VARDIS.
Bezpieczeństwo/Bezpieczeństwo

Rury przymocowane do torów. Sabotaż zatrzymał holenderską kolej

Ruch pociągów w północnej i środkowej części Holandii stanął po tym, jak nieznani sprawcy przymocowali rury do szyn, doprowadzając do awarii sygnalizacji. To drugi taki przypadek w Europie Zachodniej w ciągu jednego tygodnia.

Redakcja Vardis10 min czytania
Pociąg na nasypie kolejowym w Amsterdamie
Pociąg na nasypie kolejowym w Amsterdamie. Fotografia ilustracyjna: holenderska sieć kolejowa należy do najgęściej eksploatowanych w Europie, co zwiększa skutki każdej awarii sygnalizacji.Fot. Fons HeijnsbroekCC0 1.0
Stan informacji

Informacje uporządkowane według pewności

rozwijające się
potwierdzone

Zakłócenie ruchu i jego przyczyna

Reuters, BBC i Politico Europe potwierdzają, że do szyn przymocowano rury, co doprowadziło do awarii sygnalizacji i wstrzymania ruchu.

kontekst

Mechanizm jest znany

Obwody torowe wykrywają obecność pociągu przez zwarcie szyn. Metalowy element przymocowany do toru symuluje zajętość odcinka.

oczekujemy

Ustaleń o sprawcach

Nie wskazano podejrzanych ani nie sformułowano hipotezy dotyczącej motywu.

Metoda użyta w Holandii jest pouczająca, bo nie polega na niszczeniu. Sprawcy nie przecięli kabli ani nie uszkodzili toru. Wykorzystali sposób, w jaki system wykrywa obecność pociągu, i sprawili, że sygnalizacja zobaczyła składy tam, gdzie ich nie było. Sieć zatrzymała się sama.

Dwa zdarzenia w tydzień
potwierdzone
01 / FRANCJA

Fragment szyny w Cléon

Francuscy śledczy uznają sabotaż za główną wersję po wykolejeniu w departamencie Sekwana Nadmorska.

Dlaczego to ważne

Metoda prosta, skutek poważny: wykolejenie składu na czynnej linii.

AFP via France 24
potwierdzone
02 / HOLANDIA

Rury przymocowane do szyn

Awaria sygnalizacji zatrzymuje ruch w północnej i środkowej części kraju. ProRail traktuje zdarzenie jako celowe.

Dlaczego to ważne

Uderzenie w warstwę sterowania ruchem, a nie w tor, daje efekt na dużym obszarze bez niszczenia infrastruktury.

Reuters

Jak działa obwód torowy

Klasyczny system wykrywania pociągów opiera się na obwodzie elektrycznym zamykanym przez osie pojazdu. Gdy skład wjeżdża na odcinek, koła zwierają obie szyny, obwód się zamyka, a urządzenia sterowania ruchem uznają odcinek za zajęty i ustawiają sygnał zabraniający jazdy dla następnego pociągu.

Przymocowanie metalowego elementu łączącego szyny wywołuje ten sam skutek bez obecności pociągu. System, działając prawidłowo, zatrzymuje ruch. To cecha konstrukcyjna: urządzenia kolejowe projektuje się tak, by w razie wątpliwości zatrzymywały ruch, a nie go dopuszczały.

Skala i skutki

Cztery liczby o holenderskiej kolei

~3200 km

długość sieci ProRail

Jedna z najgęściej eksploatowanych sieci w Europie.

2

przypadki sabotażu w Europie Zachodniej w tydzień

Cléon 12 września i Holandia 15 września.

2

objęte regiony

Północna i środkowa część kraju.

0

doniesień o ofiarach

System zadziałał tak, jak został zaprojektowany, zatrzymując ruch.

UwagaDane o długości sieci orientacyjne, pozostałe za relacjami agencyjnymi.

Infrastruktura jako obszar rywalizacji

Europejskie służby raportują od dwóch lat wzrost liczby incydentów wymierzonych w infrastrukturę: kable podmorskie na Bałtyku, sieci energetyczne, magazyny i kolej. Cechą wspólną jest niski koszt przeprowadzenia, duży skutek i trudność w przypisaniu odpowiedzialności.

Ta ostatnia własność jest kluczowa. Sabotaż infrastruktury pozwala wywołać zakłócenie porównywalne ze skutkami ataku bez przekraczania progu, który uruchamiałby reakcję militarną. Dlatego w europejskiej dyskusji o bezpieczeństwie coraz częściej mówi się o odporności infrastruktury, a nie o jej ochronie.

Dwa sposoby uderzenia w kolej
Metoda

Uszkodzenie toru

Przykład
Cléon, 12 września.
Skutek
Wykolejenie składu, ryzyko dla pasażerów.
Metoda

Zakłócenie sterowania ruchem

Przykład
Holandia, 15 września.
Skutek
Zatrzymanie ruchu na dużym obszarze bez ofiar.
Metoda

Wspólna cecha

Przykład
Dostęp do torowiska bez pokonywania zabezpieczeń.
Skutek
Nieproporcjonalny skutek wobec nakładu.

Zestawienie porządkuje metody użyte w obu zdarzeniach.

Co to znaczy dla Polski

Korytarz, którego nie da się ogrodzić

Polska kolej pełni funkcję głównej drogi zaopatrzenia dla Ukrainy. Na początku września obowiązywały u nas podwyższone stopnie alarmowe obejmujące infrastrukturę kolejową, a w 2023 roku doszło do serii nadawania sygnału radio-stop, który zatrzymywał pociągi. Metoda była inna, zasada ta sama: wykorzystać system bezpieczeństwa przeciwko ruchowi.

Trzy rzeczy do sprawdzenia

ŚLEDZTWO

Ustalenie sprawców

Od tego zależy, czy sprawa zostanie zakwalifikowana jako akt o charakterze terrorystycznym.

PRORAIL

Zmiany w zabezpieczeniu odcinków

Pierwszą reakcją bywa monitoring i patrole na odcinkach wrażliwych.

UE

Wymiana informacji między zarządcami

Podobieństwo metod we Francji i Holandii powinno uruchomić wspólną analizę.

Co będziemy monitorować

01 / SPRAWCY

Zatrzymania i kwalifikacja czynu

Pierwsze ustalenia rozstrzygną, czy chodzi o działanie zorganizowane.

02 / SERIA

Kolejne przypadki w Europie

Trzecie zdarzenie w krótkim czasie przesądziłoby o charakterze zjawiska.

03 / POLSKA

Stan zabezpieczenia krajowej sieci

Korytarz do Ukrainy pozostaje najbardziej wrażliwym elementem systemu.

Źródła

  1. Suspected sabotage disrupts Dutch trains and level crossings – Reuters
  2. Dutch rail network hit by suspected sabotage – BBC News
  3. Sabotage suspected as parts of Dutch rail network come to a standstill – Politico Europe
  4. French police suspect train derailment was sabotage – AFP via France 24
  5. Portal:Current events, 15 września 2026 – Wikipedia
  6. Pociąg na nasypie kolejowym w Amsterdamie, fotografia – Fons Heijnsbroek / Wikimedia Commons
RV
Redakcja

Redakcja Vardis

Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.

Dalej w Vardis
Dobór na podstawie tematu i działu