Spotkanie o przyszłości NATO w Polsce, ale bez Londynu, Paryża i Bałtów. Politico o Grupie Bergen
Według Politico Pentagon zwołał na październik w Polsce spotkanie o przyszłości sojuszu i zaprosił tylko sześć państw: Polskę, Niemcy, Holandię, Norwegię, Szwecję i Finlandię. Wielka Brytania, Francja i państwa bałtyckie zaproszeń nie dostały i nie znają kryteriów. Za formatem nazwanym Grupą Bergen stoi Elbridge Colby. Pentagon odmawia komentarza, a doniesień nikt jeszcze oficjalnie nie potwierdził.
Elbridge Colby, podsekretarz w amerykańskim Departamencie Wojny ds. polityki, przemawia w Instytucie Sejong w Seulu, styczeń 2026 roku. Według Politico to on stoi za spotkaniem o przyszłości NATO, które w październiku ma się odbyć w Polsce.
Informacje uporządkowane według pewności
Jedno źródło
Informacja pochodzi z artykułu Politico z 30 września, opartego na rozmowach z sześcioma dyplomatami. Pentagon jej nie potwierdził ani nie zdementował. Prezydent Litwy odniósł się do niej, bagatelizując sprawę.
Grupa Bergen istnieje
Format potwierdzają Colby we wpisie z czerwca i jego sprawozdanie dla Senatu z września, w którym mowa o „selektywnym formacie Grupy Bergen”.
Kto jest w grupie
Według Politico: Polska, Niemcy, Holandia, Norwegia, Szwecja i Finlandia. Może dołączyć Dania.
Gdzie i kiedy
Nie wiadomo, w jakim mieście i którego dnia odbędzie się spotkanie ani na jakim szczeblu. Nie ma też reakcji polskiego rządu.
Amerykanie chcą rozmawiać o przyszłości NATO w Polsce, ale nie ze wszystkimi. Według Politico na październikowe spotkanie zwołane przez Pentagon nie zaproszono Wielkiej Brytanii i Francji, czyli dwóch europejskich mocarstw atomowych, ani Litwy, Łotwy i Estonii, które od lat wydają na wojsko więcej niż większość sojuszu. Zaproszenie dostało sześć państw, wśród nich Polska. Dla Warszawy to wyróżnienie, ale też kłopot: spotkanie, które ma pomóc ułożyć przyszłość sojuszu, odbędzie się na jej terytorium bez najbliższych sąsiadów z północy.
„Jeśli spróbują podzielić NATO na dobrych i złych, to będzie niebezpieczne dla USA. Ale dla Europy to sprawa egzystencjalna”
KontekstPolitico nie podaje, z jakiego kraju jest rozmówca. Tłumaczenie Vardis.
Lista grzecznych i niegrzecznych
Politico pisze, że Biały Dom układa listę sojuszników, dzieląc ich według poparcia dla wojny z Iranem.
Pierwszy sygnał, że administracja chce różnicować sojuszników.
Pierwsze spotkanie
Colby spotyka się w Norwegii z przedstawicielami państw, które według niego szybko realizują zobowiązania z Hagi i mają potencjał, by wnieść więcej.
Format dostaje nazwę od miejsca pierwszego spotkania.
Polska w elitarnym gronie
Defence24 opisuje kryteria Colby’ego: rzeczywiście rosnące budżety, zdolności przemysłowe i zbliżanie się do 3,5 procent PKB na obronność.
Polska jest w grupie od początku.
Format w dokumencie
W sprawozdaniu dla senackiej komisji sił zbrojnych Colby pisze o rozmowach z najlepiej radzącymi sobie sojusznikami w małych gronach, takich jak selektywny format Grupy Bergen, w drodze do „NATO 3.0”.
Oficjalne potwierdzenie istnienia grupy.
Spotkanie w Polsce bez części sojuszników
Politico ujawnia, że trzecie spotkanie odbędzie się w październiku w Polsce, a Wielka Brytania, Francja i państwa bałtyckie nie zostały zaproszone.
Pentagon odmawia komentarza.
Sześciu zaproszonych
Według Politico Colby przeprowadził już dwa spotkania z przedstawicielami Polski, Niemiec, Holandii, Norwegii, Szwecji i Finlandii. Gazeta nazywa format w istocie grupą roboczą o przyszłości NATO. Do grupy może dołączyć Dania, ze względu na wrześniową umowę o Grenlandii. Sam Colby po czerwcowym spotkaniu pisał o sojusznikach, którzy szybko realizują zobowiązania wydatkowe z Hagi, mają skalę, by wnieść więcej, i mocno wiosłują w stronę „NATO 3.0”, czyli sojuszu, w którym Europejczycy przejmują główną odpowiedzialność za konwencjonalną obronę kontynentu.
Dyplomata z jednego z zaproszonych państw tłumaczył Politico, że grupa wypracowuje pomysły, które potem trafiają do całego sojuszu, i może być motorem przemian. Colby mówił we wrześniu na konferencji w Waszyngtonie, że chodzi o to, by pociągnąć za sobą cały sojusz. Nie wiadomo, gdzie dokładnie w Polsce odbędzie się spotkanie, którego dnia ani kto w nim weźmie udział.
Pete Hegseth podejmuje w Pentagonie wicepremiera i ministra obrony Władysława Kosiniaka-Kamysza, maj 2025 roku. Polska jest w Grupie Bergen od jej powstania.
Dlaczego nie Londyn, Paryż i Wilno
Oficjalnych kryteriów nie ma. Politico wiąże wykluczenia z kwietniową listą „grzecznych i niegrzecznych” sojuszników i z krytyką państw, które nie poparły wojny z Iranem albo nie zbliżają się do celu 5 procent PKB. To jednak interpretacja gazety, nie deklarowana zasada. W przypadku Wielkiej Brytanii tło jest znane: w lutym ówczesny premier Keir Starmer odmówił Amerykanom użycia baz Fairford i Diego Garcia do uderzeń na Iran, a Trump mówił, że jest bardzo rozczarowany. Francję Trump oskarżał w kwietniu o zamknięcie przestrzeni powietrznej dla lotów do Izraela, czemu Paryż zaprzeczył.
Najtrudniej wytłumaczyć pominięcie państw bałtyckich. Litwa, Łotwa i Estonia należą do sojuszników wydających na obronność najwięcej w relacji do PKB, a w grudniu 2025 roku Pete Hegseth wymieniał je, obok Polski i Niemiec, wśród „modelowych sojuszników”, którzy mają liczyć na szczególne względy Waszyngtonu. Politico nie podaje powodu ich wykluczenia.
„NATO ma ponad trzydziestu członków, a w tym przypadku uczestniczy tylko sześciu. Wydaje mi się, że to trochę tworzenie sztucznego szumu”
KontekstW Wilnie, za agencją BNS. Pierwsza reakcja rządu jednego z pominiętych państw. Tłumaczenie Vardis.
„Robimy wszystko, czego się od nas oczekuje. Próbujemy zrozumieć, jakie są kryteria i jaki jest cel tych spotkań. Niewiele nam dotąd przekazano”
KontekstTłumaczenie Vardis. Część polskich mediów błędnie przypisała te słowa przedstawicielowi państwa zaproszonego.
Polska
- Status według Politico
- Zaproszona, gospodarz miejsca
- Uwagi
- Rozmawia z USA o stałej bazie
Niemcy
- Status według Politico
- Zaproszone
- Uwagi
- Hegseth w 2025 roku: „coraz bardziej” modelowy sojusznik
Holandia
- Status według Politico
- Zaproszona
- Uwagi
Norwegia
- Status według Politico
- Zaproszona
- Uwagi
- Gospodarz pierwszego spotkania w Bergen
Szwecja, Finlandia
- Status według Politico
- Zaproszone
- Uwagi
- Najmłodsi członkowie NATO
Dania
- Status według Politico
- Możliwe dołączenie
- Uwagi
- Wrześniowa umowa o Grenlandii
Wielka Brytania
- Status według Politico
- Niezaproszona
- Uwagi
- Lutowy spór o bazy do uderzeń na Iran
Francja
- Status według Politico
- Niezaproszona
- Uwagi
- Kwietniowy spór o przestrzeń powietrzną
Litwa, Łotwa, Estonia
- Status według Politico
- Niezaproszone
- Uwagi
- Powód nieznany
Na podstawie Politico, Defence24, ERR, CNN, Newsweeka i CNBC.
Pete Hegseth i holenderski minister obrony Ruben Brekelmans w kwaterze głównej NATO w Brukseli, luty 2025 roku. Holandia należy do sześciu państw Grupy Bergen.
Wyróżnienie z ceną
Dla Polski miejsce w Grupie Bergen to potwierdzenie pozycji w Waszyngtonie, w tym samym tygodniu, w którym Pentagon wpisał do dokumentu badanie stałej bazy USA w Polsce. Ale format, z którego wypada Wielka Brytania, Francja i Bałtowie, dzieli sojusz na lepszych i gorszych, a dla Polski najważniejsi sąsiedzi na wschodniej flance są właśnie wśród pominiętych. Jeśli spotkanie rzeczywiście odbędzie się w Polsce, Warszawa będzie musiała tłumaczyć tę listę swoim najbliższym sojusznikom. Wszystko to opiera się jednak na jednym, anonimowo źródłowanym artykule.
Co sprawdzamy dalej
Oficjalne stanowiska
Czy Pentagon, polski rząd albo NATO potwierdzą spotkanie i listę zaproszonych.
Gdzie i kiedy
W jakim mieście i którego dnia odbędzie się spotkanie oraz na jakim szczeblu.
Reakcje Londynu, Paryża i Bałtów
Litwa bagatelizuje sprawę. Czy Londyn, Paryż, Ryga i Tallin zaprotestują i czy sprawa trafi na forum NATO.
Stanowisko Warszawy
Jak rząd i prezydent wytłumaczą sojusznikom z regionu udział w formacie, z którego wypadli Bałtowie.
Źródła
- Pentagon excludes key allies from NATO meeting – Politico
- Pentagon excludes key allies from NATO meeting (przedruk pełnego tekstu) – Politico / Yahoo News
- Pentagon szykuje spotkanie w Polsce. Nie wszyscy sojusznicy dostali zaproszenie – Rzeczpospolita
- Report: US excludes several allies from talks on NATO’s future – Israel National News
- Wpis o spotkaniu w Bergen – Elbridge Colby na X
- Update on Implementation of the 2026 National Defense Strategy – U.S. Department of War
- Europejski przegląd Pentagonu. Polska w elitarnym gronie – Defence24
- Trump seeks to punish certain NATO allies – Political Wire
- Baltics, Poland to receive special favor from US, war secretary Hegseth says – ERR
- Britain, air base access and US strikes on Iran (20.02.2026) – CNN
- Donald Trump on France closing airspace (kwiecień 2026) – Newsweek
- Trump Greenland security deal, military bases (22.09.2026) – CNBC
- Nauseda calls concerns over NATO meeting without some allies artificial hype – The Baltic Times
- Politico: США виключили ключових союзників із зустрічі членів НАТО – Głavkom
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
Litwa zapłaci za stałą bazę USA. Trump: przyjrzymy się, Moskwa: to eskalacja
Brytyjski parasol nuklearny, którego nie było. Prawdziwa jest za to gotowość Łotwy
