VARDIS.
Lotniskowce US Navy · odcinek 14 / 78Zobacz całą serię →
Marynarka wojenna/Lotniskowce

USS Intrepid (CV-11). Okręt, który zawsze wracał

Pod Truk dostał torpedę i wrócił do Pearl Harbor na żaglu zbitym z pokryw luków. Jego samoloty jako pierwsze uderzyły na pancernik Musashi, a potem trafiły go cztery samoloty kamikaze. Marynarze nazywali go „Fighting I” albo „Decrepit”. Po wojnie podejmował astronautów, walczył u wybrzeży Wietnamu, a czterech jego marynarzy zdezerterowało w proteście przeciw tej wojnie. Dziś stoi w Nowym Jorku z promem kosmicznym na pokładzie.

Sebastian Baryś••35 min czytania

Z tej publikacji dowiesz się:

  • 01Intrepid wszedł do służby w sierpniu 1943 roku jako piąty okręt klasy Essex. Od lutego 1944 roku do kwietnia 1945 roku trafiły go torpeda i cztery samoloty kamikaze. Po każdym trafieniu wracał do stoczni, a potem na front. Marynarze nazywali go „Fighting I” albo, złośliwie, „Decrepit” i „Dry I”, od czasu spędzonego w doku.
  • 02Po trafieniu torpedą pod Truk zablokował mu się ster. Załoga ustawiła na dziobie żagiel z pokryw luków i brezentu, żeby okręt w ogóle dało się utrzymać na kursie.
  • 03W bitwie w zatoce Leyte jego samolot odnalazł zespół admirała Kurity, a samoloty Intrepida jako pierwsze zaatakowały pancernik Musashi, który po całym dniu nalotów zatonął. Następnego dnia jego lotnicy trafili lotniskowiec Zuiho u przylądka Engaño.
  • 04Po wojnie jako jeden z pierwszych lotniskowców US Navy dostał katapulty parowe. Podejmował astronautów z misji Mercury i Gemini, trzy razy pływał do Wietnamu, a czterech jego marynarzy zdezerterowało w Japonii na znak protestu przeciw wojnie. Od 1982 roku jest muzeum w Nowym Jorku.
Lotniskowiec Intrepid płynie z dużą prędkością, widziany z powietrza od strony rufy, na pokładzie samoloty

Intrepid na Morzu Filipińskim w listopadzie 1944 roku, w miesiącu, w którym dwa samoloty kamikaze zabiły na nim kilkudziesięciu ludzi. Przed nadbudówką, na wysięgniku przy krawędzi pokładu, stoi myśliwiec Hellcat.

Niewiele Essexów trafiano tak często i żaden nie wracał tak uparcie. Intrepid dostał torpedę pod Truk, a potem cztery samoloty kamikaze. Trzy razy płynął na remont do San Francisco i trzy razy wracał na front. Marynarze wymyślili dla niego przezwiska od „Fighting I” po „Decrepit”, czyli rozklekotany. Po wojnie przeżył jeszcze trzy kariery, a dziś stoi przy nabrzeżu w Nowym Jorku z promem kosmicznym na pokładzie.

Trzeci z pierwszych trzech

Intrepid był jednym z trzech pierwszych Essexów, zamówionych 3 lipca 1940 roku razem z Essexem i Bon Homme Richardem, późniejszym Yorktownem. Stępkę położono 1 grudnia 1941 roku na pochylni numer 10 w Newport News, sześć dni przed atakiem na Pearl Harbor. Zwodowano go 26 kwietnia 1943 roku, a matką chrzestną była żona wiceadmirała Johna H. Hoovera. Do służby wszedł 16 sierpnia 1943 roku.

Lotniskowiec płynie po spokojnym morzu, widziany z boku, z wysoką nadbudówką pośrodku

Intrepid u wybrzeży Newport News 16 sierpnia 1943 roku, w dniu wejścia do służby. Na przedzie hangaru widać otwór poprzecznej katapulty hangarowej, którą miały pierwsze Essexy.

Pierwszym dowódcą został kapitan Thomas L. Sprague, lotnik morski, który wcześniej był zastępcą dowódcy lotniskowca Ranger i dowodził lotniskowcem eskortowym Charger. Nie należy go mylić z Cliftonem Spraguem, bohaterem bitwy u Samar. Obaj skończyli Akademię Marynarki Wojennej w tym samym roczniku, ale nie byli spokrewnieni. W bitwie w zatoce Leyte Thomas Sprague dowodził zespołem lotniskowców eskortowych „Taffy 1”, a Clifton „Taffy 3”.

Po rejsie szkoleniowym na Morzu Karaibskim Intrepid wyszedł z Norfolk 3 grudnia 1943 roku, przez Kanał Panamski dotarł do San Francisco, a 10 stycznia 1944 roku był w Pearl Harbor.

Żagiel na lotniskowcu

16 stycznia 1944 roku Intrepid razem z Essexem i lekkim lotniskowcem Cabot wyszedł na pierwszą operację: uderzenie na atol Kwajalein na Wyspach Marshalla. W dwa dni samoloty trzech lotniskowców zniszczyły wszystkie 83 japońskie samoloty stacjonujące na wyspach Roi i Namur. 31 stycznia maszyny z Intrepida ostrzeliwały umocnienia na wysepce Ennuebing do dziesięciu minut przed lądowaniem piechoty morskiej. Pół godziny później wyspa była zdobyta, a Amerykanie ustawili na niej artylerię do wsparcia ataku na Roi.

17 lutego lotniskowce zaatakowały Truk, główną japońską bazę na środkowym Pacyfiku. Przez dwa dni zatopiły dwa niszczyciele i około 200 tysięcy ton statków handlowych. Ciężkich okrętów w lagunie już nie było, Japończycy wyprowadzili je wcześniej, ale nalot pokazał, że Truk przestał być bezpieczną bazą.

Laguna z wyspami widziana z powietrza, na wodzie statki, nad kilkoma słupy dymu

Japońskie statki w lagunie Truk atakowane 17 lutego 1944 roku, pierwszego dnia nalotów. Zdjęcie z samolotu z Intrepida. Po lewej wyspa Dublon, w głębi Moen. Cztery statki wyglądają na trafione.

W nocy z 17 na 18 lutego japoński dwusilnikowy samolot torpedowy trafił Intrepida w prawą burtę przy rufie, około 4,5 metra pod linią wodną. Woda zalała kilka przedziałów, zginęło jedenastu marynarzy, a ster zablokował się w pozycji „lewo na burt”. Sprague przez dwa dni utrzymywał kurs, pracując na pełnych obrotach lewą śrubą i trzymając prawą na biegu jałowym. Potem zerwał się silny wiatr, który zaczął obracać okręt jak chorągiewkę, dziobem w stronę Tokio.

„Akurat wtedy nie miałem ochoty płynąć w tamtym kierunku”
kapitan Thomas L. Sprague, dowódca Intrepida, o lutym 1944 rokuDANFS ↗

KontekstWiatr obracał uszkodzony okręt dziobem w stronę Japonii. Słowa Sprague’a przytacza DANFS.

Załoga zbiła wtedy z pokryw luków i brezentu prowizoryczny żagiel i ustawiła go na dziobie. Żagiel obrócił okręt z powrotem i utrzymał go na kursie. 24 lutego Intrepid, udekorowany tym osobliwym ożaglowaniem, wszedł do Pearl Harbor. Po prowizorycznej naprawie popłynął do stoczni Hunters Point w San Francisco, gdzie remont trwał do czerwca.

Lotniskowiec w kamuflażu z ciemnych plam, z pokładem całym zastawionym samolotami, widziany z powietrza

Intrepid po remoncie u wybrzeży stoczni Hunters Point 9 czerwca 1944 roku, w kamuflażu Measure 32. Pokład jest zastawiony samolotami, które okręt przewoził na Pacyfik.

Musashi

Na front Intrepid wrócił we wrześniu 1944 roku, już w Trzeciej Flocie admirała Halseya. Jego samoloty atakowały Peleliu, Mindanao i wyspy Visayas, a potem Okinawę i Formozę, żeby przed desantem na Leyte zniszczyć japońskie lotnictwo w regionie. Intrepid był wtedy okrętem flagowym kontradmirała Geralda Bogana, dowódcy zespołu 38.2. W październiku zespół zmalał do trzech lotniskowców: Intrepida oraz lekkich Cabot i Independence.

Rano 24 października, gdy japońska flota zbliżała się do Filipin z trzech kierunków, samolot rozpoznawczy z Intrepida wypatrzył na morzu Sibuyan Zespół Centralny admirała Takeo Kurity z pancernikami Yamato i Musashi. Dwie godziny później Intrepid i Cabot wysłały pierwsze uderzenie. O 10:27 osiem Helldiverów z Intrepida zaatakowało Musashi. Jedna bomba trafiła w dach wieży numer 1 i jej nie przebiła, a dwie minuty później Avenger z Intrepida trafił pancernik torpedą w prawą burtę.

Bombowiec nurkujący z numerem na stateczniku leci nad morzem, obok widać fragment skrzydła innego samolotu

Helldiver SB2C-3 z dywizjonu VB-18 z Intrepida nad zespołem 38.2 w czasie bitwy na morzu Sibuyan, 24 października 1944 roku. Zdjęcie zrobił Richard Shipman, fotograf z Intrepida.

Po półtorej godziny kolejne osiem Helldiverów z Intrepida zaatakowało Musashi jeszcze raz, a zaraz potem dziewięć Avengerów trafiło go trzema torpedami w lewą burtę. Po południu przyszły fale z Essexa i Lexingtona, a o 15:25 trzydzieści siedem samolotów z Intrepida, Franklina i Cabot trafiło pancernik trzynastoma bombami i jedenastoma torpedami. Musashi zatonął wieczorem. Uszkodzone zostały też Yamato, pancerniki Nagato i Haruna oraz ciężki krążownik Myoko, a Kurita na kilka godzin zawrócił.

Lotniskowiec w ciemnym kamuflażu na morzu, widziany z tylnego stanowiska samolotu, z dziobu startuje bombowiec

Intrepid w czasie bitwy w zatoce Leyte, sfotografowany z tylnego stanowiska Helldivera. Z dziobu startuje kolejny Helldiver z dywizjonu VB-18.

W nocy Halsey poprowadził całą flotę na północ, na Zespół Północny admirała Jisaburo Ozawy, z lotniskowcami, które nie miały już prawie samolotów. Bogan jako jeden z kilku dowódców zespołów rozumiał, że to przynęta, która ma odciągnąć Amerykanów od Leyte, ale Halsey go nie posłuchał. Rano 25 października u przylądka Engaño samoloty z Intrepida trafiły lekki lotniskowiec Zuiho i prawdopodobnie Zuikaku. W ciągu dnia Japończycy stracili cztery lotniskowce i niszczyciel. W tym czasie Kurita, któremu nikt już nie zagradzał drogi, przeszedł przez cieśninę San Bernardino i zaatakował lotniskowce eskortowe u Samar.

Kamikaze

Pod koniec października Intrepid wrócił do nalotów na Luzon i poznał nową japońską broń. 29 lub 30 października płonący samolot kamikaze uderzył w jedno ze stanowisk działek na lewej burcie. Zginęło dziesięciu ludzi, ale okręt nie przerwał operacji lotniczych.

Znacznie gorzej było 25 listopada. Wkrótce po południu japońskie samoloty zaatakowały zespół i w ciągu pięciu minut dwa kamikaze uderzyły w Intrepida. Wybuchł duży pożar, zginęło kilkudziesięciu ludzi. Okręt nie stracił napędu i nie opuścił szyku, a ostatni ogień ugaszono w niecałe dwie godziny. Następnego dnia popłynął do San Francisco, gdzie remont trwał do połowy lutego.

Dwóch marynarzy w hełmach patrzy z pokładu na odległy lotniskowiec, nad którym w niebie widać samolot i obłoczki wybuchów pocisków

Obsługa działka przeciwlotniczego na pancerniku New Jersey patrzy, jak samolot kamikaze nurkuje na Intrepida 25 listopada 1944 roku. Na niebie obłoczki wybuchów pocisków przeciwlotniczych.

Na horyzoncie płonący lotniskowiec i gęsty dym, na pierwszym planie marynarze w hełmach przy stanowisku na pokładzie innego okrętu

Intrepid płonie po trafieniu dwoma samolotami kamikaze u wybrzeży Filipin, 25 listopada 1944 roku. Zdjęcie zrobiono z pancernika New Jersey.

W marcu 1945 roku Intrepid znów był na Pacyfiku. 18 marca, w czasie nalotów na lotniska na Kiusiu, dwusilnikowy bombowiec „Betty” przebił się przez ogień przeciwlotniczy i eksplodował około 15 metrów od dziobowego żurawia łodziowego. Płonąca benzyna i szczątki wywołały pożar w hangarze, ale szybko go ugaszono. Następnego dnia samoloty z Intrepida uczestniczyły w ataku na resztki japońskiej floty w Kure, gdzie uszkodziły między innymi Yamato i lotniskowiec Amagi.

16 kwietnia, w czasie walk o Okinawę, kolejny kamikaze uderzył w pokład lotniczy tak mocno, że silnik i część kadłuba samolotu przebiły go na wylot. Zginęło ośmiu ludzi, 21 zostało rannych. Pożar ugaszono w niecałą godzinę, a po trzech godzinach na okręcie znów lądowały samoloty. Mimo to Intrepid musiał po raz trzeci płynąć na remont do San Francisco.

Niszczyciel płynie z dużą prędkością, za nim na horyzoncie lotniskowiec, z którego bije czarny dym

Niszczyciel typu Fletcher przepływa obok płonącego Intrepida po trafieniu kamikaze u Okinawy, 16 kwietnia 1945 roku. Zdjęcie z dużego krążownika Alaska.

Po remoncie zdążył jeszcze 6 sierpnia zaatakować ominiętą przez Amerykanów japońską załogę na wyspie Wake. 15 sierpnia na atolu Eniwetok dostał rozkaz wstrzymania działań zaczepnych, a potem wspierał okupację Japonii. Za II wojnę światową dostał wyróżnienie prezydenckie i pięć gwiazd bojowych.

Przezwiska

Fighting I, Decrepit, Dry I

Oficjalnie i w prasie Intrepid był „Fighting I”, walczącym I. Załoga i marynarze z innych okrętów używali złośliwszych przezwisk: „Decrepit” (rozklekotany), „Evil I” (zły I) i „Dry I” (suchy I), bo po każdym trafieniu okręt lądował w suchym doku. Opinia pechowca była w dużej mierze niesprawiedliwa. Intrepid walczył od Kwajalein do Okinawy prawie bez przerwy, a lotniskowce z pierwszej linii były trafiane najczęściej.

Katapulty parowe

W 1947 roku Intrepid odszedł do rezerwy Floty Pacyfiku. W lutym 1952 roku ponownie podniesiono na nim banderę tylko po to, żeby przeprowadzić go na Atlantyk do modernizacji SCB-27C. Była to głęboka przebudowa: nowa nadbudówka, wzmocniony pokład pod odrzutowce i katapulty parowe zamiast hydraulicznych. 1 października 1952 roku okręt zmienił oznaczenie na lotniskowiec uderzeniowy CVA-11.

Lotniskowiec bez samolotów przy nabrzeżu stoczni, z otworami w pokładzie i dźwigami dookoła, widziany z powietrza

Intrepid w czasie modernizacji SCB-27C, między kwietniem 1952 a czerwcem 1954 roku. Widać nową nadbudówkę, katapulty parowe na dziobie i podnośnik na krawędzi pokładu za nadbudówką.

Katapulty były brytyjskiego projektu, ale wyprodukowane w Stanach Zjednoczonych. 13 października 1954 roku Intrepid wystrzelił z nich pierwszy samolot. DANFS nazywa go pierwszym lotniskowcem, który użył amerykańskich katapult parowych, ale ten sam słownik podaje, że na Hancocku pierwszy start z katapulty parowej wykonano już w czerwcu 1954 roku. Dwa dni później wszedł do pełnej służby we Flocie Atlantyku. W 1955 i 1956 roku odbył dwa rejsy na Morze Śródziemne w składzie 6 Floty, a jesienią 1956 roku stocznia w Nowym Jorku dała mu zamknięty „huraganowy” dziób i pokład kątowy w ramach programu SCB-125.

Lotniskowiec z odrzutowcami na pokładzie płynie z dużą prędkością, widziany z powietrza z boku

Intrepid u wybrzeży zatoki Guantánamo 9 lutego 1955 roku, krótko po modernizacji SCB-27C. Na pokładzie odrzutowe myśliwce F2H Banshee. Pokład jest jeszcze prosty, kątowy okręt dostał dwa lata później.

We wrześniu 1957 roku uczestniczył w ćwiczeniach NATO „Strikeback”, największych do tego czasu pokojowych ćwiczeniach morskich, symulujących radziecki atak na Sojusz. W grudniu przeprowadził eksperyment „Crosswind”. Lotniskowce zwracały się do startów pod wiatr, co przy każdej akcji lotniczej wymuszało zmianę kursu. Intrepid wykazał, że można bezpiecznie prowadzić operacje lotnicze bez zwrotu pod wiatr, a nawet wystrzeliwać samoloty, płynąc z wiatrem.

Aurora 7 i Molly Brown

Pod koniec 1961 roku Intrepid został lotniskowcem zwalczania okrętów podwodnych CVS-11. W tej roli dwa razy pracował dla NASA. 24 maja 1962 roku był głównym okrętem ratowniczym misji Mercury-Atlas 7. Kapsuła Aurora 7 ze Scottem Carpenterem wodowała na północny wschód od Portoryko, kilkaset mil od Intrepida. Śmigłowiec z Intrepida podjął astronautę po ponad godzinie od odnalezienia i zabrał go na lotniskowiec.

23 marca 1965 roku kapsuła Gemini 3, nazwana przez Gusa Grissoma „Molly Brown”, wodowała około 90 kilometrów od Intrepida po trzech okrążeniach Ziemi. Grissom i John Young, oficer marynarki i przyszły dowódca pierwszego lotu promu kosmicznego, przylecieli na lotniskowiec śmigłowcem. Intrepid podjął potem kapsułę i zawiózł ją razem z załogą na przylądek Kennedy’ego.

Dwaj mężczyźni w szlafrokach idą po pokładzie okrętu w tłumie marynarzy, oficerów i fotografów

John Young i Gus Grissom w szlafrokach witani na pokładzie Intrepida 23 marca 1965 roku, po locie Gemini 3. Śmigłowiec przywiózł ich z miejsca wodowania.

Wietnam i czterech z Intrepida

Po ostatnim wielkim remoncie w stoczni na Brooklynie, zamkniętej wkrótce potem, Intrepid wrócił do roli, której nie miał już pełnić. Marynarka potrzebowała pokładów do wojny w Wietnamie, więc lotniskowiec zwalczania okrętów podwodnych zabrał skrzydło uderzeniowe z samolotami A-4 Skyhawk i A-1 Skyraider. Od kwietnia 1966 do lutego 1969 roku odbył trzy rejsy bojowe. Załoga wykonała wtedy jeden z najszybszych startów w historii amerykańskich lotniskowców: piętnaście uzbrojonych samolotów wystartowało w siedem minut, co 28 sekund, a kilka dni później co 26 sekund.

Lotniskowiec z pokładem kątowym pełnym samolotów płynie na wprost, z dziobu tryska woda

Intrepid na Morzu Południowochińskim 13 września 1966 roku, z samolotami 10 Skrzydła Lotniczego na pokładzie. Choć formalnie był lotniskowcem zwalczania okrętów podwodnych, u wybrzeży Wietnamu działał jako lotniskowiec uderzeniowy.

9 października 1966 roku porucznik William T. Patton z dywizjonu VA-176 zestrzelił nad Wietnamem Północnym myśliwiec MiG-17, lecąc tłokowym Skyraiderem. Dostał za to Srebrną Gwiazdę. W czerwcu 1967 roku Intrepid przepłynął na Pacyfik przez Kanał Sueski tuż przed jego zamknięciem w czasie wojny sześciodniowej.

Jesienią 1967 roku, gdy okręt stał w Japonii, czterech jego marynarzy nie wróciło z przepustki. Craig Anderson, John Barilla, Richard Bailey i Michael Lindner mieli po 19 i 20 lat. Zniszczyli dokumenty i mundury i nawiązali kontakt z japońskim ruchem antywojennym Beheiren. W listopadzie na konferencji prasowej w Tokio ogłosili, że sprzeciwiają się „amerykańskiej agresji w Wietnamie”. Przez Związek Radziecki trafili do Szwecji, gdzie w styczniu 1968 roku dostali azyl. Byli pierwszymi marynarzami US Navy, których dezercję w czasie tej wojny ogłoszono publicznie, a prasa nazwała ich „Intrepid Four”.

„Widziałem na własne oczy ogromną ilość bomb, które nasze samoloty zrzucały na Wietnamczyków. Wszystko to sprawiło, że zacząłem się zastanawiać nad naturą tej wojny”
Michael Lindner (później Sutherland), jeden z „Intrepid Four”, wspomnienie spisane po latach

W 1969 roku Intrepid przeniesiono do bazy Quonset Point na Rhode Island, gdzie jako okręt flagowy 16 Dywizjonu Lotniskowców zastąpił Yorktowna. W 1971 i 1972 roku pływał na ćwiczenia NATO na północny Atlantyk. Jego samoloty i śmigłowce szukały okrętów podwodnych na Bałtyku i na skraju Morza Barentsa, za kołem podbiegunowym, pod stałą obserwacją radzieckiego lotnictwa i marynarki.

Czterosilnikowy samolot ze śmigłami przeciwbieżnymi leci nisko nad lotniskowcem płynącym po morzu

Radziecki bombowiec strategiczny Tu-95 przelatuje nad Intrepidem w czasie rejsu w 1971 roku. Takie przeloty były stałym elementem zimnowojennych ćwiczeń NATO.

Ostatni rejs, po Morzu Śródziemnym, odbył w 1973 roku. Paliwa było już tak mało, że więcej czasu spędzał w portach niż na morzu. 15 marca 1974 roku został wycofany ze służby.

Nabrzeże 86

Marynarka planowała pociąć Intrepida na złom. Uratowała go prywatna inicjatywa: najpierw Michael Piccola i organizacja Odysseys in Flight, potem nowojorski deweloper Zachary Fisher, który założył fundację i przez lata wpłacił na muzeum ponad 25 milionów dolarów. W 1976 roku okręt stał w Filadelfii jako jedna z atrakcji dwusetlecia Stanów Zjednoczonych. 27 kwietnia 1981 roku marynarka przekazała go fundacji, a w czerwcu 1982 roku przyholowano go do nabrzeża 86 na Hudsonie w Manhattanie.

Lotniskowiec widziany od dziobu, holowany przez holowniki po zatoce, na pierwszym planie pachołek cumowniczy

Intrepid w Bayonne w stanie New Jersey w 1982 roku, w drodze z Filadelfii do Nowego Jorku, gdzie w sierpniu otwarto w nim muzeum.

Muzeum otwarto 3 sierpnia 1982 roku. Intrepid był drugim, po Yorktownie, amerykańskim lotniskowcem zamienionym w muzeum. Początki były trudne: w 1985 roku fundacja ogłosiła upadłość, bo zwiedzających było za mało. Ratunkiem okazały się kolejne eksponaty, w tym okręt podwodny z pociskami manewrującymi Growler. W 1986 roku Intrepid został narodowym zabytkiem historycznym. Po zamachach 11 września 2001 roku mieściło się na nim centrum operacyjne FBI.

W 2006 roku okręt miał odpłynąć na remont, ale nie ruszył z miejsca. Przez 24 lata kadłub zapadł się w muł na dnie Hudsonu, a jego usunięcie kosztowało 3 miliony dolarów. Remont całości, okrętu i nabrzeża, pochłonął około 120 milionów dolarów. Intrepid wrócił na miejsce 2 października 2008 roku. W czerwcu 2012 roku dźwig postawił na jego pokładzie prom kosmiczny Enterprise, prototyp używany do prób w atmosferze. Obok stoi Concorde.

Dźwig podnosi biały prom kosmiczny z barki nad pokład lotniskowca, w tle zachmurzone niebo

Prom kosmiczny Enterprise przenoszony z barki na pokład Intrepida 6 czerwca 2012 roku. Stoi tam na stałe w osobnym pawilonie.

Szary lotniskowiec przy nabrzeżu z samolotami na pokładzie, na rufie biały pawilon, niebieskie niebo

Intrepid przy nabrzeżu 86 w Manhattanie. Na pokładzie samoloty z kolekcji muzeum, na rufie pawilon promu Enterprise.

Oś czasu

16 wydarzeń

Stępka

Newport News, pochylnia nr 10.

W służbie

Kapitan Thomas L. Sprague.

Kwajalein

Pierwsza operacja bojowa.

Truk i torpeda

Zablokowany ster, żagiel z pokryw luków.

Musashi

Pierwsze uderzenie na morzu Sibuyan.

Dwa kamikaze

Najcięższe straty w historii okrętu.

Okinawa

Kamikaze przebija pokład lotniczy.

Rezerwa

Flota Pacyfiku.

Katapulta parowa

Według DANFS pierwszy start z amerykańskiej katapulty parowej na Intrepidzie.

Aurora 7

Podjęcie Scotta Carpentera.

Gemini 3

Podjęcie Grissoma i Younga.

Wietnam

Trzy rejsy bojowe.

Intrepid Four

Dezercja czterech marynarzy w Japonii.

Koniec służby

Wycofany po ponad 30 latach.

Muzeum

Otwarcie przy nabrzeżu 86 w Nowym Jorku.

Enterprise

Prom kosmiczny na pokładzie.

Nazwa

Pierwszy Intrepid był zdobycznym trypolitańskim keczem, zbudowanym we Francji w 1798 roku. W lutym 1804 roku, w czasie pierwszej wojny berberyjskiej, porucznik Stephen Decatur wprowadził go nocą do portu w Trypolisie, udając kupca, abordażował zdobytą wcześniej przez Trypolitańczyków amerykańską fregatę Philadelphia i ją spalił. Admirał Nelson miał nazwać tę akcję „najśmielszym i najbardziej zuchwałym czynem epoki”. We wrześniu 1804 roku kecz wypełniono prochem i jako brander pod dowództwem porucznika Richarda Somersa wprowadzono do portu. Wybuchł, zanim dotarł na miejsce, i zginęła cała załoga.

Rycina przedstawiająca nocny wybuch statku w porcie, słup ognia i dymu, lecące pociski, w tle okręt żaglowy

Wybuch brandera Intrepid pod dowództwem Richarda Somersa w porcie w Trypolisie w nocy 4 września 1804 roku. Kopia ryciny z około 1810 roku.

Drugim Intrepidem był eksperymentalny parowy taran torpedowy z 1874 roku, trzecim okręt szkolny z 1904 roku. CV-11 był czwartym okrętem tego imienia. Nazwę Intrepid nosił też moduł księżycowy Apollo 12, który w listopadzie 1969 roku wylądował na Księżycu. Imię ma przejąć planowany niszczyciel rakietowy typu Arleigh Burke DDG-145.

Co warto zapamiętać

  • Historia Intrepida pokazuje, jak wytrzymałe były Essexy i jak dobrze wyszkolone były ich zespoły ratunkowe. Torpeda i cztery samoloty kamikaze zabiły dziesiątki ludzi, ale ani razu nie wyłączyły okrętu z wojny na stałe.
  • Przezwisko „pechowego okrętu” ma drugą stronę. Intrepid walczył tak długo i tak blisko przeciwnika, że był celem częściej niż większość lotniskowców zespołu.
  • Po wojnie przeszedł wszystkie role, jakie flota wymyśliła dla Essexów: lotniskowca uderzeniowego, okrętu do zwalczania okrętów podwodnych, okrętu ratowniczego NASA i lotniskowca pomocniczego u wybrzeży Wietnamu.
  • Przetrwał dzięki prywatnej inicjatywie. Muzeum na nabrzeżu Hudsonu stało się jednym z najbardziej znanych okrętów-muzeów na świecie, z promem kosmicznym Enterprise na pokładzie.

Źródła

  1. USS Intrepid (CV-11) – Wikipedia
  2. Intrepid IV (CV-11) – Dictionary of American Naval Fighting Ships, kopia HyperWar Foundation
  3. Intrepid IV (CV-11) – Naval History and Heritage Command, Dictionary of American Naval Fighting Ships
  4. Thomas L. Sprague – Wikipedia
  5. Japanese battleship Musashi – Wikipedia
  6. Intrepid Four – Wikipedia
  7. Intrepid Museum – Wikipedia
  8. USS Intrepid (1798) – Wikipedia
  9. USS Intrepid – Wikipedia, lista okrętów tego imienia
  10. Essex-class aircraft carrier – Wikipedia
  11. USS Intrepid (CV-11), kolekcja fotografii – Wikimedia Commons
Seria Vardis · Militaria

Lotniskowce US Navy. Okręt po okręcie

Przeczytano odcinek 14 / 78
SB
Autor

Sebastian Baryś

Na co dzień nie zajmuję się zawodowo historią, jednak pomysł stworzenia tego serwisu dojrzewał we mnie przez kilka miesięcy. Jestem pasjonatem historii, a szczególnie okresu II wojny światowej. Dorastałem na „Sensacjach XX wieku” Bogusława Wołoszańskiego, poznając je zarówno w telewizji, jak i w formie książek oraz audycji. Pisanie publikacji pozwala mi łączyć zamiłowanie do odkrywania przeszłości z potrzebą opowiadania o niej w sposób rzetelny, przystępny i angażujący.

Dalej w Vardis
Dobór na podstawie tematu i działu