01Wstęp
premiera 28.09Od deski na krążowniku do pierwszego pokładu
Ely, Pensacola, bomby Mitchella i traktat waszyngtoński. Dlaczego od pierwszego startu z okrętu do pierwszego lotniskowca minęło jedenaście lat.
Seria Vardis · MilitariaLotniskowce US Navy.
Lotniskowce US Navy.
Okręt po okręcie
Od drewnianej platformy na krążowniku Birmingham po atomowe superlotniskowce klasy Ford. Każdy okręt dostaje własny odcinek: budowę, służbę, przebudowy, koniec i historię nazwy, którą marynarka przekazywała następcom.
78odcinków
4sezony
7:00codziennie
28 IXstart serii
Langley, Lexington, Saratoga, Ranger · 1936Fot. U.S. Navy / National Naval Aviation Museum · domena publiczna (USA) · kadr 16:9
Na start · 01 / 78Wstęp do serii · 1910-1922
Od deski na krążowniku do pierwszego pokładu
Ely, Pensacola, bomby Mitchella i traktat waszyngtoński. Dlaczego od pierwszego startu z okrętu do pierwszego lotniskowca minęło jedenaście lat.
StatusPremiera 28 września 2026, 07:00
Plan serii
Wszystkie odcinki
Pierwszy odcinek 28 września 2026, 07:00. Nowe odcinki pojawiają się tutaj od razu po publikacji.
1910-1941
10 odcinkówSezon 1. Od pomysłu do Pearl Harbor
Wstęp, osiem pierwszych lotniskowców od Langleya do Horneta i podsumowanie. Flota uczy się latać z pokładu, zanim wojna sprawdzi, czego się nauczyła.
Wstęp do serii · 1910-1922
02CV-1
premiera 29.09USS Langley
Statek do przewozu węgla bez pancerza i prędkości, na którym marynarka przez piętnaście lat uczyła się startować, lądować i atakować z powietrza. Zginął u wybrzeży Jawy w lutym 1942 roku.
03CV-2
premiera 30.09USS Lexington
Przebudowany z niedokończonego krążownika liniowego, przez lata największy okręt floty. Zatopiony w bitwie na Morzu Koralowym w maju 1942 roku.
04CV-3
premiera 01.10USS Saratoga
Bliźniak Lexingtona. Dwa razy storpedowany w 1942 roku, trafiony przez kamikaze pod Iwo Jimą, zakończył służbę jako cel prób atomowych na atolu Bikini.
05CV-4
premiera 02.10USS Ranger
Pierwszy amerykański okręt zaprojektowany od początku jako lotniskowiec. Za mały i za wolny na Pacyfik, walczył na Atlantyku: u wybrzeży Maroka w 1942 roku i Norwegii w 1943.
06CV-5
premiera 03.10USS Yorktown
Po Morzu Koralowym naprawiony w Pearl Harbor w trzy doby, zdążył na Midway. Trafiony bombami i torpedami, zatonął 7 czerwca 1942 roku.
07CV-6
premiera 04.10USS Enterprise
Najbardziej odznaczony amerykański okręt II wojny światowej, uczestnik niemal wszystkich dużych bitew na Pacyfiku. Mimo starań o zachowanie jako muzeum poszedł na złom.
08CV-7
premiera 05.10USS Wasp
Okręt zbudowany z resztki limitu traktatowego. Dwa razy dowiózł Spitfire’y na Maltę, zatopiony przez japoński okręt podwodny pod Guadalcanalem we wrześniu 1942 roku.
09CV-8
premiera 06.10USS Hornet
Z jego pokładu wystartowały bombowce Doolittle’a na Tokio. Walczył pod Midway, zatonął w bitwie koło wysp Santa Cruz w październiku 1942 roku.
10Bilans
premiera 07.10Osiem okrętów, pięć wraków. Bilans pierwszego sezonu
Czego flota nauczyła się na ośmiu pierwszych lotniskowcach, ile kosztowały cztery bitwy lotniskowców 1942 roku i dlaczego pod koniec roku wszystko wisiało na jednym okręcie.
1942-1945
40 odcinkówSezon 2. II wojna światowa
Klasa Essex, lekkie lotniskowce klas Independence i Saipan oraz lotniskowce eskortowe. Flota, która w trzy lata urosła z kilku pokładów do ponad stu.
11Klasa
zaplanowanyKlasa Essex
Największa seria dużych okrętów wojennych w historii. Technika, warianty i przebudowy, żeby odcinki o okrętach mogły mówić tylko o ich losach.
12CV-9
zaplanowanyUSS Essex
Okręt prototypowy klasy. Walczył od Marcusa po Okinawę, potem w Korei, a w 1968 roku podjął z oceanu załogę Apollo 7.
13CV-10
zaplanowanyUSS Yorktown
Przejął imię okrętu zatopionego pod Midway. Po wojnie podjął z oceanu załogę Apollo 8, dziś jest muzeum koło Charleston.
14CV-11
zaplanowanyUSS Intrepid
Storpedowany i kilka razy trafiony przez kamikaze, za każdym razem wracał na front. Dziś jest muzeum w Nowym Jorku.
15CV-12
zaplanowanyUSS Hornet
Drugi Hornet wszedł do służby w rok po zatopieniu pierwszego. Po wojnie podjął z oceanu astronautów Apollo 11 i Apollo 12.
16CV-13
zaplanowanyUSS Franklin
W marcu 1945 roku dwie bomby wywołały pożar, który zabił ponad 800 marynarzy. Okręt wrócił do Nowego Jorku o własnych siłach i nigdy więcej nie walczył.
17CV-14
zaplanowanyUSS Ticonderoga
W styczniu 1945 roku ciężko uszkodzony przez kamikaze. W sierpniu 1964 roku jego samoloty uczestniczyły w incydencie w Zatoce Tonkińskiej.
18CV-15
zaplanowanyUSS Randolph
Trafiony w marcu 1945 roku na kotwicowisku Ulithi. Po wojnie pracował przy programie Mercury.
19CV-16
zaplanowanyUSS Lexington
Drugi Lexington, w japońskiej propagandzie Niebieski Duch. Służył najdłużej z całej klasy, do końca jako okręt szkolny.
20CV-17
zaplanowanyUSS Bunker Hill
W maju 1945 roku pod Okinawą dwa samoloty kamikaze w niecałą minutę zabiły blisko 400 ludzi.
21CV-18
zaplanowanyUSS Wasp
Przejął imię okrętu zatopionego pod Guadalcanalem. W latach sześćdziesiątych podejmował z oceanu astronautów programu Gemini.
22CV-19
zaplanowanyUSS Hancock
Po przebudowie z katapultami parowymi walczył w Wietnamie, a w 1975 roku uczestniczył w ewakuacji Phnom Penh i Sajgonu.
23CV-20
zaplanowanyUSS Bennington
Walczył pod Iwo Jimą i Okinawą. W 1954 roku wybuch w przedziale katapult zabił 103 marynarzy.
24CV-21
zaplanowanyUSS Boxer
Wszedł do służby w kwietniu 1945 roku, za późno na wojnę. Walczył w Korei, potem służył jako śmigłowcowiec desantowy.
25Klasa
zaplanowanyKlasa Independence
Lekkie lotniskowce na kadłubach krążowników klasy Cleveland. Flota potrzebowała pokładów szybciej, niż stocznie mogły dać Essexy.
26CVL-22
zaplanowanyUSS Independence
Okręt prototypowy lekkich lotniskowców, który wyspecjalizował się w operacjach nocnych. Po wojnie cel prób atomowych na atolu Bikini.
27CVL-23
zaplanowanyUSS Princeton
Jedyny lekki lotniskowiec stracony w walce. Trafiony pojedynczą bombą w bitwie w zatoce Leyte, wybuchem uszkodził krążownik, który przyszedł mu z pomocą.
28CVL-24
zaplanowanyUSS Belleau Wood
Walczył od Tarawy po Japonię, w październiku 1944 roku trafiony przez kamikaze. Po wojnie przekazany Francji.
29CVL-25
zaplanowanyUSS Cowpens
Dla załogi „Mighty Moo”. Uczestniczył w większości operacji szybkich zespołów lotniskowców od 1943 roku do kapitulacji Japonii.
30CVL-26
zaplanowanyUSS Monterey
Na jego pokładzie służył przyszły prezydent Gerald Ford. W grudniu 1944 roku tajfun wywołał na nim pożar hangaru.
31CVL-27
zaplanowanyUSS Langley
Drugi Langley, nazwany na pamiątkę okrętu zatopionego u wybrzeży Jawy. Po wojnie przekazany Francji.
32CVL-28
zaplanowanyUSS Cabot
Walczył od Truk po Okinawę. Po latach w rezerwie przekazany Hiszpanii.
33CVL-29
zaplanowanyUSS Bataan
Walczył pod Hollandią i na Morzu Filipińskim, po wojnie wrócił do służby i walczył w Korei.
34CVL-30
zaplanowanyUSS San Jacinto
Z jego pokładu latał przyszły prezydent George H. W. Bush, zestrzelony w 1944 roku nad Chichi-jimą.
35CV-31
zaplanowanyUSS Bon Homme Richard
Wszedł do walki w ostatnich tygodniach wojny, potem walczył w Korei i Wietnamie.
36CV-32
zaplanowanyUSS Leyte
Ukończony po wojnie. W Korei z jego pokładu latał Jesse Brown, pierwszy czarnoskóry lotnik marynarki, który zginął w walce.
37CV-33
zaplanowanyUSS Kearsarge
Ukończony po wojnie, walczył w Korei i Wietnamie, podejmował z oceanu astronautów programu Mercury.
38CV-34
zaplanowanyUSS Oriskany
Budowę wstrzymano w 1947 roku i dokończono według nowego projektu. W 1966 roku pożar w Zatoce Tonkińskiej zabił 44 ludzi.
39CV-36
zaplanowanyUSS Antietam
Pierwszy lotniskowiec z kątowym pokładem lotniczym. Rozwiązanie sprawdzone na nim przejęły potem wszystkie floty.
40CV-37
zaplanowanyUSS Princeton
Przejął imię lekkiego lotniskowca zatopionego pod Leyte. Walczył w Korei, jako śmigłowcowiec desantowy podjął załogę Apollo 10.
41CV-38
zaplanowanyUSS Shangri-La
Nazwa pochodzi od bazy, z której według Roosevelta wystartowali lotnicy Doolittle’a. Walczył pod Okinawą i w Wietnamie.
42CV-39
zaplanowanyUSS Lake Champlain
Po wojnie pobił rekord szybkości przepłynięcia Atlantyku. W 1961 roku podjął z oceanu Alana Sheparda.
43CV-40
zaplanowanyUSS Tarawa
Ukończony tuż po wojnie. Służył na obu oceanach, pod koniec jako lotniskowiec do zwalczania okrętów podwodnych.
44CV-45
zaplanowanyUSS Valley Forge
Pierwszy amerykański lotniskowiec w wojnie koreańskiej, z którego samoloty uderzyły już w lipcu 1950 roku.
45CV-47
zaplanowanyUSS Philippine Sea
Uczestniczył w antarktycznej wyprawie admirała Byrda, potem walczył w Korei.
46CVL-48
zaplanowanyUSS Saipan
Lekki lotniskowiec na kadłubie ciężkiego krążownika, na którym ćwiczyły pierwsze odrzutowe dywizjony marynarki. Skończył jako okręt łączności.
47CVL-49
zaplanowanyUSS Wright
Bliźniak Saipana, po przebudowie pływające stanowisko dowodzenia na wypadek wojny atomowej.
48CVE
zaplanowanyLotniskowce eskortowe. Atlantyk
Małe lotniskowce budowane seryjnie na kadłubach statków handlowych: klasy, budowa i walka z U-Bootami na konwojowych szlakach Atlantyku.
49CVE
zaplanowanyLotniskowce eskortowe. Pacyfik
Wsparcie desantów od Wysp Gilberta po Okinawę, bitwa koło Samar i okręty eskortowe stracone w walce.
50Bilans
zaplanowanyPodsumowanie sezonu drugiego
Jak lotniskowce zastąpiły pancerniki jako trzon floty i co z tej floty zostało po kapitulacji Japonii.
1945-1991
13 odcinkówSezon 3. Zimna wojna
Klasy Midway, Forrestal i Kitty Hawk, John F. Kennedy i pierwszy atomowy Enterprise. Lotniskowce dla odrzutowców, od Korei po Zatokę Perską.
51CVB-41
zaplanowanyUSS Midway
Pierwszy amerykański lotniskowiec z opancerzonym pokładem lotniczym i opis całej klasy. Służył od 1945 roku do wojny w Zatoce, dziś jest muzeum w San Diego.
52CVB-42
zaplanowanyUSS Franklin D. Roosevelt
Okręt, na którym w 1946 roku wylądował pierwszy odrzutowiec amerykańskiej marynarki. Przez większość służby związany z Morzem Śródziemnym.
53CVB-43
zaplanowanyUSS Coral Sea
Ostatni okręt klasy. Walczył w Wietnamie, uczestniczył w akcji ratowania statku Mayaguez i w nalotach na Libię w 1986 roku.
54CV-59
zaplanowanyUSS Forrestal
Pierwszy superlotniskowiec, zaprojektowany od początku dla odrzutowców. W 1967 roku pożar na pokładzie w Zatoce Tonkińskiej zabił 134 marynarzy.
55CV-60
zaplanowanyUSS Saratoga
Przez większość służby na Morzu Śródziemnym. W 1985 roku jego myśliwce przechwyciły samolot z porywaczami Achille Lauro, w 1991 roku walczył w Zatoce.
56CV-61
zaplanowanyUSS Ranger
Większość służby spędził na Pacyfiku. Walczył w Wietnamie i w wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 roku.
57CV-62
zaplanowanyUSS Independence
Ostatni okręt klasy Forrestal. Pod koniec służby stacjonował na stałe w Japonii.
58CV-63
zaplanowanyUSS Kitty Hawk
Okręt prototypowy ulepszonej wersji Forrestala. Służył prawie pół wieku, jako ostatni konwencjonalny lotniskowiec US Navy.
59CV-64
zaplanowanyUSS Constellation
Jeszcze w budowie spłonął w 1960 roku w stoczni na Brooklynie. Walczył w Wietnamie, a ostatni rejs bojowy odbył nad Irakiem w 2003 roku.
60CVN-65
zaplanowanyUSS Enterprise
Pierwszy lotniskowiec o napędzie atomowym, z ośmioma reaktorami. W 1962 roku uczestniczył w blokadzie Kuby, służył ponad pół wieku.
61CV-66
zaplanowanyUSS America
Walczył w Wietnamie, nad Libią i w Zatoce. Po wycofaniu zatopiony w próbach wytrzymałości jako największy okręt, jaki kiedykolwiek w nich zatopiono.
62CV-67
zaplanowanyUSS John F. Kennedy
Ostatni lotniskowiec z napędem konwencjonalnym zbudowany dla US Navy. Pływał od Libanu przez Zatokę Perską po Irak.
63Bilans
zaplanowanyPodsumowanie sezonu trzeciego
Od pokładów prostych do kątowych, od śmigieł do odrzutowców i od mazutu do reaktora. Co zimna wojna zrobiła z lotniskowcem.
1975-dziś
15 odcinkówSezon 4. Nimitz i Ford
Dziesięć okrętów klasy Nimitz, nowa klasa Ford i bilans całej serii. Lotniskowce, które pływają dziś.
64Klasa
zaplanowanyKlasa Nimitz
Dziesięć atomowych lotniskowców budowanych przez ponad trzydzieści lat. Technika, różnice między seriami i przebudowy.
65CVN-68
zaplanowanyUSS Nimitz
Okręt prototypowy klasy. W 1980 roku z jego pokładu wystartowały śmigłowce w nieudanej próbie odbicia zakładników w Iranie.
66CVN-69
zaplanowanyUSS Dwight D. Eisenhower
Od kryzysu zakładników w Iranie po walki z Huti na Morzu Czerwonym w latach 2023-2024.
67CVN-70
zaplanowanyUSS Carl Vinson
Nazwany imieniem żyjącego jeszcze kongresmena. W 2011 roku z jego pokładu pochowano w morzu Osamę bin Ladena.
68CVN-71
zaplanowanyUSS Theodore Roosevelt
Pierwszy okręt drugiej serii klasy. Walczył w Zatoce w 1991 roku, a w 2020 roku epidemia na pokładzie kosztowała dowódcę stanowisko.
69CVN-72
zaplanowanyUSS Abraham Lincoln
Na jego pokładzie George W. Bush ogłosił w 2003 roku koniec głównych operacji w Iraku pod hasłem „Mission Accomplished”.
70CVN-73
zaplanowanyUSS George Washington
Przez lata lotniskowiec wysunięty na stałe do Japonii. Po długim remoncie wrócił tam w 2024 roku.
71CVN-74
zaplanowanyUSS John C. Stennis
Walczył nad Afganistanem i Irakiem. W latach dwudziestych przeszedł wymianę paliwa jądrowego w połowie życia.
72CVN-75
zaplanowanyUSS Harry S. Truman
Walczył nad Irakiem, Syrią i Jemenem. Na przełomie 2024 i 2025 roku stracił w kilka miesięcy trzy myśliwce F/A-18.
73CVN-76
zaplanowanyUSS Ronald Reagan
Pierwszy lotniskowiec nazwany imieniem żyjącego byłego prezydenta. Przez dziewięć lat stacjonował w Japonii.
74CVN-77
zaplanowanyUSS George H. W. Bush
Ostatni okręt klasy Nimitz, most do następnej generacji. Nazwany imieniem pilota z San Jacinto.
75Klasa
zaplanowanyKlasa Gerald R. Ford
Elektromagnetyczne katapulty, nowe windy amunicyjne i mniejsza załoga. Nowa generacja, która ma zastąpić Nimitze jeden za jeden.
76CVN-78
zaplanowanyUSS Gerald R. Ford
Pierwszy okręt nowej generacji i lata usuwania usterek. W 2023 roku wysłany na wschodnie Morze Śródziemne po ataku Hamasu.
77CVN-79
zaplanowanyUSS John F. Kennedy
Drugi okręt klasy Ford i drugi lotniskowiec tego imienia. Budowa, opóźnienia i przekazanie flocie.
78Bilans
zaplanowanySto lat na pokładzie. Bilans serii
Od platformy na krążowniku do atomowego superlotniskowca. Co przetrwało sto lat i co zmieni następne dwadzieścia.
Zasady serii
01 / ZASADA
Okręt, nie bitwa
Bitwy pojawiają się jako część życiorysu okrętu. Tło strategiczne dostanie osobny cykl, więc tutaj opisujemy, co działo się na pokładzie i z pokładem.
02 / ZASADA
Klasa raz, okręt osobno
Duże klasy mają materiały wprowadzające z techniką. Odcinek o okręcie jej nie powtarza, tylko opowiada, czym ten jeden różnił się od bliźniaków.
03 / ZASADA
Nazwy wracają
Lexington, Yorktown, Wasp, Hornet, Enterprise. Każdy odcinek kończy się historią nazwy i odsyła do poprzednika, który ją nosił.