VARDIS.
Temat

#Zimna wojna

Aktualności, analizy i materiały przekrojowe związane z tym zagadnieniem.

Materiały
13
Działy
2
Opancerzony samochód rozpoznawczy BRDM-2 w Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej w Warszawie
Materiał wyróżniony / Wojska lądowe

BRDM-2. Pół wieku w polskim zwiadzie: od transzei Układu Warszawskiego po piaski Iraku

Niezwykły radziecki wóz z 1962 roku z wysuwanymi kołami brzusznymi i pędnikiem wodnym służył w Wojsku Polskim przez sześć dekad. Zaprojektowany na atomowe pola bitew i nizinne rzeki III wojny światowej, trafił w ręce polskich żołnierzy na misjach w Iraku i Afganistanie, gdzie jego ciasnota i brak ochrony przeciwminowej okazały się śmiertelną pułapką. Historia wozu, którego polska armia przez ćwierć wieku nie potrafiła zastąpić – aż do nadejścia Kleszcza.

29 października 2026 · 18 min czytania

Pozostałe publikacje

Śmigłowce Bell UH-1D Iroquois desantują żołnierzy piechoty w wysokiej trawie słoniowej podczas operacji Wahiawa w Wietnamie Południowym w 1966 roku
Lotnictwo

Bell UH-1 Iroquois (Huey). 70 lat legendy kawalerii powietrznej, która zredefiniowała współczesne pole walki

20 października 1956 roku w Hurst w Teksasie wzbił się w powietrze prototyp Bell XH-40. Nikt wówczas nie przypuszczał, że niepozorna maszyna napędzana nowatorską turbiną Lycoming T53 zrewolucjonizuje sztukę wojenną i stanie się najbardziej rozpoznawalnym symbolem wojny w Wietnamie. Od rewolucyjnej doktryny aeromobilności gen. Howze'a, przez hekatombę doliny Ia Drang i lądowiska LZ X-Ray, po ratujące tysiące istnień misje Dustoff, uzbrojone Gunshipy i narodziły pierwszego śmigłowca szturmowego AH-1 Cobra. Przedstawiamy wyczerpującą, monograficzną historię 70 lat legendy Huey'a – od prototypu po maszyny strzegące amerykańskich silosów atomowych w XXI wieku.

•54 min czytania
Odrzutowy myśliwiec leci nisko nad morzem, w tle lotniskowiec Boxer
Marynarka wojenna

USS Boxer (CV-21). Za późno na jedną wojnę, w sam raz na Koreę

Przy wodowaniu miał na dziobie napis „Here we go to Tokyo”, ale wojna z Japonią skończyła się, zanim skończył próby. Swoją wojnę znalazł w Korei: w rekordowym czasie przewiózł przez Pacyfik 145 Mustangów dla armii, wspierał desant pod Inczonem i odbył cztery rejsy bojowe. Z jego pokładu wystartował jeden z pierwszych odrzutowców marynarki i pierwsze kierowane pociski odpalone z lotniskowca w walce. Skończył jako pierwszy Essex przebudowany na okręt desantowy dla śmigłowców.

•16 min czytania
Lotniskowiec Yorktown w kamuflażu płynie po morzu, widziany z powietrza, na rufie ustawione samoloty
Marynarka wojenna

USS Yorktown (CV-10). Fighting Lady, imiennik okrętu spod Midway

Budowano go jako Bon Homme Richard, ale po Midway dostał imię zatopionego lotniskowca. Pod dowództwem Czirokeza Jocko Clarka przeszedł cały Pacyfik, od wyspy Marcus po Yamato i Tokio, a nakręcony na jego pokładzie dokument „The Fighting Lady” dostał Oscara. Po wojnie polował na okręty podwodne, zagrał japoński lotniskowiec w „Tora! Tora! Tora!” i podjął z oceanu załogę Apollo 8. Dziś jest muzeum koło Charleston.

•22 min czytania
Lotniskowiec Essex widziany z powietrza, pokład gęsto zastawiony samolotami
Marynarka wojenna

USS Essex (CV-9). Od wyspy Marcus do Apollo 7

Pierwszy okręt klasy, od którego wszystko się zaczęło. Walczył na Pacyfiku od sierpnia 1943 roku do kapitulacji Japonii, a z jego pokładu David McCampbell zestrzelił w jednym locie dziewięć japońskich samolotów. Po wojnie latał z niego nad Koreą Neil Armstrong, a sam okręt osłaniał po cichu inwazję w Zatoce Świń, blokował Kubę, zderzył się z Nautilusem i podjął z oceanu załogę Apollo 7.

•22 min czytania
Rząd pięciu lotniskowców klasy Essex na kotwicy w lagunie atolu Ulithi, widziany z samolotu
Marynarka wojenna

Klasa Essex. Dwadzieścia cztery lotniskowce, które wygrały wojnę na Pacyfiku

Pierwszy amerykański lotniskowiec zaprojektowany bez gorsetu traktatów i pierwszy zamówiony w ilościach przemysłowych. Z 32 zamówionych Essexów ukończono 24, czternaście walczyło w II wojnie światowej i żaden nie zatonął. Po wojnie dostały pokłady kątowe i katapulty parowe, walczyły w Korei i Wietnamie i podejmowały astronautów. Otwieramy sezon drugi opisem klasy, zanim przejdziemy do każdego z okrętów.

•27 min czytania
Blok czwarty elektrowni czarnobylskiej pod betonową osłoną
Zimna wojna

Czarnobyl 1986. Państwo, które nie chciało powiedzieć, a zdążyło podać jod

Reaktor eksplodował 26 kwietnia, Moskwa milczała dwie doby, a pierwszy polski sygnał przyszedł z Mikołajek, gdzie technik uznał wskazania poza skalą za awarię przyrządu. 29 kwietnia komisja rządowa uruchomiła największą akcję profilaktyczną w historii kraju: 18,5 miliona dawek stabilnego jodu w tydzień. Równolegle to samo państwo wstrzymywało depeszę i wyprowadzało ludzi na pochód.

•45 min czytania
Czołg T-54 wystawiony na ulicy Pragi podczas obchodów rocznicy inwazji z 1968 roku
Zimna wojna

Operacja Dunaj 1968. Wojsko Polskie w Czechosłowacji i człowiek, który się temu sprzeciwił

W nocy z 20 na 21 sierpnia 1968 roku do Czechosłowacji weszły wojska pięciu państw Układu Warszawskiego. Polska wystawiła 2 Armię pod dowództwem gen. Floriana Siwickiego, a jej planowanie zaczęło się cztery miesiące wcześniej. Trzy tygodnie później Ryszard Siwiec podpalił się na warszawskim stadionie i przez dwadzieścia trzy lata nikt o tym nie napisał.

•56 min czytania