VARDIS.
Temat

#Lotniskowce

Aktualności, analizy i materiały przekrojowe związane z tym zagadnieniem.

Materiały
21
Działy
1
Lotniskowiec Wasp w kamuflażu z jasnych i ciemnych plam na kotwicy, widziany z powietrza
Materiał wyróżniony / Marynarka wojenna

USS Wasp (CV-18). Dziób Horneta i pięć kapsuł Gemini

Budowano go jako Oriskany, ale po zatonięciu pierwszego Waspa pod Guadalcanalem przejął jego imię. Pierwszym dowódcą był Clifton Sprague, późniejszy bohater bitwy u Samar. Wasp walczył od Marcusa po Tokio, a w marcu 1945 roku bomba zabiła w kambuzie około stu jego marynarzy. W 1952 roku zderzył się nocą z niszczycielem Hobson, który zatonął ze 176 ludźmi, i dostał dziób odcięty od Horneta. W latach sześćdziesiątych podjął z oceanu załogi pięciu misji Gemini.

18 października 2026 · 20 min czytania

Pozostałe publikacje

Lotniskowiec Bunker Hill w kamuflażu płynie po ciemnym morzu, widziany z boku
Marynarka wojenna

USS Bunker Hill (CV-17). Trzydzieści sekund pod Okinawą

Przez półtora roku walczył wszędzie, gdzie walczyły szybkie lotniskowce: od Rabaulu przez Truk i Morze Filipińskie po Tokio. Rano 11 maja 1945 roku, jako okręt flagowy admirała Mitschera, dostał pod Okinawą dwa samoloty kamikaze w odstępie około trzydziestu sekund. Zginęło lub zaginęło blisko czterystu ludzi. Po remoncie nigdy już nie wyszedł w morze jako okręt bojowy, a jego stal pancerna osłania dziś eksperymenty w laboratorium Fermilab.

•16 min czytania
Lotniskowiec Lexington z samolotami na rufie płynie po wzburzonym morzu, widziany z powietrza
Marynarka wojenna

USS Lexington (CV-16). Niebieski Duch, który służył najdłużej

Budowano go jako Cabot, ale robotnicy stoczni w Quincy poprosili, żeby przejął imię Lexingtona zatopionego na Morzu Koralowym. Był okrętem flagowym Mitschera w bitwie na Morzu Filipińskim, jego samoloty pomściły poprzednika, zatapiając Zuikaku, a japońska propaganda co najmniej cztery razy ogłaszała jego zatopienie. Po wojnie przez prawie trzydzieści lat uczył lądować pilotów marynarki, pierwszy przyjął kobiety do załogi i jako ostatni Essex zszedł ze służby w 1991 roku.

•21 min czytania
Lotniskowiec Randolph płynie po wzburzonym morzu, widziany z boku z pokładu innego okrętu
Marynarka wojenna

USS Randolph (CV-15). Od kamikaze na Ulithi do okrętu B-59

Wieczorem 11 marca 1945 roku, gdy marynarze oglądali w hangarze film, w rufę Randolpha stojącego na kotwicy na Ulithi wbił się japoński bombowiec, który przeleciał trzy tysiące kilometrów w jedną stronę. Okręt naprawiono na miejscu, między innymi belkami z japońskiej cukrowni, i po trzech tygodniach wrócił do walki. Po wojnie podjął z oceanu Gusa Grissoma i Johna Glenna, a w październiku 1962 roku jego zespół wypłoszył na powierzchnię radziecki okręt podwodny z torpedą jądrową.

•20 min czytania
Lotniskowiec Ticonderoga w kamuflażu z jasnych i ciemnych plam płynie po ciemnym morzu, nad nim samoloty
Marynarka wojenna

USS Ticonderoga (CV-14). Od kamikaze do Zatoki Tonkińskiej

Budowano go jako Hancock, ale nazwę oddał okrętowi, na który zbierało pieniądze towarzystwo ubezpieczeniowe. W styczniu 1945 roku dwa kamikaze zabiły na nim ponad sto osób, a ranny dowódca uratował okręt celowym przechyłem, który zrzucił ogień do morza. W sierpniu 1964 roku jego samoloty krążyły nad Zatoką Tonkińską w noc ataku, którego według dzisiejszej wiedzy nie było. Rok później zgubił bombę termojądrową, a na koniec podjął z oceanu ostatnią załogę z Księżyca.

•23 min czytania
Płonący lotniskowiec Franklin z przechyłem, z pokładu i hangaru bucha dym, na pokładzie ludzie z wężami gaśniczymi
Marynarka wojenna

USS Franklin (CV-13). Dzień, w którym nie zatonął

Rano 19 marca 1945 roku, osiemdziesiąt kilometrów od Japonii, jeden bombowiec trafił Franklina dwiema bombami w chwili, gdy na pokładzie stały zatankowane i uzbrojone samoloty. Zginęło ponad siedmiuset ludzi, więcej niż na jakimkolwiek innym ocalałym amerykańskim okręcie. Dowódca odmówił opuszczenia płonącego lotniskowca, kapelan i porucznik dostali Medal Honoru, a okręt przepłynął o własnych siłach do Nowego Jorku. Po wyremontowaniu nigdy więcej nie wyszedł w morze.

•25 min czytania
Lotniskowiec Hornet w kamuflażu z ostrych plam płynie po morzu, na pokładzie ustawione samoloty
Marynarka wojenna

USS Hornet (CV-12). Od polowania na indyki do Księżyca

Budowano go jako Kearsarge, ale po zatonięciu pierwszego Horneta pod Santa Cruz przejął jego imię. Jako okręt flagowy Jocko Clarka walczył w „polowaniu na indyki nad Marianami”, jego samoloty trafiły torpedą Yamato, a tajfun zgiął mu dziób tak, że samoloty startowały z rufy. Po wojnie oddał swój dziób innemu lotniskowcowi, a w 1969 roku podjął z oceanu astronautów Apollo 11 i Apollo 12. Dziś jest muzeum w Alamedzie.

•30 min czytania
Lotniskowiec Intrepid płynie z dużą prędkością, widziany z powietrza od strony rufy, na pokładzie samoloty
Marynarka wojenna

USS Intrepid (CV-11). Okręt, który zawsze wracał

Pod Truk dostał torpedę i wrócił do Pearl Harbor na żaglu zbitym z pokryw luków. Jego samoloty jako pierwsze uderzyły na pancernik Musashi, a potem trafiły go cztery samoloty kamikaze. Marynarze nazywali go „Fighting I” albo „Decrepit”. Po wojnie podejmował astronautów, walczył u wybrzeży Wietnamu, a czterech jego marynarzy zdezerterowało w proteście przeciw tej wojnie. Dziś stoi w Nowym Jorku z promem kosmicznym na pokładzie.

•35 min czytania
Lotniskowiec Yorktown w kamuflażu płynie po morzu, widziany z powietrza, na rufie ustawione samoloty
Marynarka wojenna

USS Yorktown (CV-10). Fighting Lady, imiennik okrętu spod Midway

Budowano go jako Bon Homme Richard, ale po Midway dostał imię zatopionego lotniskowca. Pod dowództwem Czirokeza Jocko Clarka przeszedł cały Pacyfik, od wyspy Marcus po Yamato i Tokio, a nakręcony na jego pokładzie dokument „The Fighting Lady” dostał Oscara. Po wojnie polował na okręty podwodne, zagrał japoński lotniskowiec w „Tora! Tora! Tora!” i podjął z oceanu załogę Apollo 8. Dziś jest muzeum koło Charleston.

•22 min czytania
Lotniskowiec Essex widziany z powietrza, pokład gęsto zastawiony samolotami
Marynarka wojenna

USS Essex (CV-9). Od wyspy Marcus do Apollo 7

Pierwszy okręt klasy, od którego wszystko się zaczęło. Walczył na Pacyfiku od sierpnia 1943 roku do kapitulacji Japonii, a z jego pokładu David McCampbell zestrzelił w jednym locie dziewięć japońskich samolotów. Po wojnie latał z niego nad Koreą Neil Armstrong, a sam okręt osłaniał po cichu inwazję w Zatoce Świń, blokował Kubę, zderzył się z Nautilusem i podjął z oceanu załogę Apollo 7.

•22 min czytania
Rząd pięciu lotniskowców klasy Essex na kotwicy w lagunie atolu Ulithi, widziany z samolotu
Marynarka wojenna

Klasa Essex. Dwadzieścia cztery lotniskowce, które wygrały wojnę na Pacyfiku

Pierwszy amerykański lotniskowiec zaprojektowany bez gorsetu traktatów i pierwszy zamówiony w ilościach przemysłowych. Z 32 zamówionych Essexów ukończono 24, czternaście walczyło w II wojnie światowej i żaden nie zatonął. Po wojnie dostały pokłady kątowe i katapulty parowe, walczyły w Korei i Wietnamie i podejmowały astronautów. Otwieramy sezon drugi opisem klasy, zanim przejdziemy do każdego z okrętów.

•27 min czytania
Cztery lotniskowce i pancerniki floty amerykańskiej na kotwicy u wybrzeży Panamy w 1936 roku
Marynarka wojenna

Lotniskowce US Navy. Osiem okrętów, pięć wraków. Bilans pierwszego sezonu

Od węglowca Langley do Horneta Stany Zjednoczone zbudowały przed wojną osiem lotniskowców. W dziesięć miesięcy 1942 roku straciły pięć z nich. Podsumowujemy pierwszy sezon: czego flota nauczyła się w latach pokoju, ile kosztowały cztery pierwsze bitwy lotniskowców w historii i dlaczego pod koniec 1942 roku wojna na Pacyfiku wisiała na jednym uszkodzonym okręcie.

•8 min czytania
Dwusilnikowy bombowiec B-25 odrywa się od pokładu lotniskowca Hornet nad wzburzonym morzem
Marynarka wojenna

USS Hornet (CV-8). Rok i sześć dni od Tokio do Santa Cruz

Najmłodszy z przedwojennych lotniskowców służył tylko rok i sześć dni. Z jego pokładu wystartowały bombowce Doolittle’a na Tokio, pod Midway jego dywizjon torpedowy zginął niemal w całości, a reszta grupy lotniczej poleciała w złą stronę. Jesienią 1942 roku był jedynym amerykańskim lotniskowcem na południowym Pacyfiku. Zatonął koło wysp Santa Cruz jako ostatni amerykański lotniskowiec floty zatopiony przez nieprzyjaciela.

•26 min czytania
Lotniskowiec Wasp w kamuflażu płynie po spokojnej wodzie, w tle niszczyciel eskorty
Marynarka wojenna

USS Wasp (CV-7). Resztka tonażu, Malta i salwa I-19

Zbudowany z ostatnich piętnastu tysięcy ton, jakie traktat zostawił Amerykanom, miał prawie tyle samolotów co Yorktown, ale żadnej jego ochrony. Na Atlantyku to nie przeszkadzało: przewiózł myśliwce na Islandię i dwa razy dowiózł Spitfire’y na oblężoną Maltę. Na Pacyfiku przetrwał niecałe trzy miesiące. Jedna salwa japońskiego okrętu podwodnego zatopiła go razem z niszczycielem i uszkodziła pancernik.

•26 min czytania
Lotniskowiec Enterprise widziany z góry od rufy, na dziobie zaparkowane bombowce nurkujące, za nim kilwater
Marynarka wojenna

USS Enterprise (CV-6). Big E, okręt, który był wszędzie

Jego lotnicy zginęli nad Pearl Harbor w chwili japońskiego ataku, jego bombowce podpaliły Kagę i Akagi pod Midway, a jesienią 1942 roku był jedynym sprawnym amerykańskim lotniskowcem na Pacyfiku. Walczył od Guadalcanalu po Okinawę, jako pierwszy latał nocą i dostał 20 gwiazd bojowych, najwięcej ze wszystkich okrętów US Navy. Po wojnie nie zebrano pieniędzy, żeby go ocalić.

•30 min czytania
Lotniskowiec Yorktown płynie po spokojnym morzu z samolotami ustawionymi na pokładzie, rano 4 czerwca 1942 roku
Marynarka wojenna

USS Yorktown (CV-5). Trzy doby w doku i Midway

Okręt prototypowy klasy, z której wyrosły wszystkie późniejsze amerykańskie lotniskowce, zbudowany za pieniądze z Nowego Ładu. W pierwszych miesiącach wojny spędził sto dni na morzu bez portu, na Morzu Koralowym przyjął bombę, która przebiła cztery pokłady, a stoczniowcy w Pearl Harbor wypuścili go w morze po niecałych trzech dobach. Pod Midway jego bombowce podpaliły Soryu. Zatonął trzy dni później, gdy wydawał się już uratowany.

•35 min czytania
Lotniskowiec Ranger płynie po spokojnym morzu, mała nadbudówka i niskie kominy na prawej burcie
Marynarka wojenna

USS Ranger (CV-4). Pierwszy lotniskowiec od stępki i jego wojna na Atlantyku

Pierwszy amerykański okręt zaprojektowany od zera jako lotniskowiec wyszedł mały, lekki i wolny, bo tak wyliczyły gry wojenne w granicach traktatu. Miał sześć składanych kominów, otwarty hangar i drewniany pokład. Na wojnę z Japonią się nie nadawał, więc walczył tam, gdzie nikt się go nie spodziewał: przewoził myśliwce do Afryki, osadził na dnie portu w Casablance francuski pancernik i atakował niemieckie statki w Norwegii.

•26 min czytania
Lotniskowiec Saratoga z samolotami na pokładzie, sfotografowany z powietrza podczas skrętu, za rufą łuk kilwateru
Marynarka wojenna

USS Saratoga (CV-3). Lotniskowiec, który przetrwał wszystko oprócz bomby atomowej

Bliźniaczka Lexingtona, odróżniana od niego tylko czarnym pasem na kominie. Przed wojną dowodzili nią przyszli admirałowie, od Yarnella po Halseya. W czasie wojny trafiły ją dwie torpedy i kamikaze, jej samoloty zatopiły Ryujo, a ona sama przywiozła do domu więcej żołnierzy niż jakikolwiek inny okręt. Zatonęła w 1946 roku na atolu Bikini, pod wodą, od bomby atomowej.

•37 min czytania
Lotniskowiec Lexington z samolotami ustawionymi na całym pokładzie, sfotografowany z powietrza w czasie rejsu
Marynarka wojenna

USS Lexington (CV-2). Krążownik liniowy, który traktat zamienił w lotniskowiec

Miał być krążownikiem liniowym z ośmioma działami 406 mm. Traktat waszyngtoński zatrzymał budowę, gdy kadłub był gotowy w jednej czwartej, i zrobił z niego jeden z dwóch największych lotniskowców świata. Przez czternaście lat Lexington ćwiczył z flotą ataki na Pearl Harbor, a zginął na Morzu Koralowym, w pierwszej bitwie, w której okręty obu stron ani razu się nie zobaczyły.

•45 min czytania
Lotniskowiec Langley z płaskim pokładem lotniczym i jednym samolotem, sfotografowany z powietrza od strony dziobu
Marynarka wojenna

USS Langley (CV-1). Węglowiec, który nauczył flotę latać

Pierwszy amerykański lotniskowiec był przebudowanym statkiem do przewozu węgla, bez pancerza, nadbudówki i prędkości. Przez piętnaście lat marynarka uczyła się na nim startować, lądować i atakować z powietrza. Zginął w lutym 1942 roku u wybrzeży Jawy, wioząc myśliwce dla armii, a seria zatopień, która zaczęła się tamtego dnia, kosztowała życie 319 ludzi.

•28 min czytania
Dwupłatowiec Eugene’a Ely’ego na drewnianej platformie krążownika Pennsylvania w chwili lądowania, po bokach worki z piaskiem
Marynarka wojenna

Lotniskowce US Navy. Od deski na krążowniku do pierwszego pokładu

W 1910 roku cywilny pilot wystartował z drewnianej platformy na dziobie krążownika, a dwa miesiące później wylądował na innym okręcie. Pierwszy amerykański lotniskowiec wszedł do służby dopiero jedenaście lat później. Otwieramy serię o wszystkich lotniskowcach US Navy pytaniem, dlaczego trwało to tak długo: od Eugene’a Ely’ego przez bomby Billy’ego Mitchella po traktat rozbrojeniowy, który zmusił flotę do budowy lotniskowców.

•24 min czytania

Powiązane tematy

#Marynarka wojenna#US Navy#II wojna światowa#Klasa Essex#Wojna na Pacyfiku#Bitwa pod Midway#Traktat waszyngtoński#Zimna wojna