Rozejm tak, pieniądze nie. Zełenski w ONZ zgadza się oszczędzić rosyjską energetykę, ale nie jej dochody
Po rozmowie z Donaldem Trumpem Wołodymyr Zełenski ogłosił, że Ukraina jest gotowa na każdą formę rozejmu energetycznego. Dzień później z mównicy Zgromadzenia Ogólnego ONZ dodał, że dochody Rosji muszą pozostać celem. Kreml odpowiada, że rozmowy o rozejmie to retoryka, i od tygodnia chce w zamian zniesienia sankcji i ochrony dla swoich tankowców. Dziesięć dni po ogłoszeniu Trumpa każda ze stron rozumie ten rozejm inaczej.
Informacje uporządkowane według pewności
Oferta Kijowa
Zełenski po spotkaniu z Trumpem 22 września: Ukraina jest gotowa na każdą formę rozejmu energetycznego i nie będzie atakować obiektów energetycznych, jeśli Rosja zrobi to samo. Stany Zjednoczone mają przekazać to stanowisko Moskwie.
Stanowisko Kremla
Pieskow 15 września chciał w zamian bezpiecznej żeglugi dla tankowców i zniesienia sankcji. 23 września uznał, że nie ma przesłanek do rozmów pokojowych, a zachodnie mówienie o rozejmie energetycznym to retoryka.
Rada Bezpieczeństwa ONZ
W środę Rada zebrała się na wniosek pięciu państw europejskich. Ukrainę reprezentował minister Andrij Sybiha. Siergiej Ławrow powiedział, że Rosja nie zamierza przerywać swojej „specjalnej operacji wojskowej”.
Odpowiedź Moskwy przez Waszyngton
Nie wiadomo, czy i kiedy Amerykanie przekazali Rosji ukraińską propozycję ani czy Rosja odpowie na nią inaczej niż publicznymi wypowiedziami Pieskowa.
Dziesięć dni po tym, jak Donald Trump ogłosił rozejm energetyczny, którego nikt nie potwierdził, Kijów pierwszy raz powiedział wprost, że jest na niego gotowy. Zełenski zrobił to w Nowym Jorku, po rozmowie z Trumpem, a dzień później z mównicy Zgromadzenia Ogólnego ONZ dodał zdanie, które ten rozejm zawęża: rosyjskie dochody mają pozostać celem. Moskwa w tym samym czasie mówiła, że rozejm bez zniesienia sankcji jej nie interesuje, i przez cały wtorek i środę atakowała Kijów.
Trump ogłasza rozejm energetyczny
We wpisie w serwisie Truth Social prezydent USA pisze, że Ukraina zgodziła się nie uderzać w rosyjskie cele energetyczne, a Rosja zgodziła się na to samo. Bez dokumentu i bez daty.
Żadna ze stron nie potwierdziła porozumienia. Ukraiński urzędnik z sektora energetycznego mówił, że nie dostał żadnej informacji o rozejmie.
Kreml: dobry pomysł, ale za cenę
Dmitrij Pieskow nazywa rozejm energetyczny bardzo dobrym pomysłem i od razu stawia warunki: bezpieczna żegluga handlowa, w tym dla tankowców, oraz zniesienie „nielegalnych” sankcji i ograniczeń eksportu energii.
Rosja chce, żeby rozejm objął jej eksport morski i sankcje, czyli dużo więcej niż wzajemne wstrzymanie uderzeń.
Zełenski po rozmowie z Trumpem
Ukraina jest gotowa na każdą formę rozejmu energetycznego, obejmującą cały sektor. Kijów prosi też o zimowy pakiet Patriotów i licencję na ich produkcję. Zełenski deklaruje gotowość do spotkania trójstronnego.
Pierwsza jednoznaczna deklaracja Kijowa od 14 września. Wcześniej Zełenski mówił o rozejmie warunkowo.
Uderzenie dronów i pocisków
Rosja wysyła 161 dronów, w tym 82 odrzutowe, oraz pociski manewrujące Banderol. Rosyjski resort obrony mówi o celach wojskowo-przemysłowych i energetycznych w obwodach kijowskim i odeskim. W ciągu dnia w Kijowie giną co najmniej dwie osoby, a w obwodzie donieckim cztery.
Atak na obiekty energetyczne w noc po ukraińskiej ofercie rozejmu.
Pieskow: to retoryka
Rzecznik Kremla mówi, że nie ma przesłanek do przejścia na tor rozmów pokojowych. Zapytany, czy zachodnie rozmowy o rozejmie energetycznym to tylko retoryka, skoro broń dla Kijowa płynie dalej, odpowiada: „Absolutnie”.
Kreml odrzuca ofertę, nie mówiąc „nie” samemu rozejmowi, tylko podważając intencje drugiej strony.
Ławrow: nie będzie przerwy
Na posiedzeniu zwołanym na wniosek Danii, Francji, Grecji, Łotwy i Wielkiej Brytanii Ławrow mówi, że Rosja nie zrobi przerwy w swojej operacji, bo Europa chce jej tylko po to, żeby dozbroić Ukrainę. Ukrainę reprezentuje minister Andrij Sybiha.
Moskwa odrzuca każde częściowe zawieszenie broni, które nie jest częścią pełnego porozumienia.
Zełenski z mównicy ONZ
Około 25 minut po angielsku. Putin jako „pacjent zero”, bilans ataków z ośmiu miesięcy, obywatele 47 państw walczący po stronie Rosji i zdanie o dochodach Rosji, które muszą pozostać celem.
Ukraina zgadza się wstrzymać uderzenia w energetykę, ale nie chce, żeby Rosja zarabiała więcej.
Co zaoferował Kijów
Przez pierwszy tydzień po ogłoszeniu Trumpa Zełenski mówił o rozejmie energetycznym ostrożnie: że nie ma pewności co do Rosji i czeka na szczegóły od partnerów. Po wtorkowym spotkaniu z Trumpem w Nowym Jorku po raz pierwszy postawił sprawę jasno. Rozejm miałby objąć cały sektor energetyczny, a Ukraina jest gotowa na każdą jego formę. Przekazanie tej propozycji Moskwie wzięli na siebie Amerykanie.
„Jesteśmy gotowi na każdą formę rozejmu energetycznego. Oznacza to, że nie będziemy przeprowadzać ataków na obiekty energetyczne”
KontekstPo spotkaniu z Donaldem Trumpem w czasie debaty generalnej 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Zełenski zaprzeczył, że Trump prosił Ukrainę o jednostronne wstrzymanie uderzeń.
Ta oferta ma swoją cenę dla samej Ukrainy. Od początku września ukraińskie drony trafiły według Kijowa jedenaście rosyjskich rafinerii, a Rosja miała stracić około 45 procent mocy przerobowych. Putin nazywa to rutynowymi przeglądami. Uderzenia w rafinerie to dziś najskuteczniejszy sposób, w jaki Ukraina może zmniejszyć rosyjskie wpływy z paliw, i właśnie z tego Kijów deklaruje gotowość zrezygnować.
Dlatego zdanie ze środowego przemówienia jest tak ważne. Zełenski nie mówił w nim o rafineriach, tylko o handlu. Wezwał państwa, które kupują od Rosji, żeby przestały dawać jej pieniądze, bo „rosyjskie finanse i rosyjska produkcja to jest to, co trzeba zatrzymać, jeśli chcemy zatrzymać Putina”. Innymi słowy: Ukraina może przestać uderzać w rosyjską energetykę, ale nie zgadza się, żeby rozejm stał się furtką do większego rosyjskiego eksportu.
„Dochody Rosji muszą pozostać celem. Kiedy ktoś daje Rosji więcej pieniędzy poprzez handel, daje tej wojnie więcej czasu”
Czego chce Moskwa
Rosja nie odrzuciła rozejmu energetycznego wprost. Już dzień po wpisie Trumpa Pieskow nazwał go bardzo dobrym pomysłem, ale dołączył warunki, które zmieniają jego sens. Kreml chce bezpiecznej żeglugi handlowej, także dla tankowców, oraz zniesienia sankcji i ograniczeń eksportu energii. Ukraina proponuje więc wzajemne wstrzymanie uderzeń, a Rosja chce za to odzyskać możliwość sprzedaży ropy.
W środę Kreml przestał nawet udawać zainteresowanie. Pieskow powiedział, że nie ma przesłanek do rozmów pokojowych, a na pytanie, czy zachodnie rozmowy o rozejmie są tylko retoryką, odpowiedział jednym słowem: „Absolutnie”. Szczyt z udziałem Putina uznał za niestosowny, dopóki nie zostanie przygotowany grunt, i dodał, że Zełenski może przyjechać do Moskwy. Kilka godzin później Ławrow w Radzie Bezpieczeństwa mówił, że zawieszenie broni bez pełnego porozumienia pozwoliłoby Ukrainie się dozbroić.
Donald Trump
- Kiedy
- 14 września
- Stanowisko
- Obie strony zgodziły się nie uderzać w cele energetyczne. Bez dokumentu i daty.
Dmitrij Pieskow
- Kiedy
- 15 września
- Stanowisko
- Dobry pomysł, ale potrzebna bezpieczna żegluga dla tankowców i zniesienie sankcji.
Wołodymyr Zełenski
- Kiedy
- 22 września
- Stanowisko
- Gotowość na każdą formę rozejmu obejmującą cały sektor energetyczny.
Marco Rubio
- Kiedy
- 23 września
- Stanowisko
- Obie strony są zainteresowane ograniczonym zawieszeniem broni obejmującym zboże i energetykę.
Dmitrij Pieskow
- Kiedy
- 23 września
- Stanowisko
- Brak przesłanek do rozmów pokojowych. Zachodnie mówienie o rozejmie to retoryka.
Siergiej Ławrow
- Kiedy
- 23 września
- Stanowisko
- Rosja nie zrobi przerwy w swojej operacji. Częściowy rozejm tylko pomógłby Ukrainie się dozbroić.
Wołodymyr Zełenski
- Kiedy
- 23 września
- Stanowisko
- Dochody Rosji muszą pozostać celem.
Na podstawie wypowiedzi publicznych przytaczanych przez Kyiv Independent, Reutersa, PAP, TASS i Polsat News. Stanowisko Rubio podajemy w streszczeniu z relacji z posiedzenia Rady Bezpieczeństwa.
Dwie różne transakcje pod jedną nazwą
Obie strony mówią „rozejm energetyczny”, ale proponują coś innego. Dla Kijowa to wzajemne wstrzymanie uderzeń: Ukraina nie atakuje rafinerii, Rosja nie atakuje elektrowni przed zimą. Dla Moskwy to początek zdejmowania sankcji: rozejm ma chronić jej eksport morski i otworzyć rynki. Trump ogłosił porozumienie, zanim ustalono, które z tych znaczeń ma na myśli. Dlatego po dziesięciu dniach nie ma ani tekstu, ani daty.
Liczby z mównicy
Większa część przemówienia nie dotyczyła rozejmu, tylko bilansu wojny. Zełenski nazwał Putina „pacjentem zero”, od którego rozprzestrzenia się idea wojny, przynosząc „tylko ból, niestabilność, nowe ryzyka i nowe kryzysy”. Przypomniał, że Putin obiecywał zająć Donbas siedemnaście albo osiemnaście razy w ciągu pięciu lat, a teraz mierzy także w Odessę, Charków i Dniepr. Po raz pierwszy podał też liczbę państw, których obywatele walczą po stronie Rosji.
Bilans rosyjskich ataków według Zełenskiego
pocisków
W tym ponad 950 balistycznych, od stycznia do sierpnia 2026 roku.
dronów bojowych
Średnio ponad 250 dziennie przez osiem miesięcy.
dronów odrzutowych
Część ukraińskich mediów podaje ponad 7,7 tysiąca. Odrzutowe Gieranie stanowią już połowę rosyjskich rojów.
państw
Tyle krajów mają obywatele walczący po stronie Rosji, m.in. Korea Północna, Ghana, Nepal i Indie.
UwagaLiczby podane przez prezydenta Ukrainy, nie zweryfikowane niezależnie.
Przy okazji liczby z mównicy dopowiadają to, co widać było w Polsce w środę rano. Noc przed przemówieniem Rosja wysłała nad Ukrainę 161 dronów, z czego 82 były odrzutowe, a polskie lotnictwo poderwano w gotowość. Odrzutowe drony stanowią dziś połowę roju i to je Ukraina zestrzeliwuje najgorzej: według ukraińskich sił powietrznych około 60 procent wobec około 90 procent przy dronach śmigłowych.
Co sprawdzamy dalej
Czy Amerykanie przekazali ofertę
Czy Biały Dom potwierdzi, że przekazał Moskwie ukraińską propozycję, i czy poda jakąkolwiek odpowiedź rosyjską.
Czy Ukraina wstrzyma uderzenia
Pierwszy praktyczny test deklaracji Zełenskiego to kolejne noce: czy dalej będą meldunki o pożarach rosyjskich rafinerii.
Rosyjskie ataki na elektrownie
Resort obrony Rosji przyznał, że w noc z 22 na 23 września uderzał w cele energetyczne w obwodach kijowskim i odeskim. Kolejne takie ataki pokażą, czy Moskwa w ogóle traktuje rozejm poważnie.
Cena za tankowce
Jeśli rozmowy ruszą, sporna będzie ochrona rosyjskiego eksportu morskiego i floty cieni, czyli to, czego Kijów wprost nie chce oddać.
Źródła
- Zełenski: Ukraina gotowa na rozejm energetyczny z Rosją – Wirtualna Polska
- Zełenski w ONZ: Dochody Rosji muszą pozostać celem – Wirtualna Polska
- ONZ: Zełenski: Ukraina jest gotowa na każdy format rozejmu z Rosją w sprawie ochrony energetyki – wnp.pl / PAP
- Zełenski omawia z Trumpem warunki rozejmu energetycznego z Rosją – OKO.press
- Zelensky at UN General Assembly: Russia’s revenues must remain a target – Ukrinform
- „Putin is patient zero. He must be stopped” – Meduza
- Zelensky accuses Putin of using citizens from 47 countries to fight Ukraine – France 24
- Trump claims Ukraine, Russia agree to halt strikes on energy targets – The Kyiv Independent
- Kremlin welcomes Trump’s idea of energy truce with Ukraine, calls for sanctions removal – Reuters / TimesLIVE
- Kremlin slams West’s talk of energy ceasefire as mere rhetoric – TASS
- Rada Bezpieczeństwa ONZ. Ławrow o inwazji na Ukrainę: Nie zamierzamy przerywać – Polsat News
- Ukraine: High-level Briefing – Security Council Report
- Russia’s strikes on Kyiv, Donetsk kill six after Trump-Zelenskyy talks – Al Jazeera
- Trump pośrednikiem energetycznego rozejmu Ukrainy i Rosji – Energetyka24
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
450 dronów nad Moskwą w dniu wyborów. Rozejm energetyczny, którego nikt nie podpisał
Ukraińskie drony nad Jamałem. Rosja odpowiada nalotem na pięć obwodów
