicy polsko-radzieckiej
Dwudziestolecie międzywojenne

Żelazny kordon Kresów. Jak Korpus Ochrony Pogranicza zdławił sowiecką dywersję i stawił czoła inwazji 1939 roku

W 1924 roku wschodnie rubieże Rzeczypospolitej płonęły w ogniu zbrojnych rajdów sowieckiego wywiadu wojskowego i OGPU. Rząd Władysława Grabskiego i gen. Władysław Sikorski powołali formację bez precedensu w Europie: żołnierzy o żelaznej dyscyplinie, którzy uszczelnili 1400 kilometrów granicy, prowadzili głęboki wywiad, budowali kresowe szkoły i jako jedyni podjęli zorganizowaną walkę z Armią Czerwoną 17 września 1939 roku.

•28 min czytania
Stalowa zapora na granicy z pasem technicznym i stanowiskami obserwacyjnymi
Polska

Żelazobeton, miny i czujniki sejsmiczne. Tarcza Wschód wchodzi w fazę masowego skalowania

Wojsko Polskie przeszło od pilotażowych odcinków do pełnego skalowania narodowego programu odstraszania i obrony „Tarcza Wschód”. Do końca 2026 roku inżynieryjne zabezpieczenie obejmie ponad 200 kilometrów granicy z Rosją i Białorusią. W rejonie Przesmyku Suwalskiego i rzeki Bug obok polskich saperów pracują pododdziały inżynieryjne z Niemiec i Wielkiej Brytanii, wznosząc modułowe zapory przeciwczołgowe, punkty oporu oraz sieć magazynów minerskich zintegrowanych z cyfrowym systemem wczesnego wykrywania bazującym na czujnikach sejsmicznych i radarach pola walki.

•8 min czytania
Polski karabin przeciwpancerny wz. 35 Ur na rozstawionym dwójnogu
Dwudziestolecie międzywojenne

Zagadka „Urugwaju”. Jak polski karabin wz. 35 łamał prawa balistyki i pancerze Wehrmachtu

Prędkość wylotowa 1275 m/s, miękki pocisk ołowiany wybijający w pancerzu 20-milimetrowy korek zamiast drogiego wolframu i skrzynie opatrzone klauzulą najwyższej tajemnicy. Odtwarzamy historię karabinu przeciwpancernego wz. 35 Józefa Maroszka: od fenomenu balistycznego Felsztyna i dramatu zapieczętowanych skrzyń we wrześniu 1939 roku, po niemiecki szturm na fort Eben Emael i włoskie boje pod El Alamein oraz nad Donem.

•26 min czytania
Polska kawaleria przechodzi przez płonący Sochaczew podczas bitwy nad Bzurą we wrześniu 1939 roku
Kampania 1939

Bilans kampanii 1939. Co przegrano, co ocalono

Epilog cyklu „Kampania 1939. Dzień po dniu”. Stosunek sił bez propagandowych skrótów, trzy najtrwalsze mity o wrześniu skonfrontowane ze źródłami, porównanie z późniejszymi kampaniami Wehrmachtu w Europie oraz pełny rachunek strat, także tych, które wykroczyły poza pole bitwy. Na koniec pytanie, co z tej przegranej kampanii przetrwało: ciągłość prawna państwa, osiemdziesiąt tysięcy żołnierzy za granicą i konspiracja powołana w czasie walk.

•26 min czytania
Generał Franciszek Kleeberg w rozmowie z niemieckimi oficerami podczas kapitulacji pod Kockiem w październiku 1939 roku
Kampania 1939

6 października 1939. Ostatni dzień kampanii

W nocy parlamentariusze uzgadniają tekst kapitulacji, rano milkną ostatnie strzały, a w zespole pałacowym Jabłonowskich w Kocku gen. Kleeberg podpisuje akt poddania SGO „Polesie”: honory wojskowe, pistolety dla oficerów, 16 860 jeńców i czterech generałów. Tego samego dnia Hitler zapowiada w Reichstagu, że Polska z traktatu wersalskiego już nie powstanie. Ostatni odcinek cyklu zamyka bilans trzydziestu sześciu dni kampanii.

•30 min czytania
Mapa bitwy pod Kockiem z położeniem wojsk polskich i niemieckich 5 października 1939 roku
Kampania 1939

5 października 1939. Ostatnie natarcie i decyzja Kleeberga

O ósmej rano Niemcy uderzają od Adamowa po Konorzatkę, ale po południu 184 pułk i batalion mjr. Bartuli odbijają Wolę Gułowską z klasztorem i cmentarzem, a kawaleria płk. Milewskiego wychodzi przez Budziska na Charlejów. Gen. Otto wydaje rozkaz odwrotu. Polskie baterie wystrzeliwują ostatnie pociski i o 16.30 gen. Kleeberg podpisuje w Hordzieżce rozkaz o zaprzestaniu walki. Tego samego popołudnia Hitler odbiera defiladę w Alejach Ujazdowskich, a zamach przygotowany przez saperów SZP nie dochodzi do skutku.

•28 min czytania
Polscy żołnierze w marszu podczas bitwy pod Kockiem w październiku 1939 roku
Kampania 1939

4 października 1939. Cały korpus przeciw Kleebergowi

Niemcy zajmują opuszczone Kock i Serokomlę, a gen. Otto rzuca 13 Dywizję Zmotoryzowaną jednocześnie na Wolę Gułowską i Adamów. Kawaleria traci wieś i cmentarz, 182 pułk odpiera natarcie na Adamów, a na pole bitwy wchodzi 29 Dywizja gen. Lemelsena. Wieczorem gen. Kleeberg zbiera dowódców na stacji w Krzywdzie i przedstawia plan ostatniego polskiego natarcia kampanii. Tego samego dnia Hitler podpisuje tajny dekret o bezkarności zbrodni popełnionych w Polsce.

•27 min czytania
Mapa bitwy pod Kockiem z położeniem wojsk polskich i niemieckich 3 października 1939 roku
Kampania 1939

3 października 1939. Kontrnatarcie pod Kockiem

O świcie pułki 50 Dywizji „Brzoza” ruszają z Talczyna na Charlejów, a brygada kawalerii „Edward” zdobywa Poznań i melduje, że jest na tyłach wroga. Gen. Kleeberg próbuje rozbić 13 Dywizję Zmotoryzowaną, zanim nadejdzie następna. Natarcie łamie się na niemieckiej artylerii i na Woli Gułowskiej, wieczorny komunikat Wehrmachtu przyznaje, że walki trwają, a von Wietersheim ściąga pod Kock 29 Dywizję. W Warszawie ukazują się pierwsze pisma konspiracyjne.

•28 min czytania
Czołg Abrams jedzie polną drogą wśród traw, przed nim chmura pyłu i pomarańczowy błysk po strzale
Polska

Stała baza USA w Polsce trafiła do dokumentu Pentagonu. Obok zdanie o dwóch brygadach mniej w Europie

Pentagon po raz pierwszy wpisał stałą bazę w Polsce do oficjalnego dokumentu. Podsekretarz Elbridge Colby pisze w sprawozdaniu dla Senatu o badaniu możliwości stałego stacjonowania wojsk USA w Polsce, a w tym samym tekście potwierdza, że amerykańskich brygad w Europie jest już trzy zamiast pięciu. Rząd mówi o decyzji w listopadzie lub grudniu i ponad 15 mld zł kosztów po polskiej stronie.

•8 min czytania
Oświetlona latarniami droga do przejścia granicznego nocą, po prawej zielone ekrany, w oddali czerwone światła
Polska

Dwa kilometry od Dorohuska. Rosyjski dron spadł tuż za Bugiem, przejścia ewakuowane

W poniedziałek około 17:00 rosyjski dron odrzutowy spadł po ukraińskiej stronie granicy, około dwóch kilometrów od przejścia w Dorohusku. Fala uderzeniowa uszkodziła punkt kontroli w Jagodzinie, Straż Graniczna na pół godziny ewakuowała przejścia w Dorohusku i Zosinie, a mieszkańcy Lubelszczyzny i Podkarpacia do północy dostali cztery alerty RCB. To trzecie takie uderzenie przy Dorohusku w ciągu szesnastu dni.

•7 min czytania•Aktualizacja 30 września, 14:25
Polskie oddziały w twierdzy Modlin przed złożeniem broni, 29 września 1939 roku
Kampania 1939

29 września 1939. Modlin składa broń, prezydent składa urząd

O ósmej rano gen. Wiktor Thommée podpisuje kapitulację twierdzy Modlin, poddając piętnaście tysięcy ludzi w miejscu, którego Niemcy nie zdobyli. Warunki o zwolnieniu żołnierzy do domów zostaną złamane. W Warszawie garnizon składa broń, a w rumuńskim Bicaz internowany prezydent Ignacy Mościcki podpisuje rezygnację i wskazuje na następcę Władysława Raczkiewicza, zamykając kryzys, który trwał od 25 września.

•30 min czytania
Polski żołnierz przy wjeździe do bazy Camp Babylon w Iraku
XXI wiek

Irak 2003-2008. Pięć prowincji, największa bitwa od 1945 roku i rachunek, który się nie zgadza

Postanowieniem z 17 marca 2003 roku Polska po raz pierwszy od drugiej wojny światowej wysłała wojsko przeciw obcemu państwu. Przez pięć lat dowodziła w Iraku dywizją złożoną z żołnierzy ponad dwudziestu państw i odpowiadała za pięć prowincji. Wróciła z dwudziestoma ośmioma trumnami, bez kontraktów i z listą braków własnej armii.

•43 min czytania
Gen. Tadeusz Kutrzeba w drodze na rozmowy kapitulacyjne, 27 września 1939 roku
Kampania 1939

27 września 1939. Rozejm i pierwsza konspiracja

O 5.45 polski parlamentariusz przekracza linię frontu na Pradze, a w południe gen. Walerian Czuma nakazuje zaprzestanie walk. Warszawa milknie po dwudziestu dniach oblężenia. Tego samego dnia gen. Rómmel przekazuje pełnomocnictwo Naczelnego Wodza gen. Tokarzewskiemu-Karaszewiczowi i powstaje Służba Zwycięstwu Polski, od której liczy się Polskie Państwo Podziemne. W Moskwie ląduje Ribbentrop.

•30 min czytania
Warszawa pod dymami pożarów na niemieckiej fotografii lotniczej z września 1939 roku
Kampania 1939

25 września 1939. Czarny poniedziałek

Od 7.10 do zmroku Luftwaffe zrzuca na Warszawę blisko 630 ton bomb burzących i zapalających. W mieście, które dzień wcześniej straciło wodę, wybucha ponad dwieście pożarów, a szacunki ofiar tego jednego dnia sięgają dziesięciu tysięcy. Tego samego ranka bateria cyplowa na Helu zmusza do odwrotu dwa niemieckie pancerniki, a w Rumunii internowany prezydent Mościcki desygnuje następcę, którego nie zaakceptuje Francja.

•30 min czytania
Niemiecka artyleria ostrzeliwująca Warszawę we wrześniu 1939 roku
Kampania 1939

24 września 1939. Miasto bez wody

W oblężonej Warszawie przestają działać filtry. Milionowe miasto, od poprzedniego dnia bez prądu, zostaje bez wody pitnej i bez wody do gaszenia pożarów, dokładnie w przeddzień najcięższego bombardowania całego oblężenia. Na Lubelszczyźnie dogasają walki pod Husynnem, obrosłe później w opowieść o szarży, której źródła nie potwierdzają, a w szwedzkim porcie zostaje internowany ostatni polski okręt podwodny z Bałtyku.

•30 min czytania
Rosyjski śmigłowiec Mi-8AMTSh w kamuflażu leci nisko nad lasem
Polska

42 sekundy nad Braniewem. Rosyjski śmigłowiec wleciał do Polski z obwodu królewieckiego

W środę o 11:08 rosyjski Mi-8 lecący z obwodu królewieckiego naruszył polską przestrzeń powietrzną na północ od Braniewa. Wszedł na około 300 metrów w głąb kraju i po 42 sekundach sam zawrócił. Wojsko poderwało myśliwce i oceniło, że Rosja po raz kolejny testuje gotowość polskiej obrony powietrznej. To trzecie zdarzenie z rosyjskim lotnictwem lub dronami przy Polsce w niespełna dobę.

•7 min czytania
Dwumiejscowy polski myśliwiec F-16D Block 52 o numerze 4085 na pasie startowym
Polska

Połowa roju na silnikach odrzutowych. Noc, po której Polska znowu poderwała myśliwce

Od wtorkowego wieczoru Rosja wysłała nad Ukrainę 161 dronów, z czego 82 były odrzutowymi Gieraniami. O 7:10 Dowództwo Operacyjne poderwało lotnictwo, mieszkańcy Lubelszczyzny dostali alert RCB, a lotniska w Lublinie i Rzeszowie na chwilę wstrzymały ruch. Polskiej przestrzeni nikt nie naruszył. Ważniejsze od samego alarmu jest to, co mówią liczby: odrzutowe drony stanowią już połowę rosyjskich rojów, a Ukraina zestrzeliwuje ich około sześćdziesięciu procent.

•8 min czytania
Kolejka po wodę w oblężonej Warszawie we wrześniu 1939 roku
Kampania 1939

23 września 1939. Ostatnia audycja i ostatnia szarża

Około piętnastej niemiecki ostrzał niszczy Elektrownię Miejską na Powiślu i Stację Filtrów. Milionowe miasto traci prąd, wodę, prasę i radio, a Polskie Radio zdąży jeszcze nadać pół godziny Chopina i przemówienie prezydenta Starzyńskiego. Tego samego dnia pod Krasnobrodem szwadron ułanów szarżuje na niemiecką kawalerię, a w Wożuczynie dowódca Frontu Północnego rozwiązuje swój sztab.

•30 min czytania
Czołg T-54 wystawiony na ulicy Pragi podczas obchodów rocznicy inwazji z 1968 roku
Zimna wojna

Operacja Dunaj 1968. Wojsko Polskie w Czechosłowacji i człowiek, który się temu sprzeciwił

W nocy z 20 na 21 sierpnia 1968 roku do Czechosłowacji weszły wojska pięciu państw Układu Warszawskiego. Polska wystawiła 2 Armię pod dowództwem gen. Floriana Siwickiego, a jej planowanie zaczęło się cztery miesiące wcześniej. Trzy tygodnie później Ryszard Siwiec podpalił się na warszawskim stadionie i przez dwadzieścia trzy lata nikt o tym nie napisał.

•56 min czytania

Powiązane tematy

#Kampania 1939#II wojna światowa#Obrona powietrzna#NATO#Wschodnia flanka#Bitwa nad Bzurą#Dwudziestolecie międzywojenne#Oblężenie Warszawy