Erytrejskie wojska w Tigraju, etiopskie drony nad Adigratem. Róg Afryki o krok od wojny
Według świadków erytrejscy żołnierze przekroczyli granicę i weszli do Adigratu, a w nocy etiopskie drony uderzyły w ich ciężarówki i amunicję. Etiopia żąda wycofania obcych wojsk, Erytrea nie zaprzecza wprost i oskarża Addis Abebę o wojnę napastniczą z myślą o porcie Asab.
Adigrat, miasto w północnym Tigraju, około 25 kilometrów od granicy z Erytreą, zdjęcie z 2012 roku. Według świadków 7 października wjechały tu erytrejskie ciężarówki z żołnierzami.
Informacje uporządkowane według pewności
Erytrejczycy w Adigracie
Kilka niezależnych relacji świadków dla Reutersa, AFP i BBC oraz komunikaty ACLED. Oficjalnego potwierdzenia brak.
Adigrat i Mekele
Siły rządowe weszły do Adigratu, loty komercyjne do stolicy prowincji zostały wznowione 11 października.
Uderzenia dronów
ACLED i świadkowie AFP mówią o wielu uderzeniach etiopskich dronów. Rząd w Addis Abebie ich nie potwierdził ani nie zaprzeczył.
Data wejścia
Reuters i ACLED podają 7 października, AP za dowódcą protigrajskiej milicji 6 października, serwis Wazema 5 października.
Reakcja międzynarodowa
Nie zwołano nadzwyczajnego posiedzenia Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej. Rada Bezpieczeństwa ONZ ma w październiku zamknięte konsultacje o Etiopii.
Wojna w Tigraju przestała być tylko wojną domową. Według świadków erytrejskie wojsko w mundurach i z ciężkim sprzętem przekroczyło granicę i weszło do Adigratu, a w nocy etiopskie drony zaczęły uderzać w jego ciężarówki i składy amunicji. Państwa, które tydzień temu zerwały stosunki dyplomatyczne, po raz pierwszy od lat walczą ze sobą bezpośrednio. Obie stolice milczą o szczegółach, ale rozmowa toczy się już otwarcie o tym, czy celem Etiopii jest erytrejski port Asab.
„Wszystkie obce siły wojskowe działające na naszym suwerennym terytorium muszą się natychmiast wycofać”
KontekstW rozmowie z agencją Bloomberg, za „The National”. Tłumaczenie Vardis.
Zerwanie stosunków
Etiopia wydala erytrejskich dyplomatów i zamyka ambasadę w Asmarze, Erytrea zrywa stosunki. Etiopia wydala też egipskiego dyplomatę.
Etiopia oskarża Erytreę o wspieranie TPLF.
Stolica Tigraju zdobyta
Wojska federalne wchodzą do Mekelle, TPLF wycofuje się z miasta. W Egipcie przywódcy Egiptu, Erytrei, Somalii i Sudanu ogłaszają deklarację z New Alamein.
Deklaracja głosi, że Morze Czerwone należy do państw nad nim położonych.
Erytrejczycy w mieście
Świadkowie widzą erytrejskich żołnierzy na ciężarówkach w Adigracie. Według ACLED przekroczyli granicę w Zalambesie i ruszyli w stronę Idaga Hamus.
Tego samego dnia TPLF opuszcza Shire, a wojska federalne zajmują Wukro i Hagere Selam.
Uderzenia pod Adigratem
Według ACLED etiopskie drony wielokrotnie uderzają w erytrejskich żołnierzy i amunicję. Świadkowie AFP opisują zniszczone ciężarówki i potężny wybuch.
Erytrejczycy mieli w nocy wycofywać się z Adigratu na północ.
Egipt się dystansuje
Szef egipskiej dyplomacji Badr Abdelatty mówi, że Egipt nie jest stroną wewnętrznego kryzysu w Etiopii.
Wcześniej egipska telewizja sugerowała pakt obronny z Erytreą, którego tekstu nie opublikowano.
Ciężarówki w Adigracie
Dwóch świadków mówiło Reuterowi, że w środę rano widzieli w Adigracie kilkudziesięciu żołnierzy na dwóch ciężarówkach. Mieszkańcy cytowani przez BBC opowiadali o około 40 ciężarówkach jadących w stronę Idaga Hamus, a mieszkaniec tego miasteczka mówił Bloombergowi o ponad 40 pojazdach z 50-100 żołnierzami każdy. Tych liczb nie da się sprawdzić. Dowódca sprzymierzonej z rządem Tigrajskiej Siły Pokoju mówił Reuterowi, że armia erytrejska weszła do Tigraju w mundurach i z ciężkim uzbrojeniem. Według ACLED żołnierze przekroczyli granicę w Zalambesie, miejscu jednej z najcięższych bitew wojny etiopsko-erytrejskiej z lat 1998-2000.
„Wczoraj było bardzo, bardzo dużo uderzeń dronów. Część erytrejskich ciężarówek zniszczono. Nie ma ich już na ulicach”
KontekstW rozmowie z AFP, za Africanews. Tłumaczenie Vardis.
Etiopski rząd nie potwierdził uderzeń. Dowódca armii federalnej mówił AFP jedynie o niewielkich grupach wroga, które wciąż stawiają opór. Dyplomata i ekspert od konfliktu, z którymi rozmawiała agencja, mieli informacje o ruchu erytrejskich oddziałów z powrotem na północ. Analityk ACLED Jalale Getachew Birru ocenia, że Erytrea chce stworzyć bufor między sobą a Etiopią, czyniąc Tigraj wrogim wobec Addis Abeby.
Asmara nie zaprzecza
Erytrejski minister informacji Yemane Gebremeskel nie potwierdził ani nie zaprzeczył, że wojska przekroczyły granicę. Reuters odczytał jego wpis jako zaprzeczenie, AP, Al Jazeera i „The National” jako jego brak. Minister napisał natomiast, że rządząca w Etiopii Partia Dobrobytu buduje fałszywą narrację o samoobronie, by zamaskować wojnę napastniczą, i zacytował anonimowego etiopskiego generała, według którego Mekelle to tylko przystanek, a celem jest Asab. Agencji AP powiedział, że Erytrea nie zajmuje się dementowaniem dzikich oskarżeń.
„Nadrzędnym celem PP jest stworzenie fałszywej narracji o samoobronie, by uzasadnić i zamaskować wojnę napastniczą”
KontekstWpis w serwisie X. PP to rządząca w Etiopii Partia Dobrobytu. Tłumaczenie Vardis.
Erytrea już raz walczyła w Tigraju, wtedy jako sojusznik Abiya. W wojnie z lat 2020-2022 jej wojska wspierały armię federalną przeciw TPLF i były oskarżane o masakry cywilów. Porozumienie z Pretorii z listopada 2022 roku zakończyło wojnę, ale Erytrea nie była jego stroną i od tego czasu relacje z Addis Abebą się psuły. W lutym tego roku etiopski MSZ nazwał erytrejskie wtargnięcia jawną agresją i wspomniał o porcie Asab. Według szacunków poprzednia wojna kosztowała życie co najmniej 600 tysięcy ludzi.
W liczbach
Adigrat od granicy
Według Reutersa. Serwis Wazema podaje 40 kilometrów.
rannych
Tylu rannych przyjęły szpitale wspierane przez Lekarzy bez Granic od 22 września.
przesiedlonych
Szacunek źródeł humanitarnych dla Tigraju i Afaru. ONZ nie podała własnej liczby.
ofiar wojny 2020-2022
Tyle osób według szacunków zginęło w poprzedniej wojnie w Tigraju.
UwagaNa podstawie Reutersa, MSF, źródeł humanitarnych i szacunków dotyczących wojny z lat 2020-2022.
Aktualizacja: Wojska federalne w Adigracie i oskarżenia o inwazję
11 i 12 października sytuacja militarna w Tigraju uległa gwałtownej zmianie. Siły etiopskie i sprzymierzone milicje wkroczyły do Adigratu po wycofaniu się bojowników TPLF, a Ethiopian Airlines wznowiły komercyjne połączenia lotnicze ze stolicą regionu, Mekele. Rząd w Addis Abebie po raz pierwszy otwarcie oskarżył Asmarę o wtargnięcie regularnych wojsk lądowych na głębokość do 60 kilometrów w głąb terytorium Etiopii, podczas gdy erytrejski minister informacji Yemane Gebremeskel zarzucił Etiopii fabrykowanie pretekstów do wojny napastniczej i parcie w kierunku portu Asab.
Wojna o morze w zasięgu ręki
Dotąd Etiopia oskarżała Erytreę o wspieranie rebeliantów, a Erytrea Etiopię o szukanie pretekstu do zajęcia Asab. Jeśli relacje świadków się potwierdzą, oba państwa przeszły od słów do strzałów. Abiy żąda dostępu do morza, Erytrea ma po swojej stronie Egipt, Somalię i Sudan przynajmniej na poziomie deklaracji, a Unia Afrykańska i ONZ reagują apelami. Starcie dwóch dużych armii w Rogu Afryki zagroziłoby żegludze na Morzu Czerwonym, która już teraz jest sparaliżowana przez wojnę w Jemenie.
Co sprawdzamy dalej
Czy Erytrejczycy się wycofali
Czy potwierdzi się odwrót erytrejskich oddziałów na północ, czy dojdzie do kolejnych starć.
Cele Etiopii
Czy Addis Abeba ograniczy się do Tigraju, czy pojawią się sygnały operacji w stronę erytrejskiego wybrzeża.
Unia Afrykańska i ONZ
Czy zostanie zwołane nadzwyczajne posiedzenie Rady Pokoju i Bezpieczeństwa UA lub Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Sojusznicy Asmary
Czy Egipt i Sudan udzielą Erytrei realnego wsparcia, czy pozostaną przy deklaracjach.
Źródła
- Ethiopian troops enter Adigrat as TPLF retreats, flights to Mekelle resume – Reuters
- Ethiopia accuses Eritrea of 60km land incursion in Tigray – BBC News
- Eritrean forces seen entering towns in Ethiopia’s Tigray region after crossing border – AP / Click2Houston
- Eritrean troops deploy in Ethiopia’s Tigray region, local official and residents say – Reuters / Arab News
- Witnesses spot Eritrean troops inside northern Ethiopia as tensions flare – Al Jazeera
- Will Ethiopia’s neighbours intervene as Tigray war escalates? – Al Jazeera
- Ethiopia drones hit Eritrean troops in Tigray – France 24 / AFP
- Ethiopian drones strike Eritrean forces near Adigrat – Africanews
- Ethiopian drones hit Eritrean forces accused of backing rebels in Tigray – Euronews
- Ethiopia and Eritrea edge closer to direct conflict as troops enter Tigray – The National
- Eritrean troops move deep into Ethiopia’s Tigray – BBC / Yahoo
- What is the main reason Eritrean forces crossed the border? – ACLED
- Press release: Ethiopia’s deplorable acts of hostility – Ministerstwo Informacji Erytrei (Shabait)
- Statement by the High Representative on Ethiopia and regional implications – ESDZ
- MSF teams scale up medical response as fighting resumes in Ethiopia – Lekarze bez Granic
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
Etiopskie wojska wkraczają do Adigratu. Addis Abeba zarzuca Erytrei inwazję lądową
Tigraj wraca do wojny. Siły TPLF zajmują lotniska w Mekelle, Aksum i Shire
