USS Reprisal (CV-35). Essex, który nigdy nie wypłynął
Jego kadłub rósł w suchym doku na Brooklynie obok Kearsarge i Oriskany, ale 12 sierpnia 1945 roku, przy 52,3 procentach gotowości, marynarka przerwała budowę. Kończyła się wojna, a flota miała więcej lotniskowców, niż mogła obsadzić załogami. Reprisal zwodowano bez uroczystości, żeby zwolnić dok, przez dwa lata wysadzano w nim ładunki w ramach badań, a w 1949 roku poszedł na złom. To krótka historia okrętu, który nigdy nie wszedł do służby.
Z tej publikacji dowiesz się:
- 01Reprisal (CV-35) był jednym z dwóch Essexów, których budowę przerwano po położeniu stępki. W dniu anulowania, 12 sierpnia 1945 roku, był gotowy w 52,3 procentach.
- 02Nikt nie potrzebował już tylu lotniskowców: wojna się kończyła, a flota miała ich więcej, niż mogła obsadzić załogami w czasie pokoju.
- 03Kadłub zwodowano bez uroczystości, żeby zwolnić miejsce w stoczni, i przez dwa lata używano go do prób z wybuchami w Zatoce Chesapeake. W 1949 roku poszedł na złom.
- 04Nazwę Reprisal nosił wcześniej lekki lotniskowiec, który ostatecznie został San Jacinto, a przed nim bryg, który w 1776 roku przewiózł do Francji Benjamina Franklina.
Stocznia marynarki na Brooklynie 15 kwietnia 1945 roku, widziana z 300 metrów. W dużych suchych dokach w środku stoją krążownik Houston oraz dwa budowane lotniskowce: Franklin D. Roosevelt i Reprisal.
W tej serii opisujemy okręty, które pływały i walczyły. Reprisal nie popłynął nigdzie. Zbudowano go do połowy, a potem wojna się skończyła i okazało się, że nikomu nie jest potrzebny. Jego historia to historia końca wojennej produkcji: kadłuba, który miał zostać lotniskowcem, a został obiektem doświadczalnym i złomem.
Essex numer 35
Stępkę CV-35 położono 1 lipca 1944 roku w suchym doku nr 6 stoczni marynarki na Brooklynie. Miał być długokadłubowym Essexem, jak Kearsarge i Oriskany budowane obok. Na zdjęciach lotniczych stoczni z grudnia 1944 i kwietnia 1945 roku widać, jak kadłub rośnie w doku obok znacznie większego Franklina D. Roosevelta, lotniskowca klasy Midway.
Stocznia na Brooklynie 2 grudnia 1944 roku. W suchych dokach w prawej części zdjęcia powstają Franklin D. Roosevelt i najpewniej Reprisal. W prawym górnym rogu kończący wyposażanie Bon Homme Richard.
Stocznia 15 kwietnia 1945 roku. W suchym doku nr 6 Reprisal, obok w doku nr 5 Coral Sea, później przemianowany na Franklin D. Roosevelt. Przy nabrzeżach kończą się Kearsarge i Oriskany.
Dlaczego go nie ukończono
W 1940 roku flota zamówiła Essexy na wojnę, która dopiero się zaczynała, i zamawiała kolejne aż do 1945 roku. Stocznie pracowały na zapas, bo nikt nie wiedział, ile lotniskowców zatonie pod japońskimi bombami. Okazało się, że żaden Essex nie przepadł w walce, a pod koniec wojny marynarka miała więcej pokładów, niż potrzebowała do pokonania Japonii.
Już w marcu 1945 roku prezydent Roosevelt nie zgodził się na sześć kolejnych Essexów z programu na rok budżetowy 1945 i nie zdążyły one nawet dostać nazw ani stępek. Po zrzuceniu bomb atomowych, gdy Japonia sygnalizowała już gotowość do kapitulacji, przyszła decyzja o dwóch kadłubach już w budowie. 12 sierpnia 1945 roku anulowano Reprisala, gotowego w 52,3 procentach, i Iwo Jimę (CV-46) z Newport News, której stępkę położono w styczniu. Reprisal był najbardziej zaawansowanym Essexem, jakiego nie ukończono.
Decyzja miała też uzasadnienie na przyszłość. Pokojowa flota nie mogła obsadzić załogami nawet okrętów, które już pływały: w latach 1946-1947 do rezerwy trafiły dziesiątki lotniskowców, w tym wiele Essexów opisanych w tej serii. Oriskany, budowany w tej samej stoczni i gotowy w 85 procentach, też zatrzymano w 1946 roku i dokończono dopiero po czterech latach, według nowego projektu.
Kadłub do doświadczeń
Kadłub Reprisala zwodowano w 1945 roku bez uroczystości i bez matki chrzestnej, tylko po to, by zwolnić suchy dok. W latach 1946-1948 marynarka używała go w Zatoce Chesapeake do prób z wybuchami. Według NavSource badano na nim głównie, jak wybuch bomby niszczy komory amunicyjne lotniskowca.
W styczniu 1949 roku marynarka jeszcze raz obejrzała kadłub pod kątem dokończenia go jako lotniskowca uderzeniowego. Planu zaniechano. 2 sierpnia 1949 roku Reprisala sprzedano firmie Boston Metals z Baltimore, a w listopadzie zaczęto go ciąć. Iwo Jimę rozebrano na pochylni w Newport News.
Oś czasu
7 wydarzeńPierwszy Reprisal-lotniskowiec
Kadłub krążownika Newark, późniejszy San Jacinto.
Stępka CV-35
Suchy dok nr 6, Brooklyn.
Sześć Essexów mniej
Roosevelt odrzuca program CV-50 do CV-55.
Anulowanie
Przy 52,3 procentach gotowości.
Próby
Wybuchy w Zatoce Chesapeake.
Ostatnia szansa
Oględziny pod kątem dokończenia.
Złom
Boston Metals, Baltimore.
Nazwa
Reprisal znaczy „odwet”. Pierwszym okrętem tej nazwy był bryg Marynarki Kontynentalnej, dawny statek handlowy Molly, kupiony w marcu 1776 roku. Pod dowództwem kapitana Lamberta Wickesa był pierwszym okrętem amerykańskiej floty, który dotarł na wody europejskie. Jesienią 1776 roku przewiózł do Francji Benjamina Franklina, który jechał zabiegać o sojusz przeciw Wielkiej Brytanii. Zatonął we wrześniu 1777 roku na ławicach Nowej Fundlandii.
Benjamin Franklin w rozmowie z kapitanem na pokładzie brygu Reprisal, w wyobrażeniu artysty. Rysunek Armana Manookiana.
Drugim Reprisalem, choć tylko na papierze, był lekki lotniskowiec, który zanim zszedł na wodę, dostał nazwę San Jacinto, o czym pisaliśmy w odcinku 34. CV-35 był trzecim okrętem tej nazwy.
Co warto zapamiętać
- Historia Reprisala pokazuje drugą stronę produkcji wojennej: stocznie pracowały na zapas, a koniec wojny zostawił na pochylniach i w dokach kadłuby, których nikt już nie potrzebował.
- Anulowanie budowy nie oznaczało od razu złomowania. Marynarka próbowała jeszcze wykorzystać kadłub do badań, a w 1949 roku rozważała jego dokończenie w nowej wersji.
- Z 32 zamówionych Essexów ukończono 24. Sześć anulowano przed położeniem stępki, dwa, Reprisal i Iwo Jima, już w trakcie budowy.
Źródła
- Reprisal III (CV-35) – Naval History and Heritage Command, Dictionary of American Naval Fighting Ships, kopia w Internet Archive
- USS Reprisal (CV-35) – NavSource Online: Aircraft Carrier Photo Archive
- USS Iwo Jima (CV-46) – NavSource Online: Aircraft Carrier Photo Archive
- Essex-class aircraft carrier – Wikipedia
Lotniskowce US Navy. Okręt po okręcie
Sebastian Baryś
Na co dzień nie zajmuję się zawodowo historią, jednak pomysł stworzenia tego serwisu dojrzewał we mnie przez kilka miesięcy. Jestem pasjonatem historii, a szczególnie okresu II wojny światowej. Dorastałem na „Sensacjach XX wieku” Bogusława Wołoszańskiego, poznając je zarówno w telewizji, jak i w formie książek oraz audycji. Pisanie publikacji pozwala mi łączyć zamiłowanie do odkrywania przeszłości z potrzebą opowiadania o niej w sposób rzetelny, przystępny i angażujący.
