Drugi statek zatopiony w dwa dni. Drony uderzyły w strefie Bułgarii, Sofia nie wskazuje sprawcy
Drony nawodne i powietrzne trafiły dwa statki handlowe w bułgarskiej strefie ekonomicznej. Alfa Watan zatonął w trzy minuty, jego załogi nie odnaleziono, załogę płonącego Able uratowano. Premier Radew mówi, że drony są rosyjskie albo ukraińskie, i wyklucza odwołanie się do NATO. Kijów obwinia Moskwę.
Masowiec w porcie w Warnie, grudzień 2018 roku. Do Warny trafili marynarze z trafionego dronami statku Able, a z tutejszego centrum koordynowano poszukiwania załogi zatopionego Alfa Watan.
Informacje uporządkowane według pewności
Atak dronów
Rząd Bułgarii potwierdza, że oba statki zostały trafione dronami nawodnymi i powietrznymi. Załoga promu Dioscuria widziała uderzenie w Alfa Watan.
Załoga Able
Wszystkich 18 marynarzy uratowano. Hinduski mechanik z oparzeniami 45 procent ciała jest w stanie bardzo ciężkim.
Załoga Alfa Watan
Poszukiwania zakończono 6 października o 17:00. Zaginęło 10 marynarzy: 9 Syryjczyków i Egipcjanin.
Sprawca
Bułgaria nie wskazała sprawcy. Ukraina obwinia Rosję, źródło Reutersa z branży bezpieczeństwa morskiego mówi o prawdopodobnym ataku rosyjskim. Moskwa milczy.
Dzień po zatopieniu statku u wybrzeży Rumunii wojna na Morzu Czarnym dotarła do Bułgarii. Drony trafiły dwa statki handlowe płynące szlakiem z ujścia Dunaju, jeden z nich poszedł na dno w trzy minuty razem z całą załogą. Bułgarski premier potępił atak, ale powiedział, że nie wie, czyje to drony, i odrzucił odwołanie się do NATO. Prezydent kraju zwołała radę bezpieczeństwa i mówi, że wojna weszła na Morze Czarne.
„Nie mogę jeszcze powiedzieć, z której strony są drony, ale jest jasne: albo są rosyjskie, albo ukraińskie”
KontekstNa briefingu w Sofii. Tłumaczenie Vardis.
Sygnał alarmowy
Centrum koordynacji ratownictwa morskiego w Warnie odbiera sygnał z boi alarmowej Alfa Watan.
Statek płynął na północ, w stronę rumuńskiego portu.
Trafienie i zatonięcie
Załoga promu Dioscuria widzi drony uderzające w Alfa Watan, wybuch i szybkie zatonięcie. Według szefa obrony Emila Eftimowa marynarze mieli trzy minuty na reakcję.
W tym samym czasie trafiony zostaje Able z pszenicą.
Załoga Able uratowana
Prom zabiera 18 marynarzy z Able. Dwóch rannych trafia do Warny, pozostałych 16 przywozi statek straży granicznej.
Śmigłowce Cougar i szturmowiec Su-25 szukają rozbitków z Alfa Watan.
Radew bez sprawcy
Premier mówi o rażącym naruszeniu prawa międzynarodowego, ale nie wskazuje sprawcy i wyklucza artykuły 4 i 5 NATO.
Opozycja nazywa briefing skandalicznym.
Rada bezpieczeństwa
Prezydent Iliana Jotowa zwołuje Konsultacyjną Radę Bezpieczeństwa Narodowego. Poszukiwania załogi Alfa Watan trwają.
Pobrano próbki wody u wybrzeży, by sprawdzić, czy nie doszło do skażenia.
Trzy minuty na reakcję
Alfa Watan to 50-letni drobnicowiec pod banderą Togo, należący według Türkiye Today do firmy z tureckiego Mersin. Płynął na północ, do rumuńskiego portu, a jego ładunek jest niepewny: bułgarskie media piszą o soli z Egiptu albo o rejsie bez ładunku. Na pokładzie było prawdopodobnie 10 osób, ale władze tego nie potwierdziły i nie podały narodowości. Able pod banderą Palau, należący do stambulskiej firmy, wiózł ukraińskie zboże z rumuńskiego Gałacza do Stambułu. Po trafieniu stanął w ogniu i dryfował. Jego 18-osobową załogę zabrał płynący z Konstancy do gruzińskiego Poti prom Dioscuria. Według numeru IMO to dawny prom Polskiej Żeglugi Bałtyckiej Baltivia.
Hinduski mechanik z oparzeniami 45 procent ciała leży na oddziale intensywnej terapii szpitala wojskowego w Warnie, gubernator obwodu mówi o stanie bardzo ciężkim. Turecki kapitan Able z obrażeniami głowy, klatki piersiowej i nóg został opatrzony i wypisany. Przy wraku Alfa Watan znaleziono przewróconą szalupę, trzy tratwy i kamizelki ratunkowe, ale nikogo z załogi. Morze było spokojne, a widoczność przekraczała 10 mil.
„Wojna weszła na Morze Czarne. Problem z regionalnego stał się globalny”
KontekstPrzed posiedzeniem Konsultacyjnej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, za fakti.bg. Tłumaczenie Vardis.
Sofia nie wskazuje sprawcy
Radew nazwał atak całkowicie niedopuszczalnym i rażącym naruszeniem prawa międzynarodowego i morskiego. Mówił, że sytuacja utrudnia żeglugę na Morzu Czarnym i podnosi stawki ubezpieczeń. Jednocześnie stwierdził, że artykułów 4 i 5 traktatu NATO nie da się uruchomić, bo strefa ekonomiczna to nie wody terytorialne, a w przeszłości zdarzały się poważniejsze ataki na wodach terytorialnych. Minister obrony Dimitar Stojanow mówi, że do ustalenia sprawcy potrzebne są szczątki dronów. Opozycyjny blok PP-DB nazwał briefing premiera skandalicznym, a GERB pytał, jak mogło dojść do ataku. Kyiv Post przypomina, że rząd Radewa, który wygrał kwietniowe wybory, wstrzymał dostawy broni dla Ukrainy.
Wołodymyr Zełenski zapewnił, że ukraińskie siły nie prowadziły operacji w tej części morza, a ukraińska marynarka po kontaktach z bułgarską uznała, że był to połączony rosyjski atak dronów nawodnych i powietrznych. Według Zełenskiego Rosja chce sprawić, by zachodnia część Morza Czarnego nie nadawała się do żeglugi. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen napisała, że ataki na żeglugę cywilną są niedopuszczalne i że UE jest solidarna z państwami wschodniej flanki. Solidarność wyrazili też m.in. premier Szwecji, premier Węgier Péter Magyar i szefowa rumuńskiej dyplomacji Oana Țoiu. NATO odesłało pytania do władz Bułgarii, Rosja nie skomentowała sprawy.
Przylądek św. Atanazego koło Bjały na bułgarskim wybrzeżu, 2014 rok. Statki zostały trafione około 70 mil morskich na wschód od tego miejsca.
Zachodnia część morza pod ostrzałem
Tego samego dnia rosyjski dron trafił u wybrzeży Ukrainy statek pod banderą Wysp Marshalla z olejem rzepakowym, zginął steward, a siedem osób zostało rannych. Wieczorem w pobliżu Soczi drony nawodne trafiły tankowiec Rea z rosyjskiej floty cieni, wszystkich 23 członków załogi uratowano. Turecka izba żeglugowa naliczyła 226 zaatakowanych statków od 2022 roku, w tym 163 w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku, a w ostatnich dwóch miesiącach zaatakowano 22 statki tureckich armatorów. Od 16 września londyński komitet ubezpieczycieli wojennych obejmuje strefą podwyższonego ryzyka całe Morze Czarne z wyjątkiem wód terytorialnych państw innych niż Rosja i Ukraina, a więc także miejsce poniedziałkowego ataku. Szlakiem z ujścia Dunaju idzie znaczna część ukraińskiego eksportu rolnego.
W liczbach
na reakcję
Tyle według szefa bułgarskiej obrony minęło od wybuchu do zatonięcia Alfa Watan.
uratowanych z Able
11 Turków i 7 Hindusów. Dwóch jest rannych, jeden w stanie bardzo ciężkim.
2 zatopienia
Royad Mammadov w strefie Rumunii 5 października i Alfa Watan w strefie Bułgarii 6 października.
ataki w 2026
Tyle zaatakowanych statków w pierwszych ośmiu miesiącach roku naliczyła turecka izba żeglugowa.
UwagaNa podstawie BTA, AP, Türkiye Today i tureckiej izby żeglugowej.
Aktualizacja: moratorium, Radew o Rosji i zaginieni Syryjczycy
Poszukiwania załogi Alfa Watan zakończono 6 października o 17:00, a ogłoszono to następnego dnia rano. Zaginęło 10 marynarzy: 9 Syryjczyków i Egipcjanin. Syryjski urząd portów zwrócił się do Międzynarodowej Organizacji Morskiej i Bułgarii o niezależne śledztwo, także w sprawie przerwania poszukiwań. Konsultacyjna Rada Bezpieczeństwa Narodowego wymaganą większością trzech czwartych przyjęła pakiet: potępienie ataków, bezzałogowy nadzór morski, szybszą modernizację obrony przeciwdronowej, prośbę do NATO o więcej nadzoru w ramach misji Eastern Sentry i obronę wybrzeża, satelitarny nadzór UE oraz rozmowy sześciu państw czarnomorskich, także z Rosją, o moratorium na działania zbrojne. Przeciw było m.in. prorosyjskie Odrodzenie. Rosyjska ambasada w Sofii zapewnia, że statki nie były celem rosyjskich sił. Ranny mechanik z Able wciąż jest w szpitalu.
„Jeśli sądzić po rodzaju ładunku i kierunku rejsu statków, to logicznie rzecz biorąc wynik działa na korzyść Rosji”
KontekstZa Novinite. Radew zastrzegł, że to hipoteza, a nie dowód. Tłumaczenie Vardis.
Dwa państwa NATO, zero oskarżeń
Dwa zatopienia w dwa dni w strefach ekonomicznych Rumunii i Bułgarii pokazują, że ataki na żeglugę przesuwają się na zachód, na szlak, którym Ukraina eksportuje zboże przez Dunaj i wody sojuszników. Strefa ekonomiczna nie jest terytorium państwa, więc atak nie uruchamia automatycznie mechanizmów NATO. Ale fakt, że żaden z rządów nie wskazał sprawcy, ma też wymiar polityczny: w Sofii rządzi gabinet, który wstrzymał dostawy broni dla Ukrainy, a Bukareszt nie ma stałego rządu. Dla Moskwy to sygnał, że może podnosić stawkę bez wyraźnej reakcji sojuszu.
Co sprawdzamy dalej
Poszukiwania
Czy uda się odnaleźć kogokolwiek z załogi Alfa Watan i ustalić, ilu marynarzy było na pokładzie.
Rada bezpieczeństwa
Co ustali środowe posiedzenie rady zwołanej przez prezydent Jotową i czy Bułgaria wskaże sprawcę.
Reakcja sojuszu
Czy po dwóch zatopieniach w strefach sojuszników NATO zwiększy obecność na Morzu Czarnym.
Ubezpieczenia i ruch statków
Czy armatorzy zaczną omijać szlak z ujścia Dunaju, a stawki ubezpieczeń wojennych wzrosną.
Źródła
- Bulgaria calls off search for crew of sunken cargo ship Alpha Watan – BNR
- National Security Council condemns attacks on merchant ships, Bulgaria to seek moratorium – BTA
- Radev: the outcome logically favors Russia – Novinite
- Syria calls for independent probe into sinking of ship in Black Sea – Arab News
- Chief of Defence says sunken vessel’s crew had three minutes to react – BTA
- All rescued sailors from drone-attacked merchant ship arrive in Varna – BTA
- National Security Advisory Council meets Wednesday on maritime security – BTA
- Bulgarian PM: drone attack on 2 commercial vessels a blatant violation – AP / ABC News
- Bulgaria says two commercial vessels were hit in drone attack in its waters – Al Jazeera
- Bulgarian PM condemns absolutely unacceptable drone attack – Euronews
- Bulgaria searches for missing crew after drones hit more Black Sea ships – Reuters / CP24
- Drones hit ships off Bulgaria – Kyiv Post
- Drones strike merchant vessels in Black Sea off Bulgaria and Ukraine, killing at least one – Kyiv Independent
- Two ships sunk and a third set ablaze off NATO coasts in two days – Euromaidan Press
- Drones hit two Turkish-owned ships off Bulgaria, one sinks, crew missing – Türkiye Today
- Alfa Watan i Able: atak w bułgarskiej strefie ekonomicznej – Maritime.bg
- Румен Радев: Още не мога да кажа от коя страна са дроновете – Dunavmost
- Радев: Няма как да бъдат задействани член 4 и 5 по договора на НАТО – Novinite.bg
- Йотова свиква КСНС заради ударените от дронове кораби – fakti.bg
- Von der Leyen: attacks on civilian shipping are unacceptable – Novinite
- Механикът от Able е в критично състояние – Paragraf.bg
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
Statek ze zbożem zatopiony w strefie Rumunii. Dwóch zabitych, Kijów wskazuje rosyjskie drony
Drony nad Yandeksem i rafineriami. Ukraina uderza w rosyjską chmurę, paliwo i rakiety
