Połowa roju na silnikach odrzutowych. Noc, po której Polska znowu poderwała myśliwce
Od wtorkowego wieczoru Rosja wysłała nad Ukrainę 161 dronów, z czego 82 były odrzutowymi Gieraniami. O 7:10 Dowództwo Operacyjne poderwało lotnictwo, mieszkańcy Lubelszczyzny dostali alert RCB, a lotniska w Lublinie i Rzeszowie na chwilę wstrzymały ruch. Polskiej przestrzeni nikt nie naruszył. Ważniejsze od samego alarmu jest to, co mówią liczby: odrzutowe drony stanowią już połowę rosyjskich rojów, a Ukraina zestrzeliwuje ich około sześćdziesięciu procent.
Informacje uporządkowane według pewności
Poderwanie lotnictwa i alert RCB
Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych rozpoczęło operowanie lotnictwa o 7:10, alert RCB dla województwa lubelskiego przyszedł o 7:13. Działania zakończono przed 8:00. Przestrzeń powietrzna Polski nie została naruszona.
Skala nocnego ataku według ukraińskich Sił Powietrznych
161 dronów, w tym 82 odrzutowe, oraz trzy Banderole. Do 8:00 zestrzelono lub zakłócono 119 dronów i wszystkie trzy Banderole. Trafienia w 18 miejscach, spadające szczątki w ośmiu kolejnych.
Poranna fala nad zachodnią Ukrainą
Polskie lotnictwo reagowało na drony nad Wołyniem, które według polskich mediów kierowały się w stronę Kołek w rejonie łuckim. Ukraińskie władze nie podały do 10:30, czy w obwodzie wołyńskim doszło do trafień.
Zapowiadany zmasowany atak
Wołodymyr Zełenski ostrzegł we wtorek, że według wywiadu Rosja przygotowuje nowe zmasowane uderzenie. Środowa noc była dużym, ale nie wyjątkowym atakiem. Jeśli ostrzeżenie się potwierdzi, polskie lotnictwo będzie podrywane ponownie.
Poranny alarm nad Lubelszczyzną sam w sobie niczym się nie wyróżnia. Od połowy września polskie myśliwce startują prawie codziennie, a komunikat RCB ma za każdym razem to samo brzmienie. Wyróżnia się to, co leciało nad Ukrainą: z 161 rosyjskich dronów ponad połowa miała silniki odrzutowe. Te maszyny latają wyżej i szybciej, a ukraińska obrona strąca ich o jedną trzecią mniej niż zwykłych Gieraniów.
Rosja zaczyna wysyłać drony
Pierwsze starty z kierunków Orzeł, Kursk, Primorsko-Achtarsk i Millerowo oraz z okupowanych Doniecka i Hwardijśkego na Krymie. W powietrzu Gieranie odrzutowe i śmigłowe, Gerbery i pozorujące Parodie.
Atak rozłożony na całą noc, z falami skierowanymi na Kijów nad ranem. To schemat, który ma rozciągnąć obronę w czasie.
Dowództwo Operacyjne podrywa lotnictwo
W związku z uderzeniami na zachodnią Ukrainę w polskiej przestrzeni powietrznej zaczynają operować polskie myśliwce. Naziemna obrona powietrzna i rozpoznanie radiolokacyjne przechodzą w stan gotowości.
Reakcja prewencyjna, w tym samym trybie co 17, 18 i 19 września.
Alert dla województwa lubelskiego
„UWAGA! Rosyjski atak powietrzny na terenie Ukrainy. Sytuacja jest monitorowana. W przestrzeni RP operuje polskie lotnictwo.” Lotniska w Lublinie i Rzeszowie wstrzymują operacje.
Część odbiorców dostała tylko późniejszy komunikat o zakończeniu działań, bez pierwszego ostrzeżenia.
Stacja paliw w dzielnicy Hołosijiwskiej
Kolejne fale dronów nad stolicą. Trafione dwie stacje paliw, magazyn, obiekt firmy transportowej i centrum biznesowe. Trzy osoby ranne, dwie w stanie ciężkim.
Cele na ziemi są rozproszone i cywilne: paliwo i transport, a nie energetyka, jak w nocy z 21 na 22 września.
Koniec operowania lotnictwa
Dowództwo Operacyjne ogłasza zakończenie działań. Nie odnotowano naruszenia przestrzeni powietrznej. Lotniska w Lublinie i Rzeszowie wracają do pracy.
Huk nad centralną Polską wojsko tłumaczy przekroczeniem bariery dźwięku przez własne samoloty.
119 z 161 dronów strąconych, atak trwa
Ukraińskie Siły Powietrzne podają pierwszy bilans. Trafienia w 18 miejscach, szczątki w ośmiu. W Izium cztery bomby kierowane, osiem osób rannych, w tym dziecko. W Zaporożu pali się centrum handlowe Amstor.
Odsetek strąceń, 74 procent, jest niższy niż przy nocach, w których przeważały drony śmigłowe.
Połowa roju na silnikach odrzutowych
Przez pierwsze trzy lata wojny Gierań, rosyjska kopia irańskiego Szaheda, był dronem wolnym i tanim. Leciał na silniku tłokowym z prędkością niespełna dwustu kilometrów na godzinę, na wysokości kilkuset metrów do półtora kilometra, i dało się go zestrzelić z karabinu maszynowego na pickupie. Ukraina zbudowała całą obronę wokół tej cechy: mobilne grupy ogniowe, reflektory, a od 2025 roku tanie drony przechwytujące.
Wersje odrzutowe zmieniają ten rachunek. Latają na wysokości od czterech do siedmiu kilometrów, poza zasięgiem grup mobilnych, i są znacznie szybsze, więc na reakcję zostaje mniej czasu. Jurij Ihnat, rzecznik ukraińskich Sił Powietrznych, powiedział agencji Reuters, że Ukraina strąca ich około 60 procent, wobec ponad 90 procent przy wersjach śmigłowych. Dodał, że Rosjanie celowo wybierają noce z mgłą i niskimi chmurami i zmieniają trasy przelotu.
Pułap lotu
- Gierań śmigłowy
- ok. 1-1,5 km
- Gierań odrzutowy
- ok. 4-7 km
Odsetek strąceń
- Gierań śmigłowy
- ponad 90 procent
- Gierań odrzutowy
- ok. 60 procent
Kto może go zestrzelić
- Gierań śmigłowy
- grupy mobilne, śmigłowce, tanie przechwytywacze
- Gierań odrzutowy
- głównie pociski przeciwlotnicze, myśliwce i nowe przechwytywacze odrzutowe
Udział w nocy z 22 na 23 września
- Gierań śmigłowy
- mniej niż połowa ze 161 dronów, razem z Gerberami i Parodiami
- Gierań odrzutowy
- 82 ze 161
Liczba we wrześniu do 23.09
- Gierań śmigłowy
- nie podano
- Gierań odrzutowy
- niemal 1900
Dane o pułapie i skuteczności pochodzą od ukraińskich Sił Powietrznych i nie są weryfikowane niezależnie. Udział we wrześniu podaje Censor.net za rzecznikiem Jurijem Ihnatem.
Czterdzieści dronów na sto dolatuje
Przy dronach śmigłowych obrona zatrzymuje dziewięć na dziesięć. Przy odrzutowych czterdzieści na sto dolatuje w okolice celu. Gdy odrzutowe stanowią połowę roju, średnia skuteczność całej obrony spada w stronę trzech czwartych, i dokładnie taki był wynik tej nocy: 119 strąconych na 161. Każdy odrzutowy Gierań, którego nie zatrzyma dron przechwytujący, trzeba zestrzelić pociskiem wartym wielokrotność samego drona.
Polski alarm w znanym trybie
Polska reaguje na rosyjskie ataki na zachodnią Ukrainę według tej samej, powtarzalnej procedury. Gdy drony lub rakiety zbliżają się do obwodów przy granicy, Dowództwo Operacyjne podrywa myśliwce, stawia w gotowości obronę naziemną i radary, a RCB wysyła alert do mieszkańców województw przygranicznych. Cywilne lotniska w Lublinie i Rzeszowie wstrzymują wtedy ruch, żeby zwolnić przestrzeń dla wojska.
W środę działania trwały około pół godziny. Drony nad Wołyniem leciały według polskich mediów w stronę Kołek w rejonie łuckim, około 110 kilometrów od granicy, a więc nie w kierunku Polski. Procedura jest ustawiona tak, żeby samoloty były w powietrzu, zanim cokolwiek zbliży się do granicy, a przy odrzutowych dronach ten zapas czasu jest wyraźnie mniejszy niż przy wolnych Gieraniach.
Oś czasu
5 wydarzeńOdrzutowe drony nad zachodnią Ukrainą w dzień
Dowództwo Operacyjne podrywa lotnictwo przed południem w związku z uderzeniami odrzutowych bezzałogowców. Koniec działań o 12:50.
Trzy alarmy w dwadzieścia godzin
Rosyjski dron odrzutowy uderza w stację paliw pod Jagodzinem, cztery kilometry od Dorohuska. Syreny w Lublinie i Rzeszowie, huk F-16 nad Łodzią, dwa wstrzymane lotniska.
Czwarte poderwanie w cztery dni
Przed południem, od 9:36 do 10:30, lotnictwo znowu w powietrzu. Tego samego dnia Ukraina pokazuje nagranie pierwszego przechwycenia Gierania-5 tanim dronem.
Ostrzeżenie Zełenskiego
Po spotkaniu z brytyjskim premierem Andym Burnhamem w Nowym Jorku Zełenski pisze, że według wywiadu Rosja przygotowuje nowy zmasowany atak.
Alarm nad Lubelszczyzną
Operowanie lotnictwa od 7:10 do 7:42, alert RCB, zamknięte na krótko lotniska w Lublinie i Rzeszowie, huk nad centralną Polską.
Zełenski o ryzyku dla sąsiadów Rosji
„Dlatego ryzyko ofensywy dronami, rakietami albo operacji lądowej przeciwko innym krajom graniczącym z Rosją lub Białorusią jest bardzo wysokie”
KontekstWśród zagrożonych państw prezydent Ukrainy wymienił Mołdawię, Rumunię, Polskę, Niemcy i kraje nordyckie. Tłumaczył, że Putin nie wygrywa na froncie, traci według ukraińskich danych 32-33 tysiące żołnierzy miesięcznie i potrzebuje sukcesu na użytek wewnętrzny oraz sposobu na rozbicie jedności Europy.
Zełenski ma interes w tym, żeby przekonywać sąsiadów Rosji o zagrożeniu, więc jego słowa trzeba czytać także jako argument za dalszym wsparciem obrony powietrznej Ukrainy. Rada, którą dał państwom NATO, była jednak prosta: „Odpowiadać. Zawsze odpowiadać. Jeśli nie odpowiadacie Rosjanom, idą dalej”. W tym samym czasie Ukraina deklaruje gotowość do rozejmu energetycznego, jeśli Rosja przestanie uderzać w jej elektrownie i ciepłownie.
Środowy poranek w liczbach
odrzutowych Gieraniów w nocnym roju
Ponad połowa. Resztę stanowiły Gieranie śmigłowe, Gerbery i pozorujące Parodie. Do tego trzy drony-pociski Banderol.
strąceń odrzutowych dronów
Według rzecznika Sił Powietrznych Jurija Ihnata. Przy dronach śmigłowych ponad 90 procent.
operowania polskiego lotnictwa
Od 7:10 do 7:42. Alert RCB o 7:13, lotniska w Lublinie i Rzeszowie zamknięte krócej niż godzinę.
odrzutowych Gieraniów we wrześniu
Stan do 23 września według ukraińskich Sił Powietrznych. Średnio ponad osiemdziesiąt dziennie, czyli mniej więcej tyle, ile odrzutowych dronów było w środowym roju.
Co sprawdzamy dalej
Czy ostrzeżenie Zełenskiego się sprawdzi
Duże uderzenia z użyciem rakiet manewrujących i balistycznych zwykle obejmują zachodnią Ukrainę. To one, a nie pojedyncze fale dronów, najczęściej wymuszały dłuższe działania polskiego lotnictwa.
Skutki porannej fali w obwodzie wołyńskim
Do 10:30 władze obwodu nie podały, czy drony lecące w stronę Kołek w coś trafiły. Uzupełnimy, gdy pojawi się komunikat.
Tempo produkcji dronów przechwytujących
Ukraina kupuje tysiące tanich przechwytywaczy i testuje wersje zdolne dogonić odrzutowe Gieranie. To od nich zależy, czy odsetek strąceń odrzutowych dronów wyjdzie ponad 60 procent.
Doręczanie alertów
Część mieszkańców Lubelszczyzny dostała w środę tylko komunikat o zakończeniu działań. Przy alertach wysyłanych coraz częściej takie luki w doręczaniu mają znaczenie.
Źródła
- ADF down 119 drones, three Banderols in overnight Russian attack on Ukraine – Ukrinform
- Russia Strikes Gas Stations and Transport Infrastructure in Kyiv, Injures 8 in Kharkiv Region – Kyiv Post
- Alert RCB w środę rano. Wojsko wyjaśnia, dlaczego poderwano myśliwce – naTemat
- Rosja atakuje Ukrainę. Alert w województwie lubelskim – Rzeczpospolita
- Alert RCB, poderwane myśliwce i zamknięte lotniska. Alarm przy wschodniej granicy – Polskie Radio 24
- Jet-powered Shaheds climb to 7 km: why Russia’s new tactics are complicating Ukrainian air defense – Mezha
- Ukraine intercepts only 60% of Russian jet UAVs – The New Voice of Ukraine
- Nearly 1,900 jet-powered Shaheds in September: Air Force reveals new tactics and enemy UAV downing rate – Censor.net
- Russia planning to hit Ukraine with massive attack, Zelensky warns – The Kyiv Independent
- Zelensky Warns Russia Could Attack NATO Country – Kyiv Post
- Zelenskyy says Ukraine ready for energy truce with Russia after Trump talks – Al Jazeera
- Rosyjskie drony odrzutowe uderzają w Ukrainę. Polskie myśliwce w powietrzu (17 września) – Defence24
Redakcja Vardis
Zespół redakcyjny Vardis przygotowuje aktualności i materiały zbiorowe na podstawie zweryfikowanych źródeł, wyraźnie oddzielając fakty od komentarza.
Czytaj dalej
Cztery kilometry od Dorohuska. Doba, w której Polska trzy razy podrywała myśliwce
Obiekt znad Białorusi okazał się stadem ptaków
